Lầu Năm Góc thúc đẩy chương trình tên lửa chi phí thấp

Theo thông báo của Bộ Chiến tranh Mỹ, các thỏa thuận mới được ký với bốn công ty quốc phòng gồm Anduril, CoAspire, Leidos và Zone 5 Technologies trong khuôn khổ chương trình "Tên lửa container chi phí thấp" (LCCM). Chương trình hướng tới việc phát triển hơn 10.000 tên lửa hành trình chi phí thấp trong vòng ba năm tới, có khả năng sản xuất hàng loạt với tốc độ cao, phục vụ nhu cầu tác chiến hiện đại của quân đội Mỹ.

Theo kế hoạch, giai đoạn đánh giá ban đầu của chương trình sẽ bắt đầu từ tháng 6/2026, khi Lầu Năm Góc tiếp nhận các mẫu tên lửa thử nghiệm từ bốn doanh nghiệp nói trên để tiến hành thử nghiệm và đánh giá năng lực thực tế. Nếu quá trình này đạt kết quả như kỳ vọng, Bộ Chiến tranh Mỹ sẽ bắt đầu ký hợp đồng mua sắm chính thức từ năm 2027 theo cơ chế giá cố định.

Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách nghiên cứu và kỹ thuật - ông Emil Michael cho biết chương trình đánh dấu "kỷ nguyên mới" trong chiến lược phát triển vũ khí của Mỹ, với trọng tâm là xây dựng lực lượng tên lửa số lượng lớn nhưng có chi phí thấp và khả năng chấp nhận tổn thất cao trên chiến trường.

Phát biểu trước Tiểu ban về không gian mạng, công nghệ thông tin và đổi mới thuộc Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ, ông Michael nhấn mạnh các thỏa thuận lần này được triển khai theo mô hình hợp tác thương mại thay vì cơ chế "chi phí cộng lợi nhuận" truyền thống. Theo đó, các doanh nghiệp phải cam kết tiến độ và giá thành cụ thể, đồng thời tự đầu tư mở rộng dây chuyền sản xuất mà không phụ thuộc đáng kể vào nguồn vốn của chính phủ.

Giới chức Lầu Năm Góc cho rằng mô hình này sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian đưa các ý tưởng công nghệ mới từ giai đoạn thử nghiệm sang triển khai thực tế trong quân đội, đồng thời mở rộng cơ sở công nghiệp quốc phòng Mỹ thông qua việc thu hút các công ty công nghệ quốc phòng mới nổi.

Một trong những điểm đáng chú ý của chương trình LCCM là việc sử dụng các hệ thống tên lửa "container hóa" - tức được thiết kế để đặt vừa trong các container vận tải thương mại tiêu chuẩn. Cách tiếp cận này cho phép quân đội Mỹ vận chuyển và triển khai vũ khí một cách linh hoạt và kín đáo hơn nhiều so với các hệ thống tên lửa truyền thống. Các tên lửa này chủ yếu được phóng từ mặt đất, song về lý thuyết cũng có thể triển khai từ máy bay hoặc nền tảng hải quân bằng cách thả container chứa tên lửa trong quá trình di chuyển.

Trong số các doanh nghiệp tham gia chương trình, Anduril Industries cho biết sẽ cung cấp loại đạn tấn công Barracuda-500M phóng từ mặt đất. Công ty dự kiến nâng công suất sản xuất lên khoảng 1.000 quả tên lửa mỗi năm, với lô sản phẩm đầu tiên có thể bàn giao từ đầu năm 2027.

Tập đoàn Leidos cũng thông báo sẽ cung cấp trước mắt khoảng 3.000 tên lửa theo thỏa thuận mới. Theo doanh nghiệp này, phiên bản LCCM được phát triển dựa trên mẫu tên lửa hành trình cỡ nhỏ AGM-190A Black Arrow nhưng có kích thước lớn gấp đôi, cho phép tăng lượng nhiên liệu và mở rộng tầm hoạt động.

Leidos cho biết hệ thống mới trước mắt được thiết kế cho nhiệm vụ phóng từ mặt đất, song cấu trúc mô-đun có thể hỗ trợ tích hợp trên các nền tảng hải quân và hàng không trong tương lai.

Trong khi đó, CoAspire sẽ tham gia với mẫu tên lửa hành trình GHOST - phiên bản phóng từ mặt đất của dòng tên lửa giá rẻ tầm xa RAACM-ER. Theo kế hoạch, loại tên lửa này sẽ được thử nghiệm bay ngay trong năm nay.

Riêng Zone 5 Technologies hiện chưa công bố chi tiết hệ thống tên lửa tham gia chương trình, song doanh nghiệp này trước đó đã tham gia dự án "Tên lửa giá rẻ quy mô lớn" (FAMM) của Không quân Mỹ cùng với Anduril và CoAspire.

Song song với chương trình LCCM, Lầu Năm Góc cũng thông báo đạt thỏa thuận với công ty công nghệ quốc phòng Castelion về việc mua tên lửa siêu vượt âm Blackbeard sau khi hệ thống này hoàn tất thử nghiệm và xác nhận kỹ thuật. Theo kế hoạch, Bộ Chiến tranh Mỹ sẽ ký hợp đồng kéo dài hai năm để mua tối thiểu 500 tên lửa Blackbeard mỗi năm, đồng thời đang xúc tiến các thủ tục ngân sách nhằm hướng tới mục tiêu mua hơn 12.000 tên lửa siêu vượt âm loại này trong vòng 5 năm.

Blackbeard được xem là dòng vũ khí tấn công siêu vượt âm đầu tiên của Castelion, nằm trong chiến lược tăng cường năng lực răn đe và tấn công tầm xa của quân đội Mỹ trước sự cạnh tranh ngày càng gia tăng với các đối thủ chiến lược.

Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách mua sắm và duy trì hậu cần Michael Duffey nhận định các thỏa thuận mới cho thấy Washington đang từng bước giảm phụ thuộc vào các tập đoàn quốc phòng truyền thống để mở rộng mạng lưới sản xuất và thúc đẩy đổi mới công nghệ. Ông Duffey nhấn mạnh chiến lược mới không chỉ giúp đẩy nhanh tiến độ thử nghiệm và triển khai vũ khí mà còn gửi "tín hiệu nhu cầu dài hạn rõ ràng" tới các doanh nghiệp công nghệ quốc phòng mới nổi.

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Mỹ đang chịu áp lực lớn về bổ sung kho dự trữ đạn dược và tên lửa sau nhiều tháng tham gia các chiến dịch quân sự tại Trung Đông, đặc biệt là xung đột liên quan tới Iran. Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Tướng Dan Caine, cho biết dự toán ngân sách quốc phòng tài khóa 2027 của Mỹ sẽ dành hơn 26 tỷ USD cho các hợp đồng mua sắm đạn dược dài hạn nhằm bảo đảm duy trì năng lực sẵn sàng chiến đấu.

Trong khi đó, Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ Roger Wicker đánh giá các thỏa thuận mới phản ánh sự thay đổi căn bản trong cách tiếp cận mua sắm quốc phòng của Washington, với ưu tiên dành cho các hệ thống vũ khí giá rẻ, sản xuất nhanh và triển khai trên quy mô lớn nhằm đáp ứng yêu cầu của chiến tranh hiện đại.