Nhà đài, nhà quản lý nói gì về Đại-Lâm-Linh

Thanh Lâm trong chương trình Đại-Lâm-Linh

Mặc dù chỉ xem qua tivi thế nhưng với màn biểu diễn của Đại-Lâm-Linh, tôi có cảm giác khá mệt

mỏi và cứ như phải chịu đựng. Nhạc của Ngọc Đại là phức hợp của những phiêu phưởng, bảng lảng, diễn tả một điều gì đó không định hình được. Thông thường, khi nghe nhạc tôi mở mình như tờ giấy trắng, không định kiến nhưng khi xem màn trình diễn của nhóm trong Bài hát Việt vừa qua, tôi thấy rất khó chấp nhận được thì khán giả nói chung có phản ứng là điều hiển nhiên.

Vấn đề cốt lõi nằm ở chỗ không gian âm nhạc, nhạc của Ngọc Đại không phù hợp với cách sắp xếp toàn tiết mục như chương trình Bài Hát Việt.

Tôi thấy màn biểu diễn của Đại-Lâm-Linh vừa qua tại Bài Hát Việt đã phản tác dụng. Nghệ thuật rất đa dạng, thích hay không thích là chuyện đương nhiên vì đó là quyền của người thụ hưởng.

Có chăng là nên tìm một sân chơi phù hợp cho riêng mình, thể nghiệm là thể loại nhạc không dành cho đại chúng, người nghệ sĩ nên thận trọng trong việc tiếp cận từng đối tượng khán giả riêng vì nếu không sẽ bị phê phán một cách gay gắt không đáng có.

Tôi cho rằng Đại-Lâm-Linh là những người rất dũng cảm, dũng cảm vì họ dám dấn thân vào thể loại nhạc kén tai, kén khán giả và kén cả thời gian.

Phải nói rằng tôi rất tôn trọng và thích nhạc của Ngọc Đại. Âm nhạc không bao giờ có đúng – sai. Dưới góc độ người làm nhạc thì tôi rất tôn trọng Ngọc Đại, để hiểu và đi cùng trên cùng một con đường cần có sự hợp gu và thẩm mỹ âm nhạc tương đương. Âm nhạc Việt rất cần những người như anh.

Bây giờ nhạc của Đại-Lâm-Linh mới xuất hiện trên Bài Hát Việt là hơi muộn, đáng lẽ ra từ 4, 5

năm trước họ đã đứng ở trên sân khấu đó. Cả đời nhạc sĩ Ngọc Đại đi tìm những cái khác lạ, dũng cảm li khai cái cũ, những người như vậy thông thường sẽ gặp phải những phản đối, tức giận từ nhiều luồng dư luận khác nhau. Lao động nghệ thuật rất vất vả, lao công khổ tứ xong rồi cam tâm chứng kiến cảnh sản phẩm âm nhạc của mình bị “mạt sát”.

Tôi cũng đã rơi vào trường hợp này, hồi album "Bên bờ ao nhà mình mới ra", trong đó có tác phẩm "Gió mùa về" bị cho là được làm ra bởi một người bệnh hoạn, quái gở. Tôi tổn thương chứ, nhưng mình vẫn miệt mài với lựa chọn của mình, ông trời cũng sẽ không phụ. Sau này, chính những người làm nghề (đã chê) lại khen nó hết lời, nào là cách sử dụng từ ngữ thông minh, sáng tạo và đáng trân trọng. Đấy, nghệ thuật không có đúng – sai và một phần nó phụ thuộc vào thiên thời.

Từ xưa đến nay, có rất nhiều lớp khán giả khác nhau, đối với một chương trình thì chuyện thích hay không thích là chuyện bình thường. Nghệ thuật không có sai – đúng, người thích nghệ thuật dân gian, người thích nghệ thuật đương đại, có người thích nghệ thuật điêu khắc nhưng lại có người chỉ thích nghệ thuật hội họa.

Chương trình Bài Hát Việt cũng không nằm ngoài quy luật đó, mục đích của chương trình muốn giới thiệu đến khán giả những sáng tạo mới của những nghệ sĩ đã cất công tìm tòi. Đại – Lâm –Linh đã lao động nghệ thuật nghiêm túc. Ví dụ như tranh của Picasso, ông đã đi một con đường khác, vượt lên trên những chuẩn mực nghệ thuật thời phục hưng .

Người nghệ sĩ muốn dấn thân khám phá thì đồng nghĩa với việc khán giả phải luôn luôn đề cao sự tìm tòi những cái hay, độ lượng và cởi lòng xem xét đa chiều những hoạt động sáng tạo, khác với những giá trị mình vốn thường quen. Thể nghiệm cần sự cởi lòng, nếu không nó đã thất bại trước thi có cơ hội có thể thành công.

Trước đây, chúng tôi cũng đã đưa thảo luận trên báo chí, trong các chương trình âm nhạc và luôn luôn đề cao sự sáng tạo. Tại nhà hát Hòa Bình, chương trình Đại - Lâm –Linh vừa qua đã được khán giả đón nhận chứ không hề có chuyện khán giả la ó, chống đối gay gắt vô văn hóa như một tờ báo đã đưa, VTV3 hiện vẫn đang giữ cuốn băng buổi ghi hình đó.

Trong chương trình Bài Hát Việt vừa qua, quả thực về mặt âm thanh có đôi chút trục trặc dẫn tới sự truyền tải thông điệp của âm nhạc Đại -Lâm- Linh chưa trọn vẹn. Vấn đề về âm thanh vẫn luôn là vấn nạn chung của nền âm nhạc Việt.

- Dước góc nhìn của một người quản lý văn hoá, cảm nhận của ông về màn biểu diễn của Đại-Lâm-Linh vừa qua trên sóng truyền hình quốc gia?

Tôi đã từng xem phong cách biểu diễn tương tự như thế ở 1 số nước châu Âu. Vì vậy chưa muốn phát biểu dưới góc độ người quản lý, tôi muốn lắng nghe thêm những ý kiến phản hồi nhiều chiều về màn biểu diễn này ở ta. Tôi cũng là nghệ sĩ, tôi thông cảm với những sáng tác, có

những tác phẩm thành công ngay hoặc có đến vài ba tác phẩm thất bại rồi mới có được thành công. Trong nghệ thuật, nên khích lệ những tìm tòi, có thể tìm tòi đến cái thứ 4, thứ 5 mới được đón nhận. Không nên vùi dập ngay từ những tìm tòi đầu tiên, mặt khác cứ thấy mới lạ mà cấm sẽ hết sáng tạo .Tôi hiểu vấn đề ở đây chính là cách công bố tác phẩm cũng như phạm vi và sự cân nhắc phương tiện để công bố.

- Cục nghệ thuật biểu diễn đứng ở chỗ nào trên bản đồ định hướng thẩm mỹ nghệ thuật nói chung và âm nhạc nói riêng của công chúng?

Thực ra là chúng tôi cũng muốn định hướng nhưng “quyền lực” thì có hạn. Ví dụ, việc cảnh sát giao thông có nhiệm vụ đứng để ngăn người dân đi sai đường, đến khi phạm lỗi thì cũng chỉ tuýt còi hay phạt được một vài trường hợp, những người khác thì chạy ào ào, điều đó phụ thuộc nhiều vào ý thức người dân. Trên đường đã có biển báo, vạch vẽ… công an đứng đó chỉ là hướng dẫn, hỗ trợ hay còn gọi là kiềm chế những sai phạm thôi. Trên lý thuyết, Đại Lâm Linh sẽ tồn tại nếu được công chúng đón nhận, còn không thì sẽ bị đào thải.

Trong nghệ thuật cũng thế, người nghệ sĩ rất cần trách nhiệm công dân. Trách nhiệm công dân là gì? Nếu là người Việt Nam thì đừng bắt chước Tây, không phải Tây làm gì mình làm nấy, đó là người không có bản lĩnh. Làm gì thì làm, anh phải bám vào cốt lõi thuần phong mỹ tục và cái hồn Việt.