Phường Đại Mỗ (Hà Nội) tăng cường quản lý đất đai, siết chặt trật tự xây dựng

Trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương hai cấp chính thức đi vào vận hành, yêu cầu nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý tại cấp cơ sở đang đặt ra ngày càng rõ nét. Tại phường Đại Mỗ (thành phố Hà Nội), công tác quản lý đất đai và trật tự xây dựng đang được triển khai theo hướng chủ động, đồng bộ, từng bước lập lại kỷ cương trên địa bàn từng tồn tại nhiều vi phạm kéo dài.

Là khu vực có tốc độ đô thị hóa nhanh ở phía Tây Thủ đô, Đại Mỗ chịu áp lực lớn về chuyển đổi mục đích sử dụng đất và gia tăng nhu cầu xây dựng. Trong quá trình phát triển, một số khu vực từng phát sinh tình trạng lấn chiếm đất nông nghiệp, sử dụng đất sai mục đích, xây dựng công trình trái phép. Những tồn tại này không chỉ gây khó khăn cho công tác quản lý mà còn tiềm ẩn nguy cơ phá vỡ quy hoạch và ảnh hưởng đến trật tự đô thị.

Trước thực tế đó, chính quyền phường xác định rõ: quản lý đất đai không chỉ là nhiệm vụ hành chính đơn thuần mà là khâu nền tảng để bảo đảm phát triển đô thị bền vững. Trên cơ sở đó, phường đã tổ chức rà soát tổng thể hiện trạng sử dụng đất, kết hợp kiểm tra thực địa với đối chiếu hồ sơ quản lý, qua đó nhận diện rõ các khu vực có nguy cơ vi phạm để đưa vào diện giám sát trọng điểm.

Cùng với rà soát, công tác phân công trách nhiệm được thực hiện cụ thể, rõ người, rõ việc. Các lực lượng chức năng từ cơ sở được giao nhiệm vụ kiểm tra thường xuyên, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm ngay từ khi mới phát sinh. Đây là bước chuyển quan trọng từ tư duy "xử lý hậu quả" sang "phòng ngừa từ sớm, từ xa".

Những khu vực từng được xác định là "điểm nóng" trên địa bàn, nơi có diện tích đất nông nghiệp bị sử dụng sai mục đích trong thời gian dài. Tại đây, các hoạt động tập kết vật liệu, phế liệu, dựng công trình tạm dừng diễn ra phức tạp, gây khó khăn cho công tác quản lý. Việc xử lý trước đây dù đã được triển khai nhưng chưa triệt để, dẫn đến tình trạng tái vi phạm.

Từ năm 2025 đến nay, phường Đại Mỗ đã triển khai các giải pháp đồng bộ, kết hợp giữa tuyên truyền, vận động và xử lý kiên quyết. Trước hết, địa phương tập trung nâng cao nhận thức của người dân, yêu cầu các tổ chức, cá nhân vi phạm tự giác tháo dỡ công trình, di dời tài sản. Đây được xem là giải pháp nền tảng nhằm giảm áp lực cưỡng chế và tạo sự đồng thuận trong quá trình thực hiện.

Song song với đó, các biện pháp quản lý trực tiếp được tăng cường. Hệ thống rào chắn được thiết lập, biển cảnh báo được lắp đặt, lối ra vào khu đất được kiểm soát chặt chẽ nhằm ngăn chặn hành vi tái lấn chiếm. Trong các đợt cao điểm, lực lượng chức năng đã tổ chức xử lý dứt điểm nhiều trường hợp vi phạm, tháo dỡ các công trình tạm, trả lại hiện trạng ban đầu cho khu đất.

Điểm đáng chú ý là quá trình xử lý được thực hiện theo đúng quy định pháp luật, bảo đảm công khai, minh bạch, an toàn. Chính quyền phường kiên trì nguyên tắc: vận động, thuyết phục là chính, nhưng kiên quyết cưỡng chế đối với các trường hợp cố tình vi phạm. Cách làm này vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, vừa giữ được sự ổn định trong nhân dân.

Không dừng lại ở xử lý vi phạm, Đại Mỗ đặc biệt chú trọng công tác "hậu kiểm" – yếu tố từng là điểm hạn chế dẫn đến tái lấn chiếm trước đây. Sau giải tỏa, địa phương duy trì lực lượng kiểm tra thường xuyên, đồng thời áp dụng các giải pháp kỹ thuật như dựng hàng rào, tạo rào cản vật lý nhằm kiểm soát chặt chẽ hiện trạng khu đất.

Thực tiễn triển khai cũng cho thấy một nguyên nhân sâu xa của vi phạm là tình trạng chậm triển khai các dự án theo quy hoạch, dẫn đến đất đai bị bỏ trống, dễ bị lấn chiếm. Trên cơ sở đó, phường đã chủ động kiến nghị các cấp có thẩm quyền đẩy nhanh tiến độ thực hiện quy hoạch, khai thác hiệu quả quỹ đất, qua đó giảm áp lực cho công tác quản lý.

Trong bối cảnh mô hình chính quyền hai cấp đặt trọng tâm vào cấp cơ sở, cách làm của Đại Mỗ cho thấy rõ sự chuyển động về tư duy quản lý: Từ bị động sang chủ động, từ xử lý vi phạm sang kiểm soát toàn diện. Công tác quản lý đất đai và trật tự xây dựng không còn là nhiệm vụ riêng lẻ mà trở thành một chuỗi liên kết chặt chẽ từ phát hiện - xử lý - giám sát - phòng ngừa.

Những kết quả bước đầu cho thấy, khi chính quyền cơ sở vào cuộc quyết liệt, đồng bộ và kiên trì, các "điểm nóng" tồn tại kéo dài hoàn toàn có thể được xử lý. Quan trọng hơn, ý thức chấp hành pháp luật của người dân từng bước được nâng cao, tạo nền tảng bền vững cho việc thiết lập kỷ cương đô thị.

Trong tiến trình đô thị hóa nhanh, yêu cầu quản lý ngày càng cao, bài toán đặt ra không chỉ là xử lý vi phạm mà là xây dựng một cơ chế quản lý hiệu quả, bền vững ngay từ cơ sở. Phường Đại Mỗ đang cho thấy một hướng đi rõ ràng: siết chặt kỷ cương, chủ động phòng ngừa, kiểm soát từ gốc - từ đó tạo nền tảng cho phát triển đô thị đồng bộ, đúng quy hoạch và lâu dài.