Theo số liệu của Bộ Công thương, thủ công mỹ nghệ luôn nằm trong nhóm 10 mặt hàng xuất khẩu có kim ngạch lớn nhất Việt Nam, được dự báo có thể đạt 4 tỷ USD vào năm 2025. Vậy làm thế nào để phát triển những sản phẩm thủ công mỹ nghệ? Đây là câu hỏi được bàn luận trong chương trình Góc nhìn văn hóa.
Hiện nay, cả nước hiện có hơn 5.400 làng nghề. Số lượng làng nghề lớn, cộng với số lượng nhân lực được đào tạo từ các ngành mỹ thuật không nhỏ. Thế nhưng, các sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam chưa thể đa dạng được mẫu mã và tạo ra được bản sắc riêng.
"Trước hết là thách thức về chất lượng sản phẩm. Thứ hai là thách thức về giá thành. Rất nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ của các nước khác nhập vào mình và có sự cạnh tranh khốc liệt. Một thách thức nữa là nguồn nhân lực. Số người tham gia thiết kế hàng thủ công mỹ nghệ không nhiều, thiết kế nặng về tạo dáng nhưng đi vào sản xuất gặp nhiều vấn đề về vật liệu, công nghệ, giá thành… Các mẫu mã thiết kế chỉ na ná, không đột biến thay đổi và không phù hợp với khách hàng", ông Trịnh Quốc Đạt – Phó Chủ tịch Hiệp hội làng nghề Việt Nam chia sẻ.
Thực tế, cần phải có sự chung sức của các làng nghề, vùng nguyên liệu, cơ sở sản xuất, đào tạo mới có thể tạo ra sự thay đổi. Bên cạnh đó, rất nhiều yếu tố khác cần có để làm nên hướng đi mới cho các làng nghề hiện nay.
Nếu nhìn ra thế giới, Nhật Bản là một quốc gia thành công trong việc tạo ra danh tiếng tầm cỡ quốc tế và sức sống bền vững cho nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ độc đáo. Họ đã làm thế nào?
Năm 1974, trước tình trạng các ngành nghề truyền thống của Nhật Bản dần bị mai một, chính phủ nước này đã ban hành Luật nghề truyền thống để khôi phục và phát triển các ngành nghề truyền thống. Luật ra đời đã hỗ trợ đáng kể cho các nghệ nhân cũng như các sản phẩm thủ công mỹ nghệ truyền thống. Chính phủ Nhật Bản đã thành lập hệ thống bảo lãnh và bảo hiểm tín dụng, để giúp các cơ sở sản xuất trong làng nghề truyền thống đầu tư đào tạo các nhà cố vấn, xây dựng các trung tâm dịch vụ và viện đào tạo nghề, hỗ trợ tuyên truyền, quảng cáo sản phẩm. Ngoài ra, Nhật Bản cũng nỗ lực thay đổi nhận thức và thói quen của người dân về giá trị văn hóa, giá trị sử dụng sản phẩm dân tộc.
Mỗi sản phẩm thủ công mỹ nghệ là một biểu tượng văn hóa để giới thiệu với công chúng câu chuyện lịch sử, con người của mỗi dân tộc. Thế nhưng, cho tới nay chúng ta vẫn chưa xây dựng được thương hiệu quà tặng truyền thống nào đặc trưng, mang bản sắc Việt Nam và thực sự trở thành món đồ lưu niệm khiến khách quốc tế muốn mang theo về đất nước họ. Đó là điều trăn trở để ngành thủ công mỹ nghệ phát triển tương xứng với tiềm năng, mang đến những niềm tự hào văn hóa của quốc gia, dân tộc.
Bình luận (0)