Biển Chết đang thu hẹp, làm tăng nguy cơ biến mất hệ sinh thái độc đáo

Biển Chết, hồ nước mặn nằm giữa Israel, Jordan và vùng lãnh thổ Palestine, đang thu hẹp nhanh chóng do tác động của hoạt động con người và biến đổi khí hậu.

Nằm ở điểm thấp nhất trên bề mặt Trái Đất, khoảng 427 m dưới mực nước biển, Biển Chết là một trong những vùng nước mặn nhất thế giới, có độ mặn cao gấp gần 10 lần nước biển thông thường. Độ mặn đặc biệt khiến con người có thể nổi dễ dàng trên mặt nước, nhưng vùng nước độc đáo này đang thay đổi với tốc độ đáng lo ngại.

Theo kênh CNN, mỗi năm mực nước Biển Chết rút khoảng 4 feet, tương đương 1,2 m. Trong 5 thập kỷ qua, diện tích bề mặt của vùng nước này đã giảm khoảng 1/3. Khi nước rút, các đường bờ phủ muối và hố sụt liên tục xuất hiện, tạo nên cảnh quan vừa kỳ lạ vừa là dấu hiệu của một thảm họa sinh thái.

Bên cạnh đó, hoạt động khai thác khoáng sản cũng góp phần khiến Biển Chết thu hẹp. Các doanh nghiệp tại phía Israel và Jordan bơm nước từ phần phía Bắc của Biển Chết vào các hồ bốc hơi công nghiệp để chiết xuất khoáng chất như kali và magie, phục vụ sản xuất phân bón và các ngành công nghiệp khác.

Biến đổi khí hậu làm tình hình thêm nghiêm trọng khi hạn hán kéo dài hơn và lượng mưa giảm. Các nhà khoa học cho biết ngay cả khi không có hoạt động chuyển hướng dòng sông hay khai thác công nghiệp, tác động của biến đổi khí hậu vẫn có thể khiến Biển Chết tiếp tục thu hẹp, dù với tốc độ chậm hơn.

Hệ quả dễ thấy nhất là hơn 6.000 hố sụt đã xuất hiện quanh Biển Chết, đe dọa các khu dân cư, doanh nghiệp và ngành du lịch. Một số khu nghỉ dưỡng ven biển từng nổi tiếng đã phải đóng cửa vĩnh viễn vì mặt đất sụp lún bất ngờ.

Nhiều phương án cứu Biển Chết đã được đề xuất, trong đó có bơm nước từ Biển Đỏ, khôi phục dòng Jordan hoặc giảm lượng nước ngành công nghiệp sử dụng. Tuy nhiên, chi phí lớn, căng thẳng khu vực và thiếu đồng thuận chính trị đã khiến các kế hoạch gần như đình trệ.

Các chuyên gia cho rằng rất khó đưa Biển Chết trở lại mực nước của vài thập kỷ trước. Mục tiêu thực tế hơn hiện nay là ổn định tốc độ suy giảm, trước khi hệ sinh thái độc đáo này chịu thêm những tổn thất không thể đảo ngược.