Sau hơn 3 tháng triển khai chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ, đến thời điểm này, chiến dịch đã quy tập được gần 1.500 hài cốt liệt sĩ, cùng nhiều kết quả trong lấy mẫu, giám định ADN và rà phá bom mìn. Phía sau con số là biết bao câu chuyện, biết bao gia đình đã đi qua hàng chục năm trong khắc khoải chờ mong.
Lắng nghe câu chuyện của các gia đình còn liệt sĩ chưa xác định danh tính, chúng ta càng cảm nhận đầy đủ hơn nỗi đau của sự chờ đợi, niềm hạnh phúc của một cuộc trở về và ý nghĩa nhân văn sâu sắc của hành trình tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Gần tròn 60 năm ngày mất của liệt sĩ Phan Văn Cánh theo giấy báo tử. Mẹ anh, bà Nguyễn Thị Tửu (xã Tân Minh, tỉnh Ninh Bình) đã 94 tuổi, chân đi đã không còn vững. Bố anh, ông Phan Văn Cống, 97 tuổi, tai đã không còn nghe rõ.
Trên bàn thờ liệt sĩ, không một bức ảnh của người con trai hy sinh, chỉ có tấm bằng Tổ quốc ghi công.
Cũng vào những ngày mùa hè như thế này của năm 1965, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của cả dân tộc bước vào giai đoạn khốc liệt, chàng thanh niên Phan Văn Cánh khi ấy 17 tuổi, đang đi học cấp 3, đã xung phong đi bộ đội, lên đường vào miền Nam chiến đấu.
Bà Nguyễn Thị Tửu (mẹ liệt sĩ Phan Văn Cánh, xã Tân Minh, tỉnh Ninh Bình) chia sẻ: "Con tôi bé như ngón tay, cứ xung phong. Viết thư về bảo con thương bố mẹ, con nhớ ông bà".
Sau lá thư đó, ông bà bặt tin con. Đến lúc đau đớn nhất, khi nghe tin anh Cánh hy sinh. Đau đớn hơn là ông bà không biết anh nằm lại ở chiến trường hay đã được đưa về một nghĩa trang liệt sĩ nào đó.
Hơn nửa thế kỷ, bao nhiêu tiền bạc dành dụm, ông bà đều tiêu hết cả cho những chuyến đi tìm con. Cứ nghe có manh mối ở đâu về con, ông Cống lại cùng người thân đi tìm.
Cách đây hơn 4 năm, ngày 26/2/2022, từ thông tin một đồng đội cùng đơn vị của liệt sĩ Phan Văn Cánh, ông đã tới nghĩa trang liệt sĩ xã Duy Hòa tỉnh Quảng Nam trước đây.
Tại đây có một phần mộ chỉ khắc duy nhất dòng chữ: Liệt sĩ Phan Văn Cách. Trong khi người con mà ông bà đã mòn mỏi ngóng chờ gần 60 năm mang tên Phan Văn Cánh.
Trên khắp cả nước, biết bao gia đình, trên bàn thờ liệt sĩ vẫn chỉ có mỗi tấm bằng "Tổ quốc ghi công". Có những gia đình phải dựng một ngôi mộ gió, mang tên người đã khuất nhưng không có hài cốt bên trong.
Hơn nửa thế kỷ đất nước thống nhất, nhưng những người cha, người mẹ vẫn chờ; những người anh, người chị, người em vẫn tiếp tục đi tìm, thay nhau gìn giữ một lời hứa chưa thể hoàn thành. Bởi không có cuộc trở về nào xúc động hơn cuộc trở về của những người con đã ngã xuống vì Tổ quốc.
Sau quá trình thực hiện lấy mẫu, giám định cẩn thận, kỹ lưỡng, Viện Pháp y Quốc gia đã kết luận: mẫu ADN hài cốt liệt sĩ được lấy từ ngôi mộ tại nghĩa trang liệt sĩ xã Duy Hòa, tỉnh Quảng Nam trước đây, nay là xã Thu Bồn, TP Đà Nẵng, trùng khớp với mẫu ADN của em gái liệt sĩ Phan Văn Cánh, là bà Phan Thị Cúc.
Trong chương trình tọa đàm Hành trình Linh thiêng, do Ban Thời sự, Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện, phát sóng tối qua (22/7), đại diện Viện Pháp y Quốc gia, Bộ Y tế đã trao kết quả giám định ADN cho người cha của liệt sĩ Phan Văn Cánh.
Như vậy, sau 60 năm chờ đợi, gia đình liệt sĩ Phan Văn Cánh sẽ được đón anh trở về đoàn tụ với gia đình và quê hương.
Bình luận (0)