Ngoại trưởng Mỹ nêu lý do không kích Iran

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio trả lời báo giới tại Điện Capitol ngày 2/3/2026 (Ảnh: AP)

Ngoại trưởng Rubio cho biết quyết định của Tổng thống Donald Trump tiến hành không kích Iran là do Washington nắm được thông tin Israel chuẩn bị tấn công Tehran và gần như chắc chắn Iran sẽ trả đũa nhằm vào lực lượng Mỹ trong khu vực.

Phát biểu trước báo giới tại Điện Capitol ngày 2/3, ông Rubio nhấn mạnh: "Chúng tôi biết Israel sẽ hành động. Chúng tôi biết điều đó sẽ kéo theo các cuộc tấn công nhằm vào lực lượng Mỹ. Và nếu không chủ động tấn công trước khi họ phát động các cuộc tấn công đó, chúng ta sẽ phải chịu thương vong cao hơn".

Theo ông Rubio, chính nguy cơ "đe dọa cận kề" đối với binh sĩ Mỹ đã buộc chính quyền phải tiến hành đòn tấn công phủ đầu. Cùng tham gia phiên điều trần kín với các nghị sĩ còn có Giám đốc CIA John Ratcliffe, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine và Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth.

Diễn biến trên diễn ra sau khi Mỹ và Israel tiến hành nhiều đợt không kích nhằm vào các mục tiêu tại Iran từ hôm 28/2. Tehran đáp trả bằng các cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái nhằm vào các quốc gia có liên kết với Mỹ ở Trung Đông. Xung đột đã khiến một số chỉ huy cấp cao và nhân vật chính trị Iran thiệt mạng, trong đó có lãnh tụ tối cao Ali Khamenei. Phía Mỹ xác nhận 6 quân nhân thiệt mạng, trong khi Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran cho biết hơn 500 người đã tử vong.

Phản ứng tại Quốc hội Mỹ cho thấy sự chia rẽ rõ rệt theo đường lối đảng phái. Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer chỉ trích đây là "cuộc chiến do lựa chọn", cho rằng chính quyền chưa đưa ra được chiến lược rõ ràng cũng như mục tiêu cuối cùng. Thượng nghị sĩ Dân chủ bang Virginia Mark Warner bày tỏ lo ngại Mỹ đang bị cuốn vào xung đột do quyết định của Israel, trong khi chưa chứng minh được mối đe dọa trực tiếp, tức thời đối với lợi ích của Mỹ.

Trong khi đó, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson, thành viên Đảng Cộng hòa, bảo vệ quyết định của Tổng thống Mỹ, khẳng định đây là "chiến dịch phòng vệ cần thiết và có giới hạn". Ông cho rằng Israel coi Iran là mối đe dọa sống còn và sẽ hành động dù có hay không có sự ủng hộ của Mỹ.

Phó Tổng thống J.D. Vance tuyên bố mục tiêu cốt lõi của Mỹ là bảo đảm Iran không sở hữu vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, các nghị sĩ Dân chủ cho rằng chính quyền đã đưa ra nhiều mục tiêu khác nhau trong thời gian ngắn, từ phá hủy chương trình hạt nhân, tên lửa đạn đạo, thay đổi chế độ đến đánh vào hải quân Iran, khiến dư luận đặt câu hỏi về tính nhất quán.

Hạ viện Mỹ dự kiến trong tuần này sẽ xem xét một nghị quyết về quyền hạn chiến tranh, có thể buộc Tổng thống chấm dứt hành động quân sự nếu được thông qua. Tuy nhiên, với việc Đảng Cộng hòa kiểm soát cả hai viện và quyền phủ quyết của Tổng thống, khả năng nghị quyết được thông qua được đánh giá là không cao.