Mỹ - Israel và Iran gia tăng tấn công vào các cơ sở năng lượng

Ngày 18/3, truyền thông nhà nước Iran cho biết các cuộc không kích do Mỹ và Israel tiến hành đã đánh trúng các cơ sở năng lượng tại South Pars, mỏ khí đốt lớn nhất thế giới nằm ở thành phố Asaluyeh, miền Nam nước này. Vụ tấn công gây cháy lớn và buộc phải tạm dừng hoạt động tại ít nhất 2 nhà máy lọc khí với tổng công suất khoảng 100 triệu m³/ngày. Nhiều kho chứa khí và hạ tầng tại các phân khu vận hành đã bị trúng đạn, trong khi công nhân được sơ tán khẩn cấp và lực lượng cứu hộ đang nỗ lực khống chế đám cháy. Hiện mỏ khí đốt South Pars, được khai thác chung với Qatar, cung cấp khoảng 70% nhu cầu khí đốt trong nước của Iran.

Cùng ngày, Israel tiếp tục chiến dịch tấn công nhằm vào giới lãnh đạo Iran, trong đó Bộ trưởng Tình báo Iran Esmail Khatib được xác nhận đã thiệt mạng trong một cuộc không kích. Trước đó 1 ngày, Israel cũng tiêu diệt một số quan chức an ninh cấp cao của Iran, bao gồm ông Ali Larijani và Tư lệnh lực lượng bán quân sự Basij, Tướng Gholam Reza Soleimani.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian lên án vụ việc là "hành động ám sát bất công", đồng thời tuyên bố sẽ có phản ứng mạnh mẽ. Ngay sau đó, Iran đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Israel và nhiều quốc gia khu vực Vùng Vịnh.

Cũng trong ngày 18/3, Iran phóng tên lửa mang nhiều đầu đạn nhằm vào khu vực miền Trung Israel. Một số tên lửa được cho là có khả năng vượt qua hệ thống phòng không, gây thiệt hại tại khu vực gần Tel Aviv, làm ít nhất 2 người thiệt mạng.

Cùng với đó, các cơ sở năng lượng trở thành mục tiêu chính trong chiến lược quân sự của Iran. Nước này đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào khu vực miền Đông Saudi Arabia - nơi tập trung nhiều mỏ dầu lớn, đồng thời cảnh báo sẽ mở rộng tấn công sang Qatar và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Hai vụ nổ lớn cũng được ghi nhận tại thủ đô Riyadh của Saudi Arabia trong tối cùng ngày.

Đáng chú ý, một mỏ khí đốt ngoài khơi quy mô lớn của Iran tại khu vực South Pars đã bị tấn công, làm gia tăng áp lực đối với ngành năng lượng khu vực. Qatar, quốc gia cùng khai thác mỏ này với Iran, đã quy trách nhiệm cho Israel.

Từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2, Iran liên tục nhắm vào hạ tầng năng lượng của các nước láng giềng vùng Vịnh, đồng thời siết chặt hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% sản lượng dầu toàn cầu. Việc gián đoạn tuyến đường này khiến nguồn cung năng lượng toàn cầu bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Trước diễn biến căng thẳng, giá dầu thế giới đã tăng thêm 5%, vượt mức 108 USD/thùng. Giá dầu Brent - chuẩn tham chiếu quốc tế - đã tăng gần 50% kể từ khi xung đột bắt đầu, kéo theo giá nhiên liệu và hàng hóa leo thang, gây áp lực lên các nền kinh tế và người tiêu dùng toàn cầu.

Trong nỗ lực hạ nhiệt giá dầu, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nới lỏng một số biện pháp trừng phạt đối với Venezuela, cho phép các công ty Mỹ nối lại hoạt động với doanh nghiệp dầu khí quốc gia của nước này nhằm tăng nguồn cung.

Trong khi đó, nhiều quốc gia khu vực đang tìm cách giảm phụ thuộc vào eo biển Hormuz. Iraq nối lại xuất khẩu dầu qua đường ống sang Thổ Nhĩ Kỳ, còn Saudi Arabia tăng cường vận chuyển dầu qua hệ thống đường ống tới các cảng ở Biển Đỏ.