Trong những ngày này, những phân xưởng, trạm điện cũ kỹ của nhà máy xe lửa Gia Lâm - cơ sở công nghiệp có tuổi đời gần 120 năm - đang chuyển mình mạnh mẽ, trở thành không gian đầy tính sáng tạo trong Lễ hội Sáng tạo 2023. Ngoài nơi đây, Hà Nội vẫn đang có hơn 100 cơ sở công nghiệp, trong đó có những nhà máy, xí nghiệp mang theo ký ức lịch sử của thủ đô, đất nước. Bởi vậy, Lễ hội Sáng tạo 2023 có chủ điểm là "Dòng chảy", nhấn mạnh vai trò của di sản trong đời sống đương đại, được kế thừa, tiếp nối và sáng tạo trong một dòng chảy liên tục. Hiện tại, nhiều di sản công nghiệp của thành phố vẫn đang ngủ yên và chờ được đánh thức.
Trên thế giới, di sản công nghiệp được coi là tài sản của nền văn minh công nghiệp nhân loại, với các giá trị như lịch sử, khoa học, kỹ thuật, xã hội, kiến trúc, quy hoạch… cần được định vị và bảo tồn cho các thế hệ tương lai. Khái niệm này đã được hình thành vào những năm 1980 nhưng ở Việt Nam, điều này còn khá mới mẻ. Sự phát triển nóng ở một số đô thị đã xóa sổ nhiều cơ sở sản xuất công nghiệp từng là biểu tượng tại nhiều thành phố ở nước ta. Điển hình như Nhà máy dệt Nam Định – cái nôi của công nghiệp dệt may Việt Nam; Nhà máy đóng tàu Ba Son ở thành phố Hồ Chí Minh – cơ sở công nghiệp hàng hải đồ sộ với hơn 150 năm lịch sử…
Những sáng tạo đang góp phần tạo ra trải nghiệm mới, để kéo người trẻ tới gần hơn với những giá trị của văn hóa và lịch sử. Tuy nhiên, Hà Nội còn rất nhiều di sản công nghiệp cần sớm được định vị, để lựa chọn đâu là tài nguyên có thể chuyển hướng thành không gian nghệ thuật trong một phần của di sản. Và để phát huy nguồn lực đó, điều cấp thiết là phải làm rõ khái niệm di sản công nghiệp là gì, phải nhìn nhận nó như một yếu tố của di sản văn hóa nói chung, từ đó có cơ chế phù hợp.
Bình luận (0)