Bộ Tư pháp Mỹ kiện Đại học California vì làm ngơ trước nạn bài Do Thái

Đại học California (Ảnh: Getty Images)

Vụ kiện, được đệ trình hôm 24/2 tại California, là sự leo thang mới nhất trong chiến dịch của chính quyền Tổng thống Trump nhằm trừng phạt các trường đại học hàng đầu bị cho là đã quá mềm mỏng trong việc chống lại chủ nghĩa bài Do Thái. Vụ kiện cáo buộc UCLA đã không kỷ luật những người tham gia biểu tình, bao gồm hàng chục người bị bắt vào năm 2024 vì không chịu rời khỏi khu trại trong khuôn viên trường.

Bộ Tư pháp Mỹ yêu cầu bồi thường thiệt hại không xác định cho các nhân viên người Do Thái và người Israel của trường vì họ phải chịu đựng "môi trường làm việc mang tính thù địch". Vụ kiện diễn ra hơn 6 tháng sau khi Tổng thống Donald Trump yêu cầu cả hệ thống Đại học California (UC) danh tiếng phải nộp khoản tiền phạt khổng lồ 1 tỷ USD vì những cáo buộc bài Do Thái.

Đơn kiện nêu rõ sau sự kiện ngày 7/10/2023 ở Israel (khi Hamas tấn công vào miền Nam Israel), "ban quản lý UCLA đã làm ngơ - và đôi khi còn tạo điều kiện - cho các hành vi bài Do Thái nghiêm trọng và phớt lờ một cách có hệ thống những lời kêu cứu từ chính các nhân viên người Do Thái và người Israel đang hoảng sợ".

Trước đó, các quan chức chính quyền Tổng thống Trump đã kết luận rằng UCLA không bảo vệ sinh viên Do Thái, và năm 2025, UCLA đã đạt được thỏa thuận dàn xếp trị giá 6 triệu USD với 3 sinh viên Do Thái và 1 giáo sư Do Thái khi đâm đơn kiện trường đại học này. Vụ kiện mới cáo buộc rằng thiệt hại đối với các nhân viên Do Thái và Israel "nghiêm trọng hơn nhiều" so với những gì thỏa thuận dàn xếp trước đó đã đề cập.

Phần lớn nội dung khiếu nại tập trung vào khu trại biểu tình năm 2024 mà các quan chức liên bang cho rằng đã ngăn cản các nhân viên và sinh viên gốc Do Thái tiếp cận một số khu vực trong khuôn viên trường, đồng thời có các biển hiệu và khẩu hiệu bài Do Thái. Một đêm, những người biểu tình phản đối đã tấn công khu trại, ném các biển báo giao thông và xịt hơi cay, tạo nên cuộc giao tranh kéo dài hàng giờ, làm hơn chục người bị thương, trước khi cảnh sát can thiệp. Ngày hôm sau, hơn 200 người đã bị bắt giữ.

Vụ kiện lần này cáo buộc UCLA đã dung túng cho khu cắm trại và buộc tội trường đại học này không kỷ luật bất kỳ sinh viên, giảng viên hoặc nhân viên nào có hành vi bài Do Thái.

Tổng Chưởng lý Pam Bondi cho biết các nhà quản lý của UCLA "được cho là đã để chủ nghĩa bài Do Thái độc hại lan tràn trong khuôn viên trường, gây hại cho cả sinh viên và nhân viên". Ông Bondi khẳng định: "Vụ kiện hôm nay nhấn mạnh rằng Bộ Tư pháp kiên quyết chống lại thù hận và chủ nghĩa bài Do Thái dưới mọi hình thức tồi tệ nhất".

Đơn kiện yêu cầu thẩm phán buộc UCLA phải thực thi các chính sách chống phân biệt đối xử của chính mình và "bồi thường thiệt hại" cho các nhân viên người Do Thái tại UCLA - những người phải đối mặt với môi trường làm việc mang tính thù địch.

Đại học Columbia là trường đầu tiên bị nhắm mục tiêu trong cuộc chiến của Tổng thống Trump chống lại các trường đại học ưu tú vì điều mà ông cho là sự thất bại trong việc giải quyết chủ nghĩa bài Do Thái trong khuôn viên trường học. Trường đã mất khoản tài trợ liên bang trị giá hàng trăm triệu USD và không còn quyền xin các khoản tài trợ nghiên cứu mới. Cuối cùng, trường Columbia đã đồng ý trả cho chính phủ 200 triệu USD và thêm 21 triệu USD để giải quyết cuộc điều tra về chủ nghĩa bài Do Thái trong khuôn viên trường.

Ông Trump cũng đã yêu cầu Đại học Harvard trả 1 tỷ USD bồi thường vì bị cáo buộc không bảo vệ đầy đủ cho sinh viên Do Thái trong thời gian diễn ra các cuộc biểu tình ủng hộ Palestine. Bộ Tư pháp cũng đã kiện Đại học Harvard trong tháng này.

Mùa hè năm 2025, chính quyền Tổng thống Trump tuyên bố đang tìm cách đòi UCLA trả 1 tỷ USD như một phần của thỏa thuận nhằm chấm dứt sự giám sát của liên bang. Các quan chức dưới thời Tổng thống Trump đã cắt giảm hàng trăm triệu USD tiền tài trợ liên bang cho trường đại học này, mặc dù một thẩm phán liên bang đã ra lệnh khôi phục lại số tiền đó vào tháng 9/2025.