Gần 90 cơ sở sản xuất ở Khu công nghiệp Lê Minh Xuân gây ô nhiễm nghiêm trọng

Tại TP Hồ Chí Minh, hàng chục năm qua, Khu công nghiệp và Cụm Tiểu thủ công nghiệp Lê Minh Xuân với nhiều doanh nghiệp, cơ sở sản xuất và tái chế, đã trở thành điểm nóng về ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Nước thải độc hại đang chảy thẳng ra kênh rạch. Khí thải đang đầu độc bầu không khí.

Còn trên mặt đất, hàng trăm tấn chất thải nguy hại chỉ được chôn lấp trái phép. Công tác quản lý bị buông lỏng kéo dài đã đẩy người dân xung quanh khu vực này vào cảnh sống mòn trong ô nhiễm.

Nước kênh đen quánh. Khói bụi khét lẹt nồng nặc mùi kim loại và hóa chất bao trùm khu dân cư. Các chỉ số từ khí thải, nước thải, chất thải đo được đều chứa thành phần độc hại cao gấp nhiều lần cho phép. Đó là thực trạng ô nhiễm môi trường đã tồn tại suốt nhiều năm qua ở Khu công nghiệp và Cụm Tiểu thủ công nghiệp Lê Minh Xuân. 

Hàng chục nghìn hộ dân sống xung quanh đã phải gánh chịu hậu quả nặng nề từ những hành vi xả thải của các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất dệt nhuộm, tái chế kim loại trong khu công nghiệp này.

Không chỉ xả nước thải, các cơ sở tại đây còn biến các khu đất trống thành những bãi chôn lấp chất thải nguy hại nghiêm trọng.

Không khó để phát hiện những bãi chôn lấp trái phép chất thải từ các cơ sở tái chế nhôm. Điều đáng lo ngại,  có những địa điểm, thành phần nguy hại trong chất thải được xác định cao gấp 24 lần so với quy định cho phép. Còn khí thải, trong 10-15 năm qua, có cơ sở phát thải ra không bị cơ quan nào kiểm tra, xử lý.

Nhiều chủ cơ sở đưa ra lý do "thiếu hiểu biết" và đằng sau sự vô tư ấy là hàng trăm tấn tro xỉ chứa độc tố bị chôn lấp trái phép xuống lòng đất.

Thiếu tá Lê Văn Trung (Phó Trưởng phòng 2, Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an) cho biết: "Công tác quản lý, kiểm tra, giám sát việc chấp hành các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường chưa kịp thời, chưa quyết liệt, chưa nghiêm túc dẫn tới có những hành vi vi phạm pháp luật kéo dài nhưng không được giải quyết, xử lý kịp thời. Chế tài xử lý đối với hành vi này chưa đủ sức răn đe".

Mức độ ô nhiễm môi trường tại đây không phải là sự cố ngày một, ngày hai, mà là hậu quả của nhiều năm xả thải trái phép. Cái giá phải trả chính là sức khỏe và cuộc sống của hàng nghìn hộ dân nơi đây.

Xử lý dứt điểm các điểm nóng về môi trường

Hàng loạt vi phạm pháp luật hình sự, ảnh hưởng nghiêm trọng tới môi trường từ Khu công nghiệp và Cụm tiểu thủ công nghiệp Lê Minh Xuân. Chuyện bây giờ không chỉ là xử phạt các doanh nghiệp vi phạm, mà vấn đề cốt lõi, khi ô nhiễm kéo dài nhiều năm như vậy, trách nhiệm quản lý Nhà nước của chính quyền địa phương thời gian qua như thế nào?

Kiểm tra 100 cơ sở, phát hiện vi phạm và lập biên bản xử phạt tới 87 cơ sở. 5 vụ việc có dấu hiệu tội phạm hình sự về chôn lấp chất thải nguy hại đã bị chuyển sang cơ quan điều tra. Con số doanh nghiệp vi phạm này đặt ra vấn đề quản lý của các cơ quan chức năng tại địa phương.

Ông Tăng Thế Cường (Cục trưởng Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết: "Cần xử lý nghiêm trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan đến vi phạm của các cơ sở, doanh nghiệp, thiết lập cơ chế phòng ngừa kiểm soát trên tổng lượng thải và theo sức tải của môi trường".

"Kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến môi trường, tránh trường hợp xử lý theo tồn tại hoặc không kịp thời phát hiện, xử lý dẫn tới để hành vi vi phạm kéo dài, tích tụ sẽ hình thành điểm nóng về môi trường", Thiếu tướng Thân Văn Hải (Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an) nhận định.

Lập lại trật tự kỷ cương môi trường tại Khu công nghiệp và Cụm Tiểu thủ công nghiệp Lê Minh Xuân chỉ là bước khởi đầu. Bài học đắt giá từ điểm nóng này là lời cảnh báo đến các địa phương trên cả nước: những hành vi đầu độc môi trường sẽ phải trả giá trước pháp luật.