Trong bối cảnh thị trường tiêu dùng ngày càng khó khăn hơn, những món đồ truyền thống cũng phải tìm cách làm mới mình. Công nghệ đang được kết hợp với kinh nghiệm nghệ nhân để mở ra một hướng đi mới: bảo tồn kỹ thuật truyền thống, đồng thời đổi mới quy trình sản xuất và thiết kế sản phẩm để phục vụ thị hiếu của người tiêu dùng.
Cảnh Đức Trấn, thủ phủ gốm sứ nổi tiếng của Trung Quốc, đã có lịch sử sản xuất gốm hàng nghìn năm. Giờ đây, bên cạnh đôi bàn tay khéo léo của những nghệ nhân, trí tuệ nhân tạo AI cũng đang tham gia vào quá trình sản xuất. Công nghệ mới không chỉ hỗ trợ kiểm soát chất lượng sản phẩm mà còn mở ra những cách thức sáng tạo mới cho nghề thủ công truyền thống.
Để tạo ra một sản phẩm gốm sứ hoàn chỉnh, công đoạn nung đóng vai trò quyết định. Nhiệt độ, đặc tính của đất sét, thậm chí độ ẩm của củi đốt đều có thể ảnh hưởng đến thành phẩm.
Với nghệ nhân Feng Heping, người bắt đầu làm nghề từ năm 1986, việc điều khiển lò nung là kỹ năng được tích lũy qua hàng chục năm kinh nghiệm.
Ông Feng Heping - Nghệ nhân phụ trách lò nung, TP. Cảnh Đức Trấn, Trung Quốc cho biết: "Tôi bắt đầu làm nghề từ năm 1986. Khi xếp đồ gốm vào lò, không thể cứ đặt tùy tiện. Phải biết vị trí nào có nhiệt độ phù hợp với từng sản phẩm. Tất cả đều đòi hỏi kinh nghiệm và sự tính toán kỹ lưỡng".
Nhưng giờ đây, những kinh nghiệm truyền đời ấy đang có thêm sự hỗ trợ của công nghệ. Các nhà nghiên cứu tại Đại học Gốm sứ Cảnh Đức Trấn đã phát triển hệ thống điều khiển lò nung kỹ thuật số, kết hợp mạng 5G, trí tuệ nhân tạo và Internet vạn vật.
Các cảm biến liên tục thu thập dữ liệu về nhiệt độ, môi trường bên trong lò và mức tiêu thụ năng lượng. Thuật toán AI sử dụng những dữ liệu này để tối ưu hóa quá trình nung theo thời gian thực.
Ông Li Tao - Kỹ sư cao cấp, Đại học Gốm sứ Cảnh Đức Trấn chia sẻ: "Những người thợ lành nghề hiểu được nhiệt độ và những biến đổi tinh tế của ngọn lửa, còn trí tuệ nhân tạo giúp duy trì sự ổn định của quá trình nung. Công nghệ không thể thay thế tay nghề thủ công, mà giúp gìn giữ và phát huy truyền thống hàng nghìn năm nay".
AI còn đang bước vào công đoạn thiết kế và trang trí gốm sứ. Thay vì phải tự phác thảo mọi họa tiết từ đầu, nghệ nhân có thể sử dụng hình ảnh do công nghệ hỗ trợ làm tư liệu tham khảo, sau đó sáng tạo và hoàn thiện bằng tay.
Ông Wang Guoyi - Nghệ nhân trang trí gốm sứ, TP. Cảnh Đức Trấn, Trung Quốc nêu ý kiến: "Chúng tôi thường sử dụng AI để đơn giản hóa những họa tiết phức tạp hoặc tìm hình ảnh tham khảo. Chẳng hạn, hình con chim này được lấy cảm hứng từ một hình ảnh hoạt hình. Từ đó, tôi có thể phát triển thành hình chim én và nhanh chóng có ý tưởng để sáng tạo".
Tháng 7 năm nay, các di tích ngành sản xuất gốm thủ công Cảnh Đức Trấn đã được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản Thế giới. Trong bối cảnh ngày càng ít người trẻ theo đuổi nghề thủ công đòi hỏi nhiều năm học việc, việc kết hợp công nghệ hiện đại với kinh nghiệm nghệ nhân đang mở ra một hướng đi mới: bảo tồn kỹ thuật truyền thống, đồng thời đổi mới quy trình sản xuất và thiết kế sản phẩm phục vụ thị trường tiêu dùng.
Bình luận (0)