Venezuela đề xuất luật ân xá hàng loạt, thả toàn bộ công dân Mỹ bị giam

Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodríguez phát biểu tại Caracas (Ảnh: AFP/Getty Images)

Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodríguez ngày 30/1 công bố đề xuất ban hành luật ân xá quy mô lớn, có thể dẫn tới việc trả tự do cho hàng trăm tù nhân chính trị, đồng thời đóng cửa nhà tù El Helicoide - một trong những cơ sở giam giữ khét tiếng nhất nước này.

Phát biểu tại Tòa án Tối cao Venezuela với sự tham dự của nhiều quan chức cấp cao, bà Rodríguez cho biết luật ân xá sẽ bao trùm toàn bộ giai đoạn bạo lực và đối đầu chính trị từ năm 1999 - thời điểm cố Tổng thống Hugo Chávez lên nắm quyền - cho đến hiện tại. Tuy nhiên, luật này sẽ không áp dụng đối với các trường hợp bị truy tố vì tội giết người, buôn ma túy, tham nhũng và vi phạm nhân quyền.

Theo bà Rodríguez, mục tiêu của đạo luật là “hàn gắn những vết thương do đối đầu chính trị gây ra, khôi phục công lý và thúc đẩy chung sống hòa bình trong xã hội Venezuela”. Tổng thống lâm thời Venezuela cho biết đã chỉ đạo một ủy ban tư pháp trình dự luật lên Quốc hội trong thời gian sớm nhất, đồng thời phát động tham vấn toàn quốc về cải cách hệ thống tư pháp.

Cùng ngày, bà Rodríguez tuyên bố chính phủ sẽ đóng cửa nhà tù El Helicoide tại thủ đô Caracas, nơi các tổ chức nhân quyền cáo buộc cơ quan an ninh thời cựu Tổng thống Nicolás Maduro tra tấn tù nhân chính trị. Cơ sở này dự kiến được chuyển đổi thành trung tâm thể thao, văn hóa và dịch vụ cộng đồng.

Đại sứ quán Mỹ tại Caracas cho biết toàn bộ công dân Mỹ được biết tới là đang bị giam giữ tại Venezuela đã được trả tự do, gọi đây là kết quả từ quyết định của chính quyền lâm thời.

Theo các tổ chức bảo vệ nhân quyền, kể từ đầu tháng 1, Venezuela đã bắt đầu thả một số tù nhân được coi là tù nhân chính trị. Nhóm Foro Penal cho biết tính đến nay ghi nhận hơn 300 người được trả tự do, con số thấp hơn so với số liệu hơn 800 trường hợp mà chính quyền công bố. Gia đình các tù nhân và các tổ chức nhân quyền tiếp tục chỉ trích tiến độ thả người còn chậm và thiếu danh sách chính thức được xác minh độc lập.

Các động thái cải cách của chính quyền mới diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa Venezuela và Mỹ có dấu hiệu tan băng. Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã hoan nghênh những thay đổi tại Caracas, đồng thời dỡ bỏ một số biện pháp trừng phạt, trong đó có lệnh cấm các chuyến bay giữa hai nước và chuẩn bị khôi phục sự hiện diện ngoại giao của Mỹ tại Venezuela.

Một số nhân vật đối lập bày tỏ lạc quan thận trọng trước đề xuất ân xá, song vẫn lo ngại khi nhiều đồng minh thân cận của ông Maduro tiếp tục nắm giữ các vị trí quyền lực. Lãnh đạo đối lập María Corina Machado cho rằng kế hoạch ân xá chỉ được đưa ra sau sức ép từ Washington, trong khi các nghị sĩ đối lập khác hy vọng đây sẽ là bước khởi đầu chấm dứt giai đoạn đàn áp kéo dài tại Venezuela.