AI và bài toán an toàn trong quân sự

Ban Thời sự

05/02/2026 20:02 GMT+7

VTV.vn - Tăng cường quản lý AI trong quân sự rõ ràng được xem là một bước đi cần thiết, bởi sự ứng dụng ngày càng tăng của AI trong lĩnh vực này.

Một sự kiện đáng chú ý về trí tuệ nhân tạo AI đã khai mạc tại Tây Ban Nha- đó là Hội nghị thượng đỉnh về trách nhiệm của trí tuệ nhân tạo trong quân sự, với các nội dung về quản lý, quy chuẩn và trách nhiệm trong ứng dụng AI với lĩnh vực quân sự.

Tăng cường quản lý AI trong quân sự rõ ràng được xem là một bước đi cần thiết, bởi sự ứng dụng ngày càng tăng của AI trong lĩnh vực này. Thị trường AI quân sự được dự báo sẽ tăng gấp 4 lần, chạm mức 38,8 tỷ USD vào năm 2028. AI được kỳ vọng sẽ tạo ra những thế hệ vũ khí mới chính xác hơn, hệ thống tình báo hiệu quả hơn và những công cụ này cũng sẽ ít phụ thuộc vào con người hơn.

Đạn tuần kích với tên gọi The Harop sau khi được phóng, các thiết bị này có thể tự động di chuyển tới khu vực mục tiêu đã được xác định trước. Tại đây, chúng duy trì trạng thái bay tự động, chờ trong thời gian dài, quan sát và phát hiện các mục tiêu phù hợp, thường là các hệ thống phòng không. Khi xác định được mục tiêu, thiết bị sẽ trực tiếp lao vào, phá huỷ mục tiêu, thay vì thả vũ khí từ trên không.

Hiện ngày càng có nhiều lực lượng vũ trang trên thế giới quan tâm đến phát triển và sở hữu các loại vũ khí có mức độ tự động hóa cao.

Ông Benjamin Jensen - Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) cho biết: "Tôi cho rằng xu hướng tương lai sẽ là gia tăng các hệ thống không người lái, với số lượng robot nhiều hơn con người. Điều này đồng thời đòi hỏi mức độ tương tác và phối hợp sâu hơn giữa các nước quốc gia - không chỉ dừng lại ở việc chia sẻ nhiên liệu hay đạn dược, mà còn cần những tiêu chuẩn thiết kế chung, cho phép phát triển các hệ thống đánh chặn và tác chiến mặt đất tự động, vận hành bằng phần mềm".

Dòng vốn đầu tư đang không ngừng đổ vào lĩnh vực này. Giới chức Mỹ hiện đang nỗ lực thúc đẩy đầu tư quy mô lớn nhằm tạo ra mô hình tác chiến mới, ứng dụng AI trong mọi khâu như phân tích chiến trường, lập kế hoạch tác chiến và cả logistics.

Các quốc gia khác như Trung Quốc, Nga và Anh cũng được cho là đang đưa AI và trang bị quốc phòng tự động vào tầm ngắm phát triển.

Ông Benjamin Jensen - Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) chia sẻ: "Hiện nay, chi phí để xây dựng một đoàn robot tự hành, hay triển khai một "tác nhân tư duy AI" hỗ trợ lập kế hoạch quân sự đã trở nên trong tầm với. Không chỉ các cường quốc, mà cả những nước thu nhập trung bình, thậm chí thu nhập thấp và cả các nhóm cực đoan cũng có thể mua được".

Tuy nhiên, so với làn sóng đầu tư khổng lồ, các khung pháp lý dành cho AI quân sự vẫn đang được thảo luận và đang có những khoảng cách lớn trong cộng đồng quốc tế về vấn đề này.

Một "phép thử" là việc hợp đồng lên đến 200 triệu USD giữa Bộ Quốc phòng Mỹ và startup AI hàng đầu Anthropic đang rơi vào bế tắc, khi công ty này bày tỏ lo ngại công nghệ của mình bị sử dụng vượt quá mức giám sát của con người, trong khi phía Lầu Năm Góc cho rằng chỉ cần tuân thủ luật pháp Mỹ.

Điều này đang khiến cuộc tranh luận về "trách nhiệm AI" tiếp tục nóng lên, khi mà giờ đây máy móc còn có thể tham gia vào những tình huống sinh tử trên chiến trường, với tốc độ hành động vượt xa khả năng phản ứng và ra quyết định của con người.

Tin liên quan

Top 10 tiến bộ khoa học và công nghệ quân sự 2019

Top 10 tiến bộ khoa học và công nghệ quân sự 2019

VTV.vn - Trưởng nhóm các nhà khoa học của Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Phát triển khả năng chiến đấu của Bộ tư lệnh quân đội Mỹ, Tiến sĩ Alexander Kott đã chọn ra 10 thành tựu 2019.

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bình luận không đăng nhập

Bạn không thể gửi bình luận liên tục.
Xin hãy đợi 60 giây nữa.