Khi đi chợ hay mua hàng tại các cửa hàng bán lẻ, không khó để gặp tình trạng cùng loại hoa quả, ví dụ như nho có mẫu mã, màu sắc… thậm chí là tem nhãn giống hệt nhau, nhưng khó để xác thực nguồn gốc xuất xứ của loại quả này. Thực tế cho thấy, người tiêu dùng muốn quan tâm hoặc tìm hiểu nhiều hơn về thông tin các sản phẩm, hàng hoá mà mình đang chọn mua hàng ngày hầu như chỉ dựa cơ bản vào các thông tin từ nhà phân phối. Tuy nhiên, thông tin cung cấp như thế nào lại tuỳ thuộc vào từng hệ thống. Cách đơn giản là check các QR code được dán trên các sản phẩm hàng hoá, nhưng kết quả kiểm tra cũng rất khác biệt.
Theo ghi nhận, chỉ chưa đầy 1km trên một con phố ở Hà Nội đã có tới cả chục hàng hoa quả. Tất cả đều có biển hiệu quảng cáo là hoa quả nhập khẩu. Thế nhưng không phải loại quả nào cũng có đầy đủ tem nhãn để người mua có thể biết về nguồn gốc xuất xứ.
Đối với cùng một loại nho sữa, mỗi cửa hàng lại giới thiệu một nguồn gốc khác nhau. Tình trạng tương tự cũng xảy ra với mặt hàng lê nâu. QR code có in trên thùng sản phẩm nhưng in để cho có và hoàn toàn không có thông tin về đơn vị nhập khẩu, nguồn gốc xuất xứ, quy trình sản xuất... Người bán cũng không biết rõ về nguồn gốc sản phẩm của mình, cũng không tìm hiểu kỹ các thông tin cần thiết.
Nếu trước đây, nhãn hàng hóa chủ yếu mang tính thủ tục, chỉ cần đủ thông tin để lưu thông thì nay nhãn mác hàng hoá được gắn với truy xuất nguồn gốc, trách nhiệm sản phẩm của doanh nghiệp và dữ liệu số của doanh nghiệp sản xuất trong nước.
Hoa quả nhập khẩu vẫn khó truy xuất nguồn gốc
Còn đối với các sản phẩm hàng hoá nhập khẩu, dù là hàng tiêu dùng hay các loại thực phẩm thì tem nhãn phụ bằng tiếng Việt được dán trên sản phẩm là yêu cầu bắt buộc khi các mặt hàng này được bày bán, lưu thông tại Việt Nam. Các tem nhãn phụ đạt chuẩn phải có đầy đủ từ 5-10 trường thông tin bắt buộc nhằm đảm bảo an toàn, minh bạch thông tin và tuân thủ pháp luật.
Đại diện một hệ thống bán lẻ cho biết, có khoảng 15% sản phẩm hàng hoá, thực phẩm bày bán là các sản phẩm nhập khẩu. Để bán được các sản phẩm này ra thị trường, đơn vị sẽ phải có các yêu cầu, tiêu chuẩn về tem nhãn, nguồn gốc xuất xứ từ các nhà cung cấp, phân phối, giao hàng.
Tem, nhãn mác thông tin sản phẩm lưu thông trên thị trường khi được chuẩn hóa, dữ liệu sẽ truy xuất được đầy đủ trách nhiệm của đơn vị sản xuất. Người tiêu dùng sẽ yên tâm và đảm bảo quyền lợi từ sự minh bạch đó. Vì thế, kiểm soát chặt, tuân thủ quy định pháp luật về nguồn gốc xuất xứ, thông tin sản phẩm cũng là cách để các nhà phân phối xây dựng uy tín của mình trên thị trường.
Chuẩn hóa tem nhãn để truy xuất hàng hóa
Với chiếc tem nhãn hàng hoá người tiêu dùng có thể đọc được rất nhiều thông tin. Ví dụ thông tin doanh nghiệp, quá trình canh tác, nguồn gốc xuất xứ, nhật ký chăm sóc...
Với lý do đó, Nghị định số 37/2026 của Chính phủ đang thay đổi cách tiếp cận trong quản lý ghi nhãn hàng hóa. Khi đó, nhãn hàng hoá không chỉ là yêu cầu thủ tục mà trở thành công cụ phục vụ quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc và số hóa dữ liệu của sản phẩm.
Theo quy định, nhãn hàng hóa phải thể hiện đầy đủ tên và địa chỉ của tổ chức, cá nhân sản xuất, chịu trách nhiệm về hàng hóa tại Việt Nam hoặc ở nước ngoài. Trước đây, nhiều doanh nghiệp chỉ ghi tên thương mại hoặc thông tin khá ngắn gọn.
Nhưng với các quy chuẩn hiện hành, thông tin trách nhiệm cần rõ hơn để phục vụ truy xuất nguồn gốc và xử lý khi phát sinh vấn đề liên quan tới chất lượng hàng hóa. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thương mại điện tử và hàng hóa xuyên biên giới phát triển rất nhanh.
Người tiêu dùng hiện nay, khi đọc các thông tin trên tem nhãn phụ hay check mã QR code trên sản phẩm sẽ không chỉ được biết, sản phẩm được bán ở đâu, mà còn biết ai chịu trách nhiệm, nguồn gốc từ đâu và có thể liên hệ thế nào nếu xảy ra sự cố.
Bình luận (0)