Xây dựng nền y tế dựa trên dữ liệu

Chuyển đổi số - yêu cầu của y tế hiện đại

Ngày 16/7, Hội Tin học Y tế Việt Nam phối hợp với Báo Sức khỏe & Đời sống và TPP (Vương quốc Anh) tổ chức hội thảo quốc tế với chủ đề "Chuyển đổi số y tế và xây dựng bệnh viện thông minh: Kinh nghiệm quốc tế và triển khai tại Việt Nam".

Trong bối cảnh hệ thống y tế toàn cầu đang đối mặt với áp lực từ già hóa dân số, sự gia tăng của các bệnh mạn tính không lây nhiễm và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao, công nghệ số được xem là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả và tính bền vững của hệ thống y tế. Tại Việt Nam, chuyển đổi số ngành y tế đang được thúc đẩy thông qua nhiều chủ trương, chính sách và đầu tư vào hạ tầng dữ liệu.

Phát biểu tại hội thảo, ông Trần Tuấn Linh, Tổng Biên tập Báo Sức khỏe & Đời sống, cho biết Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 và Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị được xem là những định hướng quan trọng thúc đẩy chuyển đổi số ngành y tế, tập trung vào xây dựng hạ tầng dữ liệu thống nhất, chuẩn hóa hệ thống thông tin y tế, hiện đại hóa công tác quản trị thông qua hồ sơ bệnh án điện tử (EMR) và phát triển mô hình bệnh viện thông minh.

Theo ông Trần Tuấn Linh, mục tiêu là tạo hành lang pháp lý và kỹ thuật để liên thông dữ liệu, góp phần cải cách y tế, nâng cao năng lực y tế cơ sở và hướng tới nền y tế số minh bạch, hiệu quả. Việt Nam đang đứng trước cơ hội phát triển nền y tế dựa trên dữ liệu, sẵn sàng cho kỷ nguyên y học chính xác.

Ông cũng cho rằng sự tham gia của các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia y tế và doanh nghiệp công nghệ tại hội thảo góp phần thúc đẩy hợp tác trong quá trình chuyển đổi số y tế.

EMR - hạ tầng dữ liệu quan trọng của hệ thống y tế hiện đại

Tại hội thảo, các chuyên gia nhận định hồ sơ bệnh án điện tử (EMR) là hạ tầng dữ liệu quan trọng của hệ thống y tế hiện đại. Việc triển khai EMR không chỉ góp phần khắc phục tình trạng phân tán dữ liệu của hồ sơ giấy mà còn tạo điều kiện kết nối thông tin từ y tế cơ sở đến bệnh viện, hỗ trợ bác sĩ tiếp cận dữ liệu bệnh sử đầy đủ hơn trong quá trình điều trị.

Theo các chuyên gia, khi dữ liệu được số hóa và chuẩn hóa, đây sẽ là nền tảng để ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), phục vụ y tế dự báo và nâng cao hiệu quả quản trị hệ thống. EMR cũng được kỳ vọng hỗ trợ công tác sàng lọc nguy cơ, quản lý bệnh mạn tính và can thiệp sớm nhằm hạn chế biến chứng.

PGS.TS Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học Y tế Việt Nam cho biết, EMR được ví như “trái tim” của hạ tầng y tế số,  ghi nhận liên tục và thông suốt toàn bộ quá trình khám, chẩn đoán, điều trị của người bệnh. Việc triển khai hệ thống này không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình vận hành, tiết kiệm hàng loạt chi phí in ấn, lưu trữ cho bệnh viện, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng điều trị, giúp bác sĩ đưa ra quyết định lâm sàng nhanh chóng và chính xác hơn. 

Tại Việt Nam, tiến trình này đang nhận được sự thúc đẩy mạnh mẽ từ Chính phủ và Bộ Y tế với mục tiêu đầy thách thức là 100% bệnh viện phải hoàn thành triển khai EMR trước ngày 01/01/2027. Tính đến giữa năm 2026, bức tranh số hóa ngành y tế đã ghi nhận những gam màu rất sáng khi có tới 75% số bệnh viện trên toàn quốc công bố triển khai EMR trên cổng thông tin của Bộ Y tế. Tuy vậy, đi sâu vào thực tế vận hành, một nút thắt lớn vẫn đang tồn tại khi mới chỉ có khoảng 20% số bệnh viện thực sự dũng cảm “khai tử” hoàn toàn bệnh án giấy. Thực trạng này cho thấy hành trình từ "số hóa" đến "bỏ giấy" thực tế vẫn còn một khoảng cách khá lớn về cả hạ tầng công nghệ lẫn tâm lý tiếp nhận của đội ngũ y bác sĩ.

Từ thực tế đó, giới chuyên gia nhận định EMR không phải là cái đích cuối cùng, bởi nếu các bệnh viện chỉ dừng lại ở việc chuyển dữ liệu từ giấy lên máy tính mà không khai thác, khối thông tin khổng lồ đó sẽ nhanh chóng trở thành “dữ liệu chết”. Để tránh lãng phí, giai đoạn hậu EMR đòi hỏi các cơ sở y tế phải chuyển dịch mạnh mẽ sang chuyển đổi số toàn diện thông qua năm trụ cột cốt lõi. Đó là việc số hóa toàn diện để hướng tới văn phòng không giấy tờ; tích hợp và liên thông thông suốt dữ liệu với bảo hiểm xã hội và dân cư; tái cấu trúc quy trình khám bệnh và thanh toán số theo thời gian thực; xây dựng kho dữ liệu dùng chung tại bệnh viện; và cuối cùng là đưa trí tuệ nhân tạo vào hỗ trợ chẩn đoán hình ảnh cũng như cá thể hóa phác đồ điều trị.

Nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tới không chỉ là "làm cho xong" bệnh án điện tử, mà là phải kích hoạt để nguồn dữ liệu ấy thực sự sinh ra giá trị thực chất, phục vụ đắc lực cho sứ mệnh bảo vệ và chăm sóc sức khỏe nhân dân.