Phú Thọ hoàn thành 100% việc lấy mẫu ADN xác định danh tính liệt sĩ

Ngày 23/10, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Phú Thọ tổ chức hội nghị tổng kết nhiệm vụ năm 2026 và sơ kết giai đoạn 1 Chiến dịch 500 ngày đêm. Đại tá Nguyễn Đức Cương, Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo tỉnh chủ trì hội nghị.

Nỗ lực tìm lại tên cho những người đã hy sinh

Theo Ban Chỉ đạo tỉnh, Phú Thọ hiện có 38.607 liệt sĩ, trong đó 28.908 phần mộ đang an táng tại 292 nghĩa trang liệt sĩ và 2 đài tưởng niệm. Trước khi triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm, toàn tỉnh còn 5.050 phần mộ thiếu thông tin cần lấy mẫu phục vụ giám định ADN và 1.385 thông tin về hài cốt liệt sĩ hy sinh, an táng ban đầu chưa được tìm kiếm, quy tập.

Đây là khối lượng công việc lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng và chính quyền cơ sở. Bởi đằng sau mỗi phần mộ chưa xác định được danh tính là nỗi mong ngóng của một gia đình, là những năm tháng người thân chưa biết chính xác nơi an nghỉ của người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Trong giai đoạn 1 Chiến dịch 500 ngày đêm, Phú Thọ đã hoàn thành tổ chức lấy mẫu đối với 4.694 phần mộ liệt sĩ không có thông tin, đạt 100% kế hoạch và sớm 11 tháng. Kết quả, lực lượng chức năng thu nhận được 3.999 mẫu hài cốt liệt sĩ; 695 phần mộ chưa thu được mẫu. Tỉnh đã bàn giao 4.002 mẫu cho Viện Pháp y Quân đội, Bộ Quốc phòng phục vụ giám định ADN, trong đó có thêm 3 mẫu từ các mộ liệt sĩ mới quy tập.

Nhiệm vụ được triển khai tại 69/69 xã, phường với sự tham gia của lực lượng quân đội và nhân lực địa phương. Công tác quản lý hồ sơ, bảo mật thông tin và số hóa dữ liệu được chú trọng, tạo nền tảng cho việc lưu trữ, tra cứu và đối chiếu thông tin trong quá trình xác định danh tính liệt sĩ.

Song song với lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, tỉnh đẩy mạnh thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Trong đợt 1, toàn tỉnh thu nhận 19.489 mẫu trong tổng số 20.288 thân nhân đăng ký, đạt tỷ lệ 96,06%; trong đó có 179 trường hợp được thu mẫu lưu động tại nhà.

Việc thu nhận mẫu ADN từ hài cốt liệt sĩ và thân nhân tạo cơ sở dữ liệu quan trọng phục vụ đối chiếu, xác định danh tính. Tuy nhiên, kết quả cuối cùng còn phụ thuộc vào quá trình giám định, đối chiếu ADN và việc xác minh các thông tin liên quan. Đối với những phần mộ chưa thu được mẫu, các cơ quan chức năng tiếp tục rà soát, tìm phương án xử lý phù hợp.

Bên cạnh đó, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tiếp tục được triển khai tại những khu vực có thông tin. Qua khảo sát, xác minh, lực lượng chức năng đã xác định 9 khu vực có hài cốt liệt sĩ chưa được quy tập, tổ chức tìm kiếm, truy điệu và an táng 9 hài cốt liệt sĩ. Trong đó, 3 trường hợp đã xác định được danh tính, 6 trường hợp chưa xác định được danh tính và đã được lấy mẫu phục vụ giám định ADN.

Để nâng cao hiệu quả tìm kiếm, tỉnh tổ chức một tổ khảo sát cấp tỉnh, đồng thời hướng dẫn 148 tổ công tác cấp xã, huy động lực lượng quân sự, công an, cựu chiến binh, cán bộ cơ sở và những người am hiểu lịch sử địa phương tham gia rà soát, xác minh thông tin.

Mỗi mẫu ADN gửi gắm một niềm hy vọng

Từ ngày 19 đến 27/10, Công an tỉnh Phú Thọ triển khai thu nhận 2.900 mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại 21 đơn vị hành chính trên địa bàn tỉnh, tiếp tục bổ sung dữ liệu phục vụ Chiến dịch 500 ngày đêm.

Tại điểm thu nhận mẫu ADN ở xã Lâm Thao, lực lượng công an đã hoàn thành thu nhận 53 mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Với những người tham gia, việc lấy mẫu không đơn thuần là cung cấp thông tin sinh học mà còn gửi gắm hy vọng tìm lại người thân đã hy sinh từ nhiều thập kỷ trước.

Bà Nguyễn Thị Trang, xã Bản Nguyên, xúc động chia sẻ, gia đình đã nhiều năm mong ngóng tin tức về người cậu ruột hy sinh năm 1968 tại chiến trường miền Nam nhưng đến nay vẫn chưa tìm được phần mộ.

"Gia đình tôi mong mỏi điều này lâu lắm rồi. Cậu hy sinh khi tuổi đời còn trẻ, đến nay gia đình vẫn chưa tìm được. Hôm nay đến lấy mẫu ADN, tôi chỉ mong có một ngày tìm được cậu, biết được nơi cậu yên nghỉ để đưa cậu trở về quê hương, về với gia đình. Đó là niềm mong mỏi của cả gia đình tôi", bà Trang nghẹn ngào chia sẻ.

Mong mỏi ấy cũng là tâm tư chung của nhiều gia đình liệt sĩ chưa có thông tin đầy đủ về người thân. Qua mỗi đợt thu nhận mẫu, hy vọng tìm kiếm, xác định danh tính những người đã hy sinh lại được nối dài. Kết quả đối chiếu ADN, khi có đủ căn cứ, sẽ góp phần giúp các gia đình biết được nơi an nghỉ của người thân, khép lại những năm tháng chờ đợi trong day dứt.

Tại điểm thu nhận xã Thanh Thủy, ba xã Thanh Thủy, Tu Vũ và Đào Xá tiếp tục triển khai thu nhận 19 mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ, phục vụ chiến dịch tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Việc tổ chức thu nhận mẫu tại các địa phương góp phần đưa nhiệm vụ đến gần hơn với thân nhân liệt sĩ, tạo điều kiện để người dân tham gia cung cấp thông tin và mẫu sinh phẩm. Cùng với đó, công tác rà soát hồ sơ, xác minh quan hệ thân nhân, chuẩn hóa dữ liệu cần được thực hiện chặt chẽ nhằm bảo đảm chất lượng thông tin phục vụ đối chiếu.

Tiếp tục tăng tốc trong giai đoạn 2

Năm 2027, Phú Thọ đặt mục tiêu tìm kiếm, quy tập khoảng 15 hài cốt liệt sĩ; đồng thời xác định danh tính đối với 356 phần mộ thiếu một phần thông tin thuộc giai đoạn 2 Chiến dịch bằng phương pháp thực chứng và giám định ADN trong trường hợp không đủ điều kiện thực chứng.

Để thực hiện các mục tiêu này, tỉnh tiếp tục rà soát, xác minh thông tin, hoàn thiện hồ sơ, cập nhật dữ liệu và tăng cường phối hợp giữa Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Công an tỉnh, Sở Nội vụ cùng chính quyền cơ sở. Tỉnh cũng kiến nghị Ban Chỉ đạo quốc gia, Bộ Quốc phòng đẩy nhanh tiến độ giám định ADN đối với các mẫu hài cốt liệt sĩ đã bàn giao.

Cùng với nhiệm vụ lấy mẫu và giám định, việc tiếp tục tìm kiếm thông tin từ nhân chứng, thân nhân, cựu chiến binh và những người am hiểu lịch sử địa phương có ý nghĩa quan trọng. Sự kết hợp giữa dữ liệu sinh học với hồ sơ, tài liệu lịch sử và thông tin thực chứng sẽ góp phần nâng cao khả năng xác định chính xác danh tính liệt sĩ.

Dịp này, UBND tỉnh tặng Bằng khen cho 10 tập thể, 20 cá nhân; Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh tặng Giấy khen cho 10 tập thể, 10 cá nhân có thành tích xuất sắc trong thực hiện nhiệm vụ.