Ngày Thơ Việt Nam 2026: Kỳ vọng vào tầm vóc mới cho thi ca ở siêu đô thị

Sự kiện năm nay xác lập cột mốc mới cho thi ca TP Hồ Chí Minh trong tiến trình đồng hành cùng sự chuyển mình của thành phố.

Tiếng trống khai hội và khát vọng gắn kết những vùng đất mới

Phát biểu tại buổi lễ, nhà văn Trịnh Bích Ngân - Ủy viên Thường vụ Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam, Chủ tịch Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh - nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của chủ đề năm nay trong bối cảnh thành phố bước sang một chương mới. Theo bà, thi ca cần cất lên tiếng gọi của đoàn kết và nhân ái, vượt qua mọi ranh giới địa lý và tâm thức để kết nối cộng đồng trong một cấu trúc đô thị rộng lớn.

"Tinh thần thi ca không còn giới hạn trong những cao ốc khu vực trung tâm Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định, mà phải lan tỏa đến những vùng đất mới sau khi hợp nhất", bà Trịnh Bích Ngân bày tỏ. Hình ảnh từ cộng đồng ven hồ Dầu Tiếng đến xóm chài dọc biển Xuyên Mộc, từ nông trường cao su Bà Rịa đến làng nghề thủ công Lái Thiêu… được nhắc đến như những tọa độ văn hóa mới trong bản đồ thi ca thành phố.

Ở đó, thơ không chỉ là cảm xúc cá nhân mà còn là nhịp cầu gắn kết, là tiếng nói chung của một cộng đồng đa dạng đang tìm kiếm sự hòa hợp.

Thay mặt lãnh đạo thành phố, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh - Trần Thị Diệu Thúy - đã thực hiện nghi thức đánh trống khai hội như một lời khẳng định sự đồng hành của chính quyền với đời sống văn hóa nghệ thuật. Đây cũng là thông điệp gửi đến giới văn nghệ sĩ rằng, thi ca luôn giữ một vị trí quan trọng trong tiến trình phát triển đô thị.

Ngay sau phần nghi thức là chương trình thơ - nhạc đặc sắc do Nhà hát Kịch TP Hồ Chí Minh phối hợp dàn dựng. Các tác phẩm thơ và ca khúc phổ thơ của những cây bút như Trầm Hương, Hoàng Quý, Cát Du, Trần Đức Tín, Trần Mai Hường…

Sự giao thoa truyền thống - hiện đại và khát vọng vươn tầm quốc tế

Điểm nhấn ấn tượng của Ngày Thơ năm nay chính là sự tham gia đông đảo của các câu lạc bộ (CLB) thơ ca, mang theo hơi thở từ những vùng đất mới sau hợp nhất. Nhà thơ Phạm Quang Vinh, Chủ nhiệm CLB Thơ ca Hoa Lửa (Hội Văn học Nghệ thuật Trường Sơn), mang đến một góc nhìn đầy tâm huyết của người lính. Ông tự hào khi tinh thần "ngọn lửa Trường Sơn" vẫn rực cháy trong công cuộc xây dựng thành phố mới. Theo ông, sự đổi mới không chỉ nằm ở những đại lộ hay những tòa nhà chọc trời, mà hiện rõ trong cách vận hành đời sống văn hóa. Các hội viên đã nhanh chóng ứng dụng công nghệ cao để kết nối, sáng tác và tổ chức bản thảo hiệu quả, biến thi ca thành nhịp cầu nối liền "biển Xuyên Mộc đến nắng Phú Giáo".

Sự giao thoa văn hóa còn được thể hiện đậm nét qua sự hiện diện của CLB Thơ và hát Quan họ Kinh Bắc. Nhà thơ Xuân Hòa, Chủ nhiệm CLB - một thương binh từng chiến đấu tại đất thép Củ Chi - không giấu được sự háo hức trước diện mạo "đô thị mới". Dù không sinh ra tại đây, ông luôn coi mình là người con của mảnh đất Sài Gòn - Gia Định nghĩa tình. Mục tiêu của CLB khi đến với hội thơ là giới thiệu làn điệu Kinh Bắc với người dân phương Nam, để thơ và Quan họ cùng hòa quyện. "Chúng tôi muốn khẳng định rằng trong một siêu đô thị hiện đại, giá trị truyền thống vẫn có chỗ đứng vững vàng và tiếp tục tỏa sáng".

Cùng chung tinh thần ấy, nhà thơ Kim Thoa - người "thắp lửa" cho cả CLB Thơ nhạc Sài Gòn Gia Định và CLB Lục bát Sài Gòn Gia Định - đã dành cả tháng trời chuẩn bị cho sự kiện. Với bà, Ngày Thơ là dịp thiêng liêng để tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh mỗi dịp Tết Nguyên tiêu và ca ngợi đất nước đang vươn mình trong kỷ nguyên mới. Quy mô hoành tráng của Ngày Thơ 2026 chính là minh chứng rõ nhất cho tầm vóc của một siêu đô thị sau khi hợp nhất.

Để duy trì ngọn lửa sáng tạo này, Ban Tổ chức đã chính thức phát động cuộc thi thơ với cùng chủ đề "Tiếng gọi đô thị mới". Cuộc thi kéo dài đến hết ngày 31/12/2026, hứa hẹn sẽ có được những tác phẩm phản ánh chân thực, sâu sắc diện mạo và tâm hồn của con người thành phố trong giai đoạn lịch sử này. Giải thưởng sẽ được trao vào Ngày Thơ Việt Nam năm Đinh Mùi 2027.