Israel phát hiện mối liên hệ giữa viêm khoang miệng và khả năng sinh sản ở phụ nữ

Cụ thể, các nhà khoa học Israel đã phát hiện tình trạng viêm mạn tính trong khoang miệng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng sinh sản của phụ nữ thông qua việc kích hoạt phản ứng miễn dịch toàn thân, từ đó gây tổn thương buồng trứng và làm suy giảm chất lượng trứng. Phát hiện này mở ra hướng nghiên cứu mới trong việc giải thích các trường hợp vô sinh chưa rõ nguyên nhân và phát triển các phương pháp điều trị hỗ trợ sinh sản hiệu quả hơn.

Nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Đại học Hebrew ở Jerusalem (HUJI) thực hiện, phối hợp với Trung tâm Y tế Hadassah, đã được công bố trên Tạp chí Nghiên cứu Nha khoa (Journal of Dental Research) với tiêu đề "Viêm khoang miệng mạn tính làm suy giảm khả năng sinh sản ở chuột cái".

Theo các tác giả, vô sinh hiện là một vấn đề sức khỏe phổ biến trên toàn cầu, ảnh hưởng tới khoảng 1/5 cặp vợ chồng đang mong muốn có con, tương đương khoảng 186 triệu người. Trong nhiều trường hợp, các bác sĩ có thể xác định nguyên nhân từ người phụ nữ, người đàn ông hoặc cả hai. Tuy nhiên, vẫn có một tỷ lệ đáng kể các trường hợp vô sinh không tìm được nguyên nhân rõ ràng.

Giáo sư Michael Klutstein thuộc Khoa Nha khoa của Đại học Hebrew, đồng thời là người đứng đầu Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Chromatin và Lão hóa, cho biết nhóm nghiên cứu đã tìm thấy bằng chứng cho thấy viêm mạn tính ở khoang miệng có thể là một trong những yếu tố chưa được chú ý đầy đủ trong các trường hợp vô sinh không rõ nguyên nhân.

Ông Klutstein cùng Giáo sư Asaf Wilensky, Trưởng khoa Nha chu tại Trung tâm Y tế Hadassah - Đại học Hebrew, và các cộng sự đã tiến hành nghiên cứu trên mô hình chuột nhằm tìm hiểu tác động của tình trạng viêm liên quan đến cấy ghép nha khoa đối với khả năng sinh sản.

Trong thí nghiệm, các nhà khoa học tạo ra tình trạng viêm mạn tính quanh các trụ cấy ghép nha khoa bằng titanium ở chuột cái, sau đó theo dõi những thay đổi sinh học và khả năng sinh sản của chúng. Kết quả cho thấy tình trạng viêm không chỉ khu trú trong khoang miệng mà còn kích hoạt phản ứng miễn dịch lan tỏa khắp cơ thể, tác động tới buồng trứng.

Các phân tích cho thấy nồng độ các cytokine gây viêm trong buồng trứng tăng cao, đi kèm với sự thay đổi về thành phần tế bào miễn dịch. Đồng thời, mô buồng trứng xuất hiện các dấu hiệu tổn thương do stress oxy hóa, quá trình phát triển của nang trứng bị suy giảm và chất lượng tế bào trứng giảm đáng kể.

Những biến đổi sinh học này dẫn đến hậu quả rõ rệt đối với khả năng sinh sản. Trong nhóm đối chứng gồm các chuột cái khỏe mạnh, tất cả đều sinh con trong vòng 5 tuần sau khi giao phối. Trong khi đó, ở nhóm bị viêm liên quan đến cấy ghép nha khoa, chỉ một trong bốn con chuột sinh sản thành công và chỉ sinh được một con non còn sống. Theo nhóm nghiên cứu, đây là bằng chứng cho thấy viêm khoang miệng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng sinh sản thông qua các cơ chế miễn dịch và sinh học phức tạp.

Một phát hiện đáng chú ý khác là các tế bào trứng của nhóm chuột bị viêm xuất hiện tổn thương ADN và các biến đổi biểu sinh tương tự như những gì thường gặp trong quá trình lão hóa sinh sản. Điều này cho thấy tình trạng viêm kéo dài có thể đẩy nhanh quá trình suy giảm khả năng sinh sản ở phụ nữ.

Giáo sư Klutstein cho biết nhóm nghiên cứu đã dành hơn một thập kỷ để tìm hiểu mối liên hệ giữa viêm mạn tính và khả năng sinh sản. Trước đây, nhiều bệnh lý viêm mạn tính như lạc nội mạc tử cung hay lupus ban đỏ hệ thống đã được chứng minh có thể ảnh hưởng tới chức năng sinh sản. Tuy nhiên, việc tình trạng viêm tại khoang miệng có thể tác động tới buồng trứng là vấn đề còn ít được nghiên cứu. Ông thừa nhận nhóm nghiên cứu bất ngờ trước mức độ rõ ràng của các bằng chứng thu được và cho biết đây là một trong những nghiên cứu đầu tiên trên thế giới làm sáng tỏ mối liên hệ sinh học này.

Mặc dù vậy, các nhà khoa học cũng nhấn mạnh rằng kết quả hiện mới được ghi nhận trên mô hình động vật và cần có thêm các nghiên cứu lâm sàng trên người để xác nhận mức độ ảnh hưởng thực tế.

Theo Giáo sư Klutstein, trong khi chờ đợi các nghiên cứu tiếp theo, phụ nữ có kế hoạch điều trị hiếm muộn hoặc thực hiện các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản nên kiểm tra sức khỏe răng miệng nhằm phát hiện sớm các tình trạng viêm nhiễm có thể ảnh hưởng đến kết quả điều trị. Ông cũng cho rằng cần tăng cường sự phối hợp giữa các bác sĩ chuyên khoa sinh sản và nha khoa trong quá trình chăm sóc bệnh nhân.

Nhóm nghiên cứu hiện đang tìm kiếm các loại thuốc có khả năng kiểm soát phản ứng viêm trước khi bệnh nhân bước vào các liệu trình hỗ trợ sinh sản.

Kết quả nghiên cứu cũng bổ sung thêm bằng chứng về mối liên hệ chặt chẽ giữa sức khỏe răng miệng và sức khỏe toàn thân. Trước đây, các bệnh viêm mạn tính ở khoang miệng, đặc biệt là viêm nha chu, đã được chứng minh có liên quan đến nhiều bệnh lý khác như bệnh tim mạch, viêm khớp dạng thấp, đái tháo đường type 2, bệnh Alzheimer, bệnh thận mạn tính và các bệnh viêm đường ruột.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) của Mỹ, khoảng 47,2% người trưởng thành từ 30 tuổi trở lên tại nước này mắc một dạng bệnh nha chu nào đó. Mỗi năm có khoảng 500.000 người được cấy ghép nha khoa mới và hiện có khoảng 3 triệu người đang sử dụng các trụ cấy ghép răng.

Các nhà khoa học cho rằng nếu những phát hiện mới được xác nhận trên người, chúng có thể mở ra các phương pháp chẩn đoán và điều trị mới đối với vô sinh, bao gồm việc sử dụng các biện pháp chống viêm hoặc chống oxy hóa nhằm cải thiện khả năng sinh sản. Tuy nhiên, nghiên cứu hiện chưa đánh giá liệu viêm khoang miệng có làm gia tăng nguy cơ sảy thai hoặc các biến chứng thai kỳ hay không.