Chiến thắng Đức Lập: Nửa thế kỷ nhìn lại

Ngày 3/3, UBND tỉnh Đắk Nông phối hợp với Học viện Chính trị (Bộ Quốc phòng) tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề "Chiến thắng Đức Lập - nửa thế kỷ nhìn lại". Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo tỉnh, đại diện các ban, ngành, nhân chứng lịch sử cùng đông đảo cán bộ, nhân dân.

Phát biểu khai mạc, bà Tôn Thị Ngọc Hạnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, nhấn mạnh hội thảo không chỉ nhằm khẳng định ý nghĩa của chiến thắng Đức Lập trong chiến dịch Tây Nguyên 1975 mà còn đánh giá thành tựu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh của địa phương sau 50 năm.

Theo các báo cáo tại hội thảo, Đức Lập là căn cứ quân sự quan trọng của địch, án ngữ tuyến chiến lược vào miền Đông Nam Bộ. Ngày 9/3/1975, quân ta nổ súng mở màn chiến dịch Tây Nguyên, nhanh chóng đánh chiếm cứ điểm Đức Lập, tạo bước ngoặt chiến lược giúp giải phóng Buôn Ma Thuột và tiến tới giải phóng hoàn toàn miền Nam.

Những nhân chứng lịch sử như cựu chiến binh Nguyễn Văn Thí và Y Mới vẫn nhớ rõ những ngày tháng hào hùng ấy. Họ kể lại những trận đánh quyết liệt, tinh thần quả cảm của quân dân ta và niềm vui vỡ òa khi Đức Lập được giải phóng.

Bên cạnh đó, hội thảo cũng nhằm đánh giá những thành tựu của địa phương sau 50 năm chiến thắng Đức Lập trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa - xã hội, quốc phòng - an ninh trong sự nghiệp đổi mới và hội nhập quốc tế cũng như những bài học của chiến thắng Đức Lập trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa hiện nay.

Báo cáo đề dẫn hội thảo cho thấy, từ giữa năm 1974, Bộ Chính trị nhận định đây là thời cơ thuận lợi nhất để ta hoàn thành giải phóng miền Nam, giành thắng lợi trọn vẹn cho cách mạng dân tộc dân chủ, đồng thời giúp Lào, Campuchia hoàn thành sự nghiệp giải phóng dân tộc. Do đó, tháng 1/1975, Thường trực Quân ủy Trung ương quyết định mở Chiến dịch Tây Nguyên (mang mật danh A275) nhằm tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực địch, giải phóng các tỉnh Nam Tây Nguyên (Đắk Lắk, Phú Bổn, Quảng Đức).

Trong Chiến dịch Tây Nguyên, quận lỵ Đức Lập (tỉnh Quảng Đức cũ - Đắk Mil ngày nay) được chọn là điểm mở đầu để tiến công giải phóng Buôn Ma Thuột. Đức Lập là một quận lỵ lớn nằm trên đường số 14, án ngữ con đường vận tải chiến lược vào miền Đông Nam Bộ, được xem như "cánh cửa thép" khống chế Nam Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và vùng biên giới Campuchia.

Để án ngữ vị trí quan trọng này, tại Đức Lập, địch có Sở chỉ huy hành quân Sư 23 cùng 2 tiểu đoàn bộ binh, 3 đại đội pháo binh 105, 1 chi đoàn xe tăng, 5 đại đội bảo an và một số đơn vị trinh sát, công binh của Sư 23. Với 5 cứ điểm quân sự mạnh, Đức Lập hình thành tuyến phòng thủ Tây Nam Buôn Ma Thuột, lá chắn mạnh, ngăn đường hành lang chiến lược của ta vào miền Đông.

Vì vậy, ta xác định đánh căn cứ Đức Lập là một nhiệm vụ rất quan trọng, liên quan mật thiết với mục tiêu chính của chiến dịch là thị xã Buôn Ma Thuột. Vào lúc 5h55 rạng sáng 9/3/1975, Sư đoàn 10 và Sư đoàn 316 bộ đội chủ lực của ta phối hợp với bộ đội địa phương và lực lượng du kích của huyện Đức Lập đồng loạt nổ súng đánh vào quận lỵ Đức Lập.

Đến 8h30 cùng ngày, ta đã chiếm được căn cứ 23. Cùng lúc, ở phía Tây, Trung đoàn 28 cũng đã đánh chiếm căn cứ Núi Lửa; Trung đoàn 66 chiếm Sở chỉ huy hành quân của Sư đoàn 23 địch. Sư đoàn 10 tiếp tục tổ chức tiến công vào chi khu (quận lỵ Đức Lập). Tại quận lỵ Đức Lập, dựa vào hệ thống lô cốt, hầm ngầm kiên cố, công sự và xe thiết giáp đặt ngầm dưới đất, quân địch đã chống trả quyết liệt. Sư đoàn 10 phải tổ chức nhiều đợt tiến công, đưa pháo hạng nặng vào gần, hạ nòng bắn thẳng, tới 8h30 ngày 10/3/1975, ta mới làm chủ được quận lỵ Đức Lập.

Ngày nay, Đắk Mil đã có nhiều đổi thay, trở thành vùng kinh tế phát triển của Đắk Nông. Bí thư Huyện ủy Đắk Mil, ông Phạm Thanh, khẳng định địa phương đang phấn đấu trở thành huyện nông thôn mới vào năm 2025 và đô thị loại III trước năm 2030.

Kỷ niệm 50 năm chiến thắng Đức Lập, thế hệ hôm nay tiếp tục phát huy truyền thống hào hùng, chung tay xây dựng quê hương giàu đẹp.