Làng là nơi từ bao đời nay cư dân người Việt cư trú, lao động, sản xuất và tổ chức các sinh hoạt văn hóa, tinh thần. Văn hóa làng đã đi vào ký ức người Việt với những giá trị vật chất và tinh thần gần gũi và thân thương. Trải qua những biến đổi của cuộc sống và quá trình đô thị hóa, làng Việt vẫn giữ một vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa của người dân. Những giá trị bền vững của làng Việt và phát huy những giá trị đó như thế nào trong hình hài mới của làng là câu chuyện được bàn đến trong chương trình Góc nhìn văn hóa ngày 28/12.
Cách đây gần 1 thế kỷ, cuốn sách Văn minh Việt Nam được học giả Nguyễn Văn Huyên hoàn thành và viết hoàn toàn bằng tiếng Pháp. Năm 1944, nó được xuất bản lần đầu tiên tại Hà Nội với mục đích trở thành sách giáo khoa về những điều cốt yếu, hình thành nên văn minh Việt Nam dành cho học sinh lớp đệ Nhị trong các trường học ở Đông Dương. Cuốn sách đã khẳng định những giá trị quan trọng của văn hóa làng đối với đời sống người dân Việt Nam từ nhiều thế kỷ trước.
Mỗi làng bao gồm nhiều gia đình sống quây quần trong một khu vực địa lý nhất định. Ở đây, bên cạnh quan hệ láng giềng, quan hệ huyết thống vẫn được bảo tồn và củng cố, tạo thành kết cấu vừa làng vừa họ hay kết kết cấu làng – họ rất đặc trưng ở Việt Nam. Trong cuộc sống hiện đại, sau quá trình di dân tự nhiên, kết cấu này bớt bền chặt đi. Những con người không chung huyết thống và tạo nên một cộng đồng mới, khi đó, tình thần giữa con người với con người không còn là tình cảm gia đình mà là tình làng nghĩa xóm.
"Có về nông thôn bây giờ mới thấy tình làng nghĩa xóm vẫn được duy trì như thế nào, từ ma chay, cưới xin đến giúp đỡ nhau trong khó khăn. Tuy nhiên, cũng phải cảnh báo một số người đã bị cuộc sống sôi động hiện nay làm quên đi, không biết cách ứng xử làm sao để thể hiện tình làng nghĩa xóm, tình người láng giềng với nhau…" – TS. Nguyễn Viết Chức, Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa – Giáo dục của Quốc hội chia sẻ.
Xây dựng văn hóa làng xã là vấn đề nhận được sự quan tâm của rất nhiều chính quyền. Ở tỉnh Yên Bái, trước đây được điều đó được thể hiện rất rõ trong quá trình xây dựng nông thôn mới. Còn hiện nay, hai chữ hạnh phúc là đích đến trong mọi nỗ lực của chính quyền và người dân địa phương.
"Chúng tôi đã xác định xây dựng bản văn hóa gắn với bản hạnh phúc. Trên cơ sở bản hạnh phúc để phát triển kinh tế, chúng tôi cũng đi sâu vào giải pháp môi trường văn hóa, từ hướng dẫn bà con đánh giá quan hệ hàng xóm, nội tộc gia đình với nhau đến giữ gìn môi trường cảnh quan, môi trường làm việc giữa bà con và hệ thống trưởng bản, mức độ hài lòng của bà con về đáp ứng y tế, giáo dục tại bản, tập trung khơi dậy và giữ gìn bản sắc của mình trong quá trình sinh sống của địa phương…", bà Lương Thị Xuyến – Phó Chủ tịch UBND huyện Mù Cang Chải, Yên Bái cho biết.
Hạnh phúc đến từ cảm nhận của mỗi người, mỗi gia đình và rộng hơn là cả làng bản, cộng đồng. Yên Bái trở thành tỉnh tiên phong xây dựng chỉ số hạnh phúc, khi những bản làng hạnh phúc, tổ dân phố hạnh phúc ngày càng xuất hiện ở nhiều nơi trên mảnh đất miền núi này. Bản làng hạnh phúc chính là mô hình lý tưởng để duy trì giá trị văn hóa làng ngày hôm nay.
Bình luận (0)