Ấn Độ và mục tiêu trở thành cường quốc AI

Ấn Độ và bài toán phát triển AI

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đang đặt ra một mục tiêu đầy tham vọng: đưa quốc gia Nam Á trở thành một trong ba cường quốc trí tuệ nhân tạo hàng đầu thế giới vào năm 2047, nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày độc lập. Đây là bước đi thể hiện quyết tâm của Ấn Độ trong việc tham gia sâu hơn vào cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu, thay vì chỉ là thị trường tiêu thụ các sản phẩm AI do nước ngoài phát triển.

Tại Ấn Độ, cuộc cạnh tranh AI không chỉ diễn ra giữa các tập đoàn công nghệ quốc tế, mà còn là cuộc đua giành sự chú ý của hàng trăm triệu người dùng tiềm năng.

ChatGPT hiện dẫn đầu thị trường chatbot AI tại nước này, trong khi Google và các đối thủ khác đang đẩy mạnh hoạt động tiếp thị, tận dụng sức ảnh hưởng của những ngôi sao Bollywood để tiếp cận người tiêu dùng. Nhưng việc đưa AI đến với một thị trường rộng lớn như Ấn Độ không đơn giản. Ngoài khoảng cách về thu nhập và điều kiện tiếp cận Internet, sự đa dạng về ngôn ngữ cũng đặt ra những yêu cầu riêng cho các nhà phát triển.

Bà Juliane Frommter - Cố vấn Chiến lược Thương mại và ứng dụng AI cho biết: "Khoảng 100 triệu người Ấn Độ có khả năng tiếp cận AI thường xuyên, nhưng phần lớn việc sử dụng này vẫn dựa trên tiếng Anh. Chúng ta còn có 1,3 tỷ người khác tại Ấn Độ hiện chưa sử dụng AI. Tuy nhiên, để phần lớn người dân có thể sử dụng công nghệ này, họ có thể muốn dùng ngôn ngữ bản địa, tức tiếng mẹ đẻ của mình. Ấn Độ có 22 ngôn ngữ chính và còn rất nhiều phương ngữ khác".

Để thu hẹp khoảng cách này, các dịch vụ AI do doanh nghiệp trong nước phát triển đang được chú trọng. Những ứng dụng này có thể hỗ trợ người dân tiếp cận các dịch vụ công và tổ chức tài chính. Tuy nhiên, ngay cả khi mở rộng được khả năng tiếp cận, Ấn Độ vẫn phải đối mặt với một thách thức khác: làm thế nào để giữ lại nguồn nhân lực có khả năng tạo ra những công nghệ cốt lõi. Quốc gia này hiện có hơn 50.000 chuyên gia AI, đứng thứ hai thế giới, chỉ sau Mỹ. Dù vậy, một bộ phận lớn nhân lực trình độ cao đang làm việc ở nước ngoài.

Bà Juliane Frommter - Cố vấn Chiến lược Thương mại và ứng dụng AI chia sẻ: "Những người có khả năng tạo ra tài sản trí tuệ đủ giá trị để được cấp bằng sáng chế có thể sẽ ra nước ngoài. Rất nhiều sinh viên xuất sắc nhất theo học chương trình thạc sĩ, tiến sĩ ở nước ngoài để có được những cơ hội nghề nghiệp tốt hơn. Tình trạng chảy máu chất xám rõ ràng cũng đang diễn ra".

Thực tế này cho thấy, bên cạnh việc mở rộng thị trường và thu hút đầu tư, Ấn Độ còn cần tạo ra môi trường nghiên cứu, phát triển và cơ hội nghề nghiệp đủ sức cạnh tranh để biến nguồn nhân lực thành lợi thế công nghệ thực sự. Đây cũng là điều kiện quan trọng để hiện thực hóa tham vọng trở thành một trong những trung tâm AI hàng đầu thế giới.

Lợi thế của Ấn Độ

Thị trường rộng lớn, nguồn nhân lực dồi dào và hệ sinh thái công nghệ phát triển là những lợi thế giúp Ấn Độ có cơ sở tham gia sâu hơn vào cuộc đua AI toàn cầu.

Ấn Độ sở hữu thị trường tiêu dùng khổng lồ với khoảng 1,4 tỷ người. Đây là lợi thế lớn để các doanh nghiệp AI thử nghiệm sản phẩm, mở rộng tệp người dùng và phát triển các ứng dụng phục vụ nhiều lĩnh vực của nền kinh tế.

Ấn Độ hiện có hơn 2.000 trung tâm công nghệ do các tập đoàn quốc tế vận hành, tạo việc làm cho hơn 2,3 triệu lao động. Mạng lưới này giúp nước này có sự hiện diện sâu rộng trong chuỗi cung ứng dịch vụ công nghệ toàn cầu.

Ấn Độ có hơn 50.000 chuyên gia AI, đứng thứ hai thế giới, chỉ sau Mỹ. Đây là nguồn nhân lực quan trọng cho hoạt động nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Ấn Độ đã xây dựng được những nền tảng số quy mô lớn như Aadhaar - hệ thống định danh sinh trắc học quốc gia và UPI - nền tảng thanh toán số thống nhất. Những hệ thống này cho thấy khả năng triển khai công nghệ phục vụ số lượng người dùng rất lớn, tạo tiền đề để mở rộng ứng dụng AI trong đời sống và kinh tế.

Ấn Độ đối mặt với những điểm nghẽn trong cuộc đua AI

Dù có nhiều lợi thế về thị trường và nhân lực, Ấn Độ vẫn phải giải quyết những hạn chế về hạ tầng tính toán, nguồn điện và khả năng huy động vốn nếu muốn trở thành một trong những cường quốc AI hàng đầu thế giới.

Tham vọng phát triển AI của Ấn Độ đang vấp phải một trở ngại lớn: hạ tầng trung tâm dữ liệu chưa theo kịp nhu cầu. Công suất trung tâm dữ liệu đang vận hành tại nước này mới đạt khoảng 1,8 GW, thấp hơn đáng kể so với Mỹ và Trung Quốc. Trong khi đó, các ứng dụng AI ngày càng đòi hỏi năng lực tính toán lớn, cùng hệ thống lưu trữ và xử lý dữ liệu quy mô cao. Không chỉ thiếu hạ tầng, việc đưa các chương trình hỗ trợ của Chính phủ vào thực tế cũng cần thời gian. Ấn Độ đã công bố chương trình tài trợ kéo dài 5 năm, trị giá hơn 1,2 tỷ USD, nhằm phát triển năng lực tính toán, nghiên cứu AI và hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp. Tuy nhiên, quá trình tìm kiếm đối tác và xác định những dự án đủ điều kiện nhận hỗ trợ có thể chậm hơn dự kiến.

Một thách thức khác là nhu cầu điện năng rất lớn của các trung tâm dữ liệu. Ước tính, để vận hành hệ thống có công suất tính toán 10 GW, tổng công suất điện cần cung cấp cho các cơ sở có thể lên tới khoảng 13 GW. Điều này đặt thêm áp lực lên quy hoạch lưới điện và nguồn nước, trong bối cảnh Ấn Độ còn phải đáp ứng nhu cầu năng lượng của toàn bộ nền kinh tế. Trong khi đó, việc xây dựng năng lực AI trong nước vẫn cần sự tham gia của các tập đoàn công nghệ quốc tế, vốn có tiềm lực tài chính và khả năng đầu tư hạ tầng quy mô lớn.

Ông Ashwin Nagappa - Trung tâm Nghiên cứu truyền thông số nêu ý kiến: "Ấn Độ đang thúc đẩy phát triển các công nghệ và hạ tầng AI trong nước. Tuy nhiên, những tập đoàn như Meta, Amazon và Google đang đầu tư những khoản tiền rất lớn vào các trung tâm dữ liệu. Ấn Độ vẫn cần dựa vào những doanh nghiệp này".

Với những hạn chế về hạ tầng, năng lượng và năng lực đầu tư, con đường để Ấn Độ vươn lên nhóm ba cường quốc AI hàng đầu thế giới vẫn còn nhiều thách thức. Mục tiêu năm 2047 vì thế không chỉ đòi hỏi nguồn lực tài chính, mà còn cần khả năng xây dựng một hệ sinh thái công nghệ đủ mạnh và tự chủ hơn.

Trong cuộc đua AI, thị trường lớn là lợi thế, nhân lực giỏi là nền tảng, nhưng công nghệ lõi và năng lực tự chủ mới là yếu tố quyết định. Và đó cũng là bài toán mà Ấn Độ phải giải quyết để biến tham vọng thành vị thế thực sự trên bản đồ công nghệ thế giới.