Hội nghị thượng đỉnh về năng lượng hạt nhân
Thị trường năng lượng thế giới đang rất bất ổn do chiến sự ở Trung Đông. Giá xăng dầu tăng mạnh và biến động liên tục theo từng ngày. Nguy cơ lớn nhất là gián đoạn nguồn cung. Những vấn đề này đang khiến thế giới quay trở lại, tập trung tới một dạng năng lượng khác, một trong số đó là năng lượng hạt nhân.
Nhiều năm qua, năng lượng hạt nhân từng là vấn đề gây nhiều tranh cãi trên thế giới. Đặc biệt là do các sự cố tại các nhà máy điện hạt nhân xảy ra trước đây và cả cho sự phát triển của năng lượng tái tạo sau này, như điện gió, điện mặt trời.
Tuy nhiên, thế giới hiện nay đang biến động ngày càng phức tạp, dẫn tới nguy cơ khủng hoảng năng lượng hóa thạch, như năng lượng dầu mỏ hay khí tự nhiên. Mà nhu cầu sử dụng năng lượng điện trên thế giới đang một nhiều hơn, để có thể phục vụ các công nghệ mới, như trí tuệ nhân tạo. Điện hạt nhân lại đang dần quay trở về vị trí trung tâm trong chiến lược năng lượng của nhiều quốc gia.
Việt Nam chúng ta hiện nay đang từng bước triển khai điện hạt nhân trở lại. Trước mắt chuẩn bị xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên tại Ninh Thuận, đồng thời hợp tác với thế giới để đảm bảo về công nghệ và độ an toàn.
Trên thế giới, như tại châu Âu, nhiều nước đang xem năng lượng hạt nhân như một trụ cột, để đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch phải nhập khẩu từ nước ngoài. Đây cũng là xu hướng được nhấn mạnh tại Hội nghị thượng đỉnh quốc tế về năng lượng hạt nhân, được tổ chức tại Boulogne, Pháp.
Tại hội nghị thượng đỉnh năng lượng hạt nhân diễn ra ở Boulogne, Pháp, các nhà lãnh đạo châu Âu đã thảo luận về vai trò của điện hạt nhân trong việc bảo đảm an ninh năng lượng và đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng của nền kinh tế hiện đại.
Phát biểu tại hội nghị, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng, năng lượng hạt nhân đang trở thành một lợi thế quan trọng của nước này, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu điện tăng mạnh từ các trung tâm dữ liệu và công nghệ trí tuệ nhân tạo.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron chia sẻ: "Nhờ các nhà máy điện hạt nhân, năm ngoái Pháp đã xuất khẩu 90 terawatt-giờ điện không phát thải carbon. Điều này cho phép chúng tôi phát triển các trung tâm dữ liệu và năng lực tính toán để đáp ứng thách thức của trí tuệ nhân tạo".
Cũng tại hội nghị, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho rằng, việc giảm tỷ trọng điện hạt nhân trong cơ cấu điện năng của châu Âu trong quá khứ là một sai lầm chiến lược. Theo bà, châu Âu hiện phụ thuộc lớn vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, khiến khu vực này dễ bị tổn thương trước những biến động địa chính trị và giá năng lượng. Để thay đổi tình hình, Liên minh châu Âu cần thúc đẩy phát triển các công nghệ hạt nhân thế hệ mới.
Bà Ursula Von Der Leyen - Chủ tịch Ủy ban châu Âu cho biết: "Mục tiêu của chúng tôi là đưa các lò phản ứng mô-đun nhỏ vào vận hành tại châu Âu vào đầu những năm 2030".
Trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục gia tăng và những biến động địa chính trị chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, điện hạt nhân đang được nhiều quốc gia châu Âu xem như một trụ cột quan trọng trong chiến lược bảo đảm an ninh năng lượng và chuyển đổi xanh của khu vực.
Thực tế hiện nay, theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế IEA, năng lượng hạt nhân mới chỉ chiếm khoảng 9% sản lượng điện toàn cầu, tỷ lệ được đánh giá còn khá ít và cũng thấp hơn nhiều so với mức gần 18% trước đây, khoảng giữa những năm 1990.
Hiện nay trên thế giới mới chỉ có khoảng 66 lò phản ứng hạt nhân mới đang được xây dựng, phần lớn ở Trung Quốc. Quá trình mở rộng ngành hạt nhân rất chậm chạp, do chi phí đầu tư lớn, thời gian xây dựng kéo dài và nhiều rào cản về mặt kỹ thuật.
Theo các chuyên gia, để mở rộng quy mô ngành hạt nhân trong những thập kỷ tới sẽ cần nguồn đầu tư khổng lồ, ước tính khoảng 1.000 tỷ USD trong vòng 20 năm tới.
Trong khi bây giờ, nhu cầu sử dụng điện ngày càng nhiều, đặc biệt là khi các nền kinh tế chuyển sang xe điện và phát triển mạnh các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo. Thế nên, một liên minh, gồm hơn 30 quốc gia, trong đó có Mỹ, Pháp, Anh, Nhật Bản và Canada, đã đặt mục tiêu tăng gấp ba công suất điện hạt nhân trên toàn cầu vào năm 2050.
Trong cuộc đua về năng lượng hạt nhân hiện nay, các lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ đang trở thành ưu tiên chiến lược của những nền kinh tế hàng đầu
Châu Âu tái định hình chiến lược phát triển điện hạt nhân
Trong cuộc đua về năng lượng hạt nhân hiện nay, các lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ đang trở thành ưu tiên chiến lược của những nền kinh tế hàng đầu. Đây có thể hiểu nôm na là phiên bản thu nhỏ của nhà máy điện hạt nhân khổng lồ truyền thống trước đây. Phiên bản nhỏ này được chế tạo theo từng khối, để dễ xây dựng, với chi phí thấp hơn và linh hoạt hơn.
Châu Âu, mặc dù là có đội ngũ nhân lực kỹ thuật ngành hạt nhân rất dồi dào, thế nhưng, cũng đang chịu sức ép, khi phải đối đầu với sự bứt tốc mạnh mẽ về công nghệ và nguồn lực tài chính từ Mỹ và Trung Quốc, thậm chí châu Âu có nguy cơ bị tụt lại phía sau. Liên minh Châu Âu đang ráo riết điều chỉnh chiến lược, huy động những nguồn lực tài chính khổng lồ để khẳng định lại vị thế của mình trong cuộc đua hạt nhân thế hệ mới.
Châu Âu đang chiếm ưu thế so với Mỹ và Trung Quốc về nhân lực trong phát triển hạt nhân công nghệ mới khi có đến nửa triệu lao động lành nghề trong ngành hạt nhân. Tuy nhiên, theo lộ trình đã được công bố, thì ít nhất phải năm năm nữa, Liên minh châu Âu mới có được nhà máy điện hạt nhân quy mô nhỏ đầu tiên đi vào hoạt động.
Trong khi đó, Trung Quốc đã xây lò hạt nhân mô-đun nhỏ trên đảo Hải Nam để thử nghiệm và dự kiến sẽ đi vào vận hành thương mại trong vòng một năm tới. Còn Mỹ có ưu thế về thiết kế nhà máy điện hạt nhân công nghệ mới với sự hỗ trợ lớn từ hệ sinh thái công nghệ cao, cùng nguồn tài trợ đáng kể từ ngân sách của Chính phủ và sự tham gia của các quỹ đầu tư.
Để không chậm chân trong cuộc đua với Mỹ và Trung Quốc, trước mắt, Liên minh châu Âu sẽ có cơ chế bảo lãnh trị giá 200 triệu Euro để hỗ trợ đầu tư tư nhân trong công nghệ hạt nhân thế hệ mới.
Ngoài ra, Uỷ ban châu Âu cũng đã có kế hoạch dành một khoản ngân sách trị giá 10 tỷ Euro cho điện hạt nhân nói chung trong giai đoạn từ năm 2028 đến 2034. Xa hơn, đến 2050, thời điểm EU đặt mục tiêu trung hoà carbon, toàn bộ các nước thành viên có thể huy động đến 241 tỷ Euro cho các dự án xây mới và cải tạo các nhà máy điện hạt nhân hiện có.
Nhu cầu sử dụng năng lượng của thế giới đang ngày càng tăng, trong khi đó yêu cầu về cắt giảm khí thải ngày càng chặt, điện hạt nhân vì thế đang được nhiều quốc gia xem như là một phần lời giải cho bài toán về năng lượng của tương lai. Những công nghệ mới như nhà máy điện hạt nhân thu nhỏ, đang là kỳ vọng về nguồn điện ổn định, chi phí hợp lý cho người dân và còn góp phần gìn giữ và bảo vệ môi trường cho các thế hệ sau.
Bình luận (0)