Đẩy mạnh tiết kiệm điện từ vận hành sản xuất

Đẩy mạnh tiết kiệm điện từ vận hành sản xuất

Tiết kiệm điện không chỉ là khuyến khích mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện tiếp tục tăng cao. Chính phủ vừa yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và người dân thực hiện tiết kiệm điện, trong đó riêng các tháng cao điểm nắng nóng phải tiết kiệm tối thiểu 10% điện năng tiêu thụ và trung bình tiết kiệm tối thiểu 3% điện năng mỗi năm. Để thực hiện được, yêu cầu đặt ra không chỉ là cắt giảm đơn thuần mà còn là tái cấu trúc lại hoạt động sản xuất theo hướng sử dụng năng lượng hiệu quả. Trọng tâm là tổ chức lại phụ tải, điều tiết nhịp sản xuất hợp lý và tối ưu vận hành trên toàn hệ thống, từ đó giảm tiêu hao điện ngay từ khâu sản xuất.

Trong các khung giờ cao điểm, khu công nghiệp chủ động sử dụng điện mặt trời áp mái để đáp ứng một phần nhu cầu sản xuất của các doanh nghiệp. Do nguồn điện mặt trời không thể đáp ứng toàn bộ phụ tải, phần còn lại được bổ sung từ điện lưới.

Ngược lại, vào các khung giờ thấp điểm, nhiều doanh nghiệp vẫn tận dụng điện lưới để vận hành ổn định các dây chuyền sản xuất. Cách phân bổ linh hoạt này giúp nhiều doanh nghiệp giảm ít nhất 15% chi phí điện năng.

Ông Wuxian Hong - Phó Tổng Giám đốc Công ty Khu công nghiệp Hải Hà cho biết: "Chúng tôi đã chủ động sử dụng điện mặt trời áp mái cho việc sản xuất làm sao để hiệu quả nhất, tiết kiệm được nhiều nhất cho việc sử dụng điện cho giai đoạn vừa qua. Đây không chỉ là ngắn hạn mà trong dài hạn chúng tôi sẽ phải triển khai thêm nhiều giải pháp nữa làm sao tiết kiệm tối đa có thể".

Công nghiệp hiện vẫn là lĩnh vực tiêu thụ năng lượng lớn nhất, chiếm khoảng 47% tổng nhu cầu sử dụng năng lượng của cả nước. Đây cũng là khu vực còn dư địa rất lớn để tiết kiệm, ước từ 20-30%. Chỉ riêng khoảng 3.000 cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, nếu mỗi đơn vị tiết kiệm được 2% điện năng tiêu thụ, thì toàn hệ thống đã có thể giảm khoảng 1,6 tỷ kWh, tương đương khoảng 3.200 tỷ đồng.

Ông Phạm Văn Quân - Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương nêu ý kiến: "Cần phải quản trị năng lượng triệt để bằng cách sử dụng bài toán kiểm toán năng lượng. Chúng ta cần phát hiện công đoạn nào sản xuất gây tiêu hao nhiều năng lượng nhất, công đoạn nào cần cải tiến dây chuyền công nghệ, thay thiết bị mới, giúp cho giảm thiểu năng lượng. Giải pháp thứ hai, cần phải xây dựng mô hình quản trị tinh gọn, xanh hóa và số hóa, để giảm thời gian dừng chờ sản xuất, giảm quá trình lỗi trong quá trình sản xuất cũng như giảm thời gian lưu kho".

Ông Đậu Anh Tuấn - Trưởng Ban Pháp chế, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nhận định: "Bên cạnh tiết giảm năng lượng, có lẽ đây là giai đoạn để doanh nghiệp phải có đầu tư mạnh mẽ hơn vào năng lượng tái tạo. Chẳng hạn như trước đây, có thể còn do dự trong đầu tư điện mặt trời hay các nguồn năng lượng tái tạo khác, đây có lẽ là thời điểm phù hợp để triển khai dự án đầu tư này, để đa dạng hóa năng lượng, nguyên liệu, có thể tiết giảm đi".

Theo tính toán, với quy mô tiêu thụ điện của nền kinh tế hiện nay, chỉ cần tiết kiệm từ 3% điện năng mỗi năm cũng tương đương hàng chục nghìn tỷ đồng. Đây không chỉ là phần chi phí được giữ lại cho doanh nghiệp và người dân, mà còn là nguồn lực rất lớn giúp giảm áp lực đầu tư nguồn điện mới và bảo đảm vận hành ổn định cho hệ thống.

Phát triển mô hình tuần hoàn để tiết kiệm năng lượng

Mỗi kWh điện được tiết kiệm không chỉ là khoản chi phí được cắt giảm, mà còn là phần dư địa cho tăng trưởng. Bên cạnh việc tối ưu vận hành, nhiều doanh nghiệp đang chuyển sang mô hình sản xuất tuần hoàn, với điểm cốt lõi là tính toán hiệu quả năng lượng ngay từ khâu đầu tư. Thay vì để phát sinh rồi mới tìm cách tiết kiệm, toàn bộ dây chuyền được thiết kế theo hướng tận dụng tối đa năng lượng. Đầu tư bài bản với chi phí ban đầu lớn hơn, nhưng đổi lại sẽ giảm sâu chi phí năng lượng trên mỗi sản phẩm. Ở quy mô toàn nền kinh tế, đây chính là sự chuyển dịch từ tiết kiệm bị động sang chủ động.

Tận dụng ánh sáng tự nhiên vào ban ngày, kết hợp hệ thống hút gió và lưu thông khí tự nhiên trong nhà xưởng, doanh nghiệp này đã tiết kiệm tới 40% điện năng cho chiếu sáng. Với đặc thù dây chuyền phần lớn vận hành tự động, không cần nhiều lao động trực tiếp, việc tính toán lại không gian sản xuất và hạ tầng kỹ thuật tận dụng tối đa các nguồn năng lượng tự nhiên không chỉ giúp giảm chi phí điện, mà còn cho thấy một cách tiếp cận chủ động hơn trong sử dụng năng lượng.

Ông Đào Xuân Hùng - Giám đốc Nhà máy dây và cáp điện Vạn Xuân cho biết: "Chúng tôi bố trí các hệ thống thông gió tự nhiên, lấy ánh sáng tự nhiên ban ngày, cũng như hệ thống điện thiết kế đóng cắt theo vùng, không đóng cắt toàn bộ".

Nước đã qua sử dụng trong quá trình sản xuất và được xử lý để quay trở lại dây chuyền. Nhờ tuần hoàn nước, thu hồi nhiệt và tái sử dụng nguyên liệu, doanh nghiệp tái chế và sản xuất bao bì đang giảm 30% điện năng và chi phí sản xuất, đồng thời giảm phát thải, xanh hoá nhà máy theo hướng sản xuất tuần hoàn.

Ông Bùi Quang Sỹ - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Thuận Đức chia sẻ: "Tận dụng nguồn nước để thu gom quay trở lại phục vụ cho sản xuất, cũng như quy trình tuần hoàn. Sử dụng như thế giúp chúng tôi tiết kiệm rất nhiều về việc sử dụng nguồn nước, cũng như sử dụng các loại năng lượng để phục vụ cho quá trình xử lý".

Việc tổ chức lại sản xuất theo hướng sử dụng năng lượng tuần hoàn có thể mang lại lợi ích rõ rệt trong dài hạn. Chi phí năng lượng giảm và hiệu suất sử dụng tài nguyên tăng lên, doanh nghiệp không chỉ cải thiện biên lợi nhuận mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh, đặc biệt trong bối cảnh các thị trường ngày càng siết chặt tiêu chuẩn về năng lượng và phát thải.

Ông Mạc Quốc Anh - Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội ra ra ý kiến: "Khi áp dụng mô hình này vào, chúng ta sẽ xây dựng được một chuỗi bền chặt và chúng ta không bị đứt gẫy các chuỗi cung ứng trong vấn đề kinh tế tuần hoàn".

Trong bối cảnh nhu cầu điện của nền kinh tế tiếp tục tăng cao, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả năng lượng không làm giảm tăng trưởng, mà ngược lại, chính là cách để tăng trưởng bền vững hơn.

Đề xuất thay đổi khung giờ tính giá điện

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo quyết định của Bộ trưởng quy định khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường của hệ thống điện quốc gia.

Theo dự thảo, khung giờ cao điểm được đề xuất điều chỉnh theo mùa và là cơ sở để tính giá điện theo thời gian sử dụng. So với quy định hiện hành, dự thảo mới thay đổi đáng kể khi không còn áp dụng một khung giờ cao điểm cố định quanh năm. Hiện nay, khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường chủ yếu áp dụng đối với khách hàng sản xuất, kinh doanh, với mức giá điện khác nhau theo từng cấp điện áp và thời gian sử dụng. Đối với nhóm hành chính sự nghiệp, giá điện được áp dụng theo cấp điện áp, còn đối với khách hàng sinh hoạt vẫn tính theo bậc thang hoặc công tơ trả trước.