Xu hướng "đám tang không lễ viếng" tại Hàn Quốc

(Ảnh minh họa: Yonhap)

Khi xu hướng "tang lễ không tổ chức viếng" ngày càng trở nên phổ biến, nhiều người dân Hàn Quốc đã lựa chọn hình thức tưởng niệm giản lược, kín đáo và ít tốn kém hơn, trong bối cảnh cấu trúc gia đình thay đổi và chi phí sinh hoạt leo thang.

Theo truyền thống, các tang lễ tại Hàn Quốc thường kéo dài 2 - 3 ngày tại nhà tang lễ, với không gian tiếp khách mở suốt ngày đêm. Người đến viếng sau khi thắp hương thường ở lại dùng bữa, trò chuyện và gửi tiền phúng điếu. Việc phòng tang luôn đông người được xem là cách thể hiện hiếu nghĩa và cũng góp phần duy trì "thể diện xã hội" của gia đình người quá cố.

Tuy nhiên, phong tục này đang dần thay đổi. Khi quy mô gia đình thu hẹp, các mối quan hệ xã hội trở nên cá nhân hóa hơn, số người đến viếng giảm đáng kể. Cùng lúc đó, chi phí thuê nhà tang lễ và tiếp đón khách ngày càng tăng, khiến nhiều gia đình cân nhắc chuyển sang các hình thức tang lễ đơn giản, riêng tư.

Anh Chang, 42 tuổi, cho biết gia đình anh đã chọn tang lễ không viếng khi bà anh qua đời ở tuổi ngoài 90. Phần lớn bạn bè và người thân cùng thế hệ của bà đều đã mất, nên gia đình muốn dành thời gian tưởng niệm trong không khí yên tĩnh. Sau tang lễ, khi một số người quen bày tỏ sự không hài lòng vì không được nói lời từ biệt, anh cho rằng điều đó khó hiểu bởi họ hiếm khi thăm hỏi bà lúc sinh thời.

Áp lực tài chính cũng là yếu tố then chốt. Chị Kim Hye-ryeon, 37 tuổi, một lao động tự do trong lĩnh vực thiết kế web, cho biết chi phí cho một tang lễ truyền thống kéo dài 3 ngày có thể lên tới 20 triệu Won (gần 380 triệu đồng). Trong khi đó, số tiền phúng điếu dự kiến chỉ khoảng 1 - 2 triệu Won. Cuối cùng, chị quyết định tổ chức tang lễ không viếng cho cha, với tổng chi phí khoảng 2 triệu Won, bao gồm thuê nhà tang lễ và an táng tro cốt.

Theo các đơn vị dịch vụ tang lễ, chi phí trung bình của một tang lễ truyền thống khoảng 20 triệu Won, dựa trên quy mô 150 người viếng. Ngược lại, tang lễ không viếng thường chỉ tốn 2 - 3 triệu Won. Hình thức này vẫn giữ các nghi thức cốt lõi như khâm liệm, an táng hay đưa tang, nhưng thường được tổ chức gọn trong 1 ngày và không tiếp khách.

Giới nghiên cứu xã hội nhận định xu hướng này phản ánh sự thay đổi trong quan niệm về tang lễ. Giáo sư Heo Chang-deok của Đại học Yeungnam cho rằng trước đây, tang lễ mang nặng tính phô trương các mối quan hệ xã hội của người ở lại hơn là tưởng nhớ người đã khuất. "Những tang lễ lớn mang tính trình diễn rất tốn kém. Tang lễ không viếng là lựa chọn hợp lý, cho phép tưởng niệm trong yên lặng và nhiều khả năng sẽ tiếp tục phát triển", ông nhận định.

Các nhà cung cấp dịch vụ tang lễ cũng ghi nhận sự gia tăng nhanh chóng của loại hình này, khi định kiến cho rằng tang lễ không viếng là sơ sài hay chỉ dành cho người khó khăn tài chính đang dần phai nhạt. Trong bối cảnh xã hội Hàn Quốc thay đổi, nhiều ý kiến cho rằng một nền văn hóa tang lễ giản dị, nhân văn hơn sẽ sớm trở thành xu hướng chủ đạo trong tương lai.