(Ảnh: AI)
Tình trạng khô hạn đã giúp giới khảo cổ phát hiện thêm nhiều công trình thuộc Aventicum - thành phố từng là thủ phủ của người Helvetii dưới thời La Mã. Những phát hiện mới đang được sử dụng để bổ sung và điều chỉnh bản đồ của đô thị cổ có lịch sử khoảng 2.000 năm này.
Các đợt nắng nóng và hạn hán kéo dài có thể tạo ra những "vệt khô hạn" trên thảm thực vật phía trên các công trình khảo cổ bị chôn vùi. Khi cây cối sinh trưởng khác nhau tại những khu vực có tường, nền móng hoặc các cấu trúc nằm dưới đất, hình dạng của những công trình này có thể trở nên rõ ràng khi quan sát từ trên cao. Sau khi nhận được thông tin từ một người yêu thích lịch sử, các nhà khảo cổ tại bang Vaud của Thụy Sĩ đã sử dụng thiết bị bay không người lái để chụp ảnh hằng ngày các cánh đồng xung quanh Aventicum, nay là thị trấn nhỏ Avenches.
Aventicum được hình thành cách đây khoảng 2.000 năm, sau khi Julius Caesar đánh bại các bộ lạc địa phương. Thành phố sau đó phát triển mạnh dưới sự cai trị của La Mã trước khi dần suy yếu trong bối cảnh các cuộc xâm nhập của những bộ tộc German gia tăng từ thế kỷ III.
Những hình ảnh chụp từ trên cao trong mùa Hè vừa qua đã mang lại kết quả đáng chú ý. Các nhà nghiên cứu nhận diện được dấu tích của những khu nhà tắm công cộng, nhà ở, đường sá và một công trình có thể từng là đền thờ. Nhiều dấu tích trong số này nằm tại những khu vực chưa từng được khai quật, hoặc trước đây giới khảo cổ mới chỉ có hiểu biết hạn chế về cấu trúc của chúng.
Nhà khảo cổ Jordan Anastassov của bang Vaud đánh giá đây là những phát hiện phong phú nhất tại Aventicum trong 50 năm qua, ít nhất xét trong khoảng hai thế hệ các nhà khảo cổ nghiên cứu khu vực này. Nhóm gồm 5 nhà khảo cổ đã đưa những dấu tích mới lên bản đồ bằng một màu riêng, qua đó lấp đầy những khoảng trống trong hiểu biết về Aventicum, đồng thời điều chỉnh một số vị trí trước đây được xác định chưa chính xác. Theo nhà khảo cổ Hugo Amoroso, những dữ liệu mới không chỉ bổ sung bản đồ thành phố cổ mà còn đặt ra những câu hỏi nghiên cứu mới mà giới khảo cổ trước đây chưa có cơ sở để xem xét.
Một số dấu tích được ghi nhận từ tháng 6 đến tháng 8 chỉ tồn tại trong thời gian ngắn. Sau khi các cánh đồng được cắt cỏ hoặc nhiệt độ giảm, nhiều vệt khô hạn đã biến mất. Tuy nhiên, do thời tiết ấm bất thường tiếp tục kéo dài trong tháng 9, đường viền của một bể nước mới được phát hiện trong khu nhà tắm vẫn có thể quan sát trên một cánh đồng cỏ linh lăng bị khô héo một phần.
Các phát hiện cho thấy điều kiện thời tiết cực đoan, dù gây nhiều tác động tiêu cực, đôi khi có thể vô tình làm lộ những cấu trúc khảo cổ nằm sâu dưới mặt đất. Những dấu tích lịch sử bị chôn vùi cũng đã xuất hiện tại một số địa điểm khác ở Thụy Sĩ và châu Âu. Tuy nhiên, nhiều trường hợp khó giải thích hơn do các dấu tích nằm biệt lập và không có đội ngũ nghiên cứu chuyên trách như tại Aventicum.
Các nhà khảo cổ Thụy Sĩ dự kiến trình bày những phát hiện mới với các đồng nghiệp để tiếp tục đánh giá ý nghĩa của chúng. Nhóm nghiên cứu cũng có thể tiến hành các cuộc khai quật có mục tiêu tại một số vị trí nhằm xác định rõ hơn những cấu trúc đã được phát hiện thông qua ảnh chụp từ trên cao. Ông Pierre Blanc, người phụ trách hoạt động khai quật tại khu di tích, nhấn mạnh giới khảo cổ không mong muốn hạn hán xảy ra, nhưng sẽ tận dụng tối đa những dữ liệu mà điều kiện thời tiết đặc biệt lần này mang lại để tiếp tục tìm kiếm và nghiên cứu.
Việc bổ sung những phát hiện mới vào bản đồ có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình phục dựng diện mạo Aventicum. Thành phố từng phát triển mạnh dưới thời La Mã, với nhiều công trình phục vụ đời sống đô thị và sinh hoạt cộng đồng. Các dấu tích nhà tắm, nhà ở và đường sá mới được phát hiện giúp làm rõ hơn cách tổ chức không gian của thành phố, trong khi cấu trúc được cho là một ngôi đền vẫn cần được nghiên cứu thêm trước khi có thể xác định chính xác chức năng.
Đáng chú ý, những phát hiện lần này chủ yếu được thực hiện mà chưa cần khai quật trên diện rộng. Việc sử dụng thiết bị bay không người lái cho phép các nhà khảo cổ quan sát sự khác biệt của thảm thực vật trên một phạm vi lớn, từ đó xác định những cấu trúc tiềm ẩn bên dưới và lựa chọn địa điểm cần khảo sát kỹ hơn. Tuy nhiên, phương pháp này phụ thuộc đáng kể vào điều kiện tự nhiên. Các vệt khô hạn có thể chỉ xuất hiện trong một khoảng thời gian nhất định và thay đổi nhanh chóng theo nhiệt độ, lượng mưa cũng như hoạt động canh tác trên cánh đồng. Vì vậy, việc chụp ảnh hằng ngày trong thời gian xảy ra hạn hán đã giúp nhóm nghiên cứu lưu giữ những dấu hiệu có thể biến mất sau đó.
Những phát hiện tại Aventicum cho thấy bản đồ của thành phố La Mã cổ này vẫn còn những khoảng trống đáng kể dù khu vực đã được giới khảo cổ nghiên cứu qua nhiều thế hệ. Các công trình vừa được nhận diện đang cung cấp thêm dữ liệu để giới chuyên môn đánh giá lại cấu trúc và quá trình phát triển của đô thị.
Bình luận (0)