
Mới đây, thông tin một nữ sinh lớp 7 ở Bắc Giang có thai rồi tự sinh con trong nhà tắm khiến dư luận vô cùng bất ngờ. Điều đáng nói, cả gia đình và nhà trường cũng đều tỏ ra bất ngờ và không hay biết trẻ đã trải qua giai đoạn mang thai trước đó.
Thực tế, tại Khoa Sức khỏe Vị thành niên, Bệnh viện Nhi Trung ương cũng đã từng tiếp nhận điều trị một trẻ gái 14 tuổi, mang thai và không có kiến thức làm mẹ ở tuổi vị thành niên (VTN).
Theo số liệu thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trên thế giới, 44 trong số 1.000 trẻ được sinh ra từ các bà mẹ tuổi VTN (15-19 tuổi). Ở các nước đang phát triển, ít nhất 10 triệu trường hợp mang thai ngoài ý muốn trong 1 năm ở những trẻ nữ VTN độ tuổi 15 đến 19. Các biến chứng trong quá trình mang thai và sinh đẻ là nguyên nhân tử vong hàng đầu đối với các trẻ gái 15-19 tuổi.
Các yếu tố dẫn đến mang thai ở tuổi VTN
TS.BS Đỗ Minh Loan, Trưởng Khoa Sức khoẻ Vị thành niên - Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết: VTN là những trẻ từ 10 đến 19 tuổi. Vào thời điểm này, trẻ phát triển các chức năng sinh dục, sinh sản, nhu cầu tình dục xuất hiện và chưa đủ kỹ năng để kiểm soát ham muốn tình dục. Cùng với sự thiếu hiểu biết về chu kỳ kinh nguyệt, cơ chế thụ thai, các biện pháp tránh thai; Quan hệ tình dục không chuẩn bị, không mong muốn; Quan hệ tình dục trước hôn nhân, sống thử trước hôn nhân.
Đồng thời, trẻ thiếu tiếp cận với các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ sinh sản (SKSS), chưa được giáo dục đầy đủ về sức khỏe giới tính, cha mẹ còn hời hợt về việc giáo dục cho con em… dẫn đến nguy cơ mang thai ngoài ý muốn rất cao và để lại nhiều hệ lụy trong tương lai.
Những nguy cơ có thể gặp khi mang thai ở tuổi VTN
Tiến sĩ Loan cho hay, mang thai ở tuổi VTN, trẻ dễ gặp những nguy cơ như:
Nguy cơ khi tiếp tục giữ thai và sinh đẻ
Mang thai ở tuổi VTN ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe, nguy cơ tử vong mẹ vẫn còn cao so với các bà mẹ sinh con ở tuổi trưởng thành. Mẹ dễ bị thiếu máu, tiền sản giật, đẻ non, sẩy thai, chuyển dạ đình trệ, bất tương xứng thai khung chậu. Trong lúc sinh: đẻ khó, dễ phải can thiệp bằng các thủ thuật và phẫu thuật.
Tỷ lệ tử vong trẻ em sinh ra do các bà mẹ tuổi VTN trong năm đầu cao hơn so với các bà mẹ sinh con ở tuổi trưởng thành. Con của các bà mẹ vị thành niên thường có tỉ lệ nhẹ cân, bệnh tật và tử vong cao gấp nhiều lần so với con của các bà mẹ tuổi trưởng thành.
Về mặt kinh tế - xã hội, khi có thai ở tuổi VTN phải gián đoạn việc học hành, khó khăn về kinh tế và không kiếm được việc làm, dẫn trẻ VTN vào con đường bế tắc. Hạnh phúc gia đình có thể bị rạn nứt, dễ lâm vào cảnh éo le, ảnh hưởng đến tương lai của trẻ VTN. Tỷ lệ ly dị cao, dễ bị phân biệt đối xử. Làm mẹ sớm dễ bị căng thẳng và khủng hoảng tâm lý.
Nguy cơ khi phá thai ở tuổi VTN
Do mặc cảm, xấu hổ nên trẻ VTN thường tìm kiếm dịch vụ phá thai không an toàn. Trẻ VTN thường không biết các dấu hiệu để nhận biết thai nghén, nên không tìm đến cơ sở y tế sớm dẫn đến phá thai to. Do cơ thể chưa phát triển hoàn chỉnh, tâm lý lại lo sợ nên thủ thuật phá thai ở VTN thường xảy ra nhiều tai biến hơn ở người trưởng thành. Những ảnh hưởng tâm lý sau phá thai ở tuổi VTN có thể rất nặng nề và kéo dài.
Dấu hiệu phát hiện sớm trẻ VTN mang thai
Cơ thể của trẻ VTN mang thai chưa có sự phát triển hoàn chỉnh, vì thế khá khó để nhận biết chính xác việc mang thai trong những tuần đầu. Tuy nhiên, ở giai đoạn này, cơ thể của trẻ VTN mang thai vẫn có một số dấu hiệu mang thai sớm để nhận biết. Cụ thể:
- Trẻ chậm kinh hoặc mất kinh.
- Buồn nôn và nôn.
- Thay đổi ở ngực: vú căng và nổi tĩnh mạch quanh quầng vú.
- Tiết sữa non từ tuần thứ 16 của thai kì.
- Nhiệt độ cơ thể tăng cao.
- Thay đổi về da: Nám da, sẫm màu ở núm vú.
- Chảy máu âm đạo trong 3 tháng đầu của thai kì có thể nhầm lẫn với ra máu kinh nguyệt bình thường.
Làm thế nào để giúp trẻ tránh mang thai ngoài ý muốn ở tuổi VTN?
Vị thành niên là giai đoạn thay đổi về thể chất và tâm sinh lý. Vì thế, khi có con trong độ tuổi VTN, cha mẹ nên quan tâm đến con cái nhiều hơn. Các bậc cha mẹ nên dành nhiều thời gian trò chuyện tâm sự với con những định hướng đúng đắn về tình cảm. Cha mẹ và nhà trường nên phối hợp để trang bị cho trẻ những kiến thức về sức khoẻ sinh sản, giáo dục giới tính cho các em, giúp các em có kiến thức và nhận thức đúng đắn, tránh được những sai lầm không đáng có.
Bên cạnh đó, ngành chức năng cần tăng cường giáo dục, chăm sóc sức khoẻ tiền hôn nhân, các vấn đề liên quan đến sức khoẻ sinh sản, hướng dẫn các biện pháp tránh thai phù hợp, hạn chế tình trạng phá thai và ngăn ngừa các bệnh lây qua đường tình dục. Đặc biệt, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa nhà trường - gia đình - xã hội. Từ đó, giúp các em được trang bị đầy đủ kiến thức về giới tính và sức khoẻ sinh sản, góp phần nâng cao chất lượng dân số trong tương lai.
Hiện nay, Khoa Sức khỏe vị thành niên, Bệnh viện Nhi Trung ương đã và đang thực hiện các chương trình giáo dục giới tính, cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục lồng ghép các chương trình giáo dục tại các trường học nhằm giảm tỷ lệ mang thai ngoài ý muốn ở trẻ VTN.
Để giúp trẻ VTN phòng tránh mang thai ngoài ý muốn. Ngay bây giờ, rất cần sự chung tay xây dựng của gia đình, nhà trường và xã hội để cuộc sống của các em được an toàn, hướng tới một tương lai tươi đẹp hơn.
* Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam trên TV Online và VTVGo!
VTV.vn - Nutri Canxi X5 Pro là một trong những sản phẩm dinh dưỡng được nhiều người tiêu dùng quan tâm, đặc biệt là những người có nhu cầu bảo vệ và cải thiện sức khỏe xương khớp.
VTV.vn - Trong năm 2025, ngành Y tế Hà Nội tập trung vào 5 mục tiêu chính để cải thiện tình trạng dinh dưỡng phù hợp với từng nhóm đối tượng, địa phương.
VTV.vn - Gần đây, Khoa Phẫu thuật Sọ mặt - Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã tiếp nhận và điều trị nhiều rất nhiều trường hợp chấn thương hàm mặt do tai nạn sinh hoạt.
VTV.vn - Bệnh viện Đại học Y dược Shingmark (Đồng Nai) vừa tiếp nhận hai ca bị mắc dị vật hậu môn.
VTV.vn - Các bác sĩ Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí (Quảng Ninh) vừa tiếp nhận một trường hợp bệnh nhân trẻ tuổi bị điếc đột ngột.
VTV.vn - Thời tiết chuyển rét đột ngột, lúc nóng, lúc lạnh khiến số lượng trẻ em và người cao tuổi nhập viện điều trị các bệnh về hô hấp tăng đột biến.
VTV.vn - Bộ Y tế vừa có thông tin liên quan đến trường hợp tử vong tại nhà có triệu chứng sốt cao và phát ban tại huyện Nam Trà My, cùng nhiều trường hợp có triệu chứng tương tự.
VTV.vn - Bệnh viện Nhi Hà Nội vừa tiếp nhận và nội soi cấp cứu thành công cho bệnh nhi 4 tuổi, nuốt phải pin cúc áo - một loại dị vật cực kỳ nguy hiểm nếu không được xử lý kịp thời
VTV.vn - Trước khi vào viện 1 ngày, bệnh nhân nam 38 tuổi xuất hiện sốt, đau mỏi toàn thân, đau đầu, nôn nhiều.
VTV.vn - Sau khi tiêm thuốc vào tay để giam đau khớp cổ tay, người đàn ông phải nhập viện vì đau dữ dội, hạn chế vận động.
VTV.vn - Tại Khoa Nhi tổng hợp - Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên, từ đầu năm tới nay, số lượng bệnh nhi mắc sởi nhập viện điều trị liên tục gia tăng.
VTV.vn - Bệnh lý tuyến giáp, một vấn đề nội tiết phổ biến, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sinh sản của nam giới.
VTV.vn - Theo Tổ chức Y tế thế giới, hiện trên thế giới có khoảng 1,13 tỷ người mắc bệnh tăng huyết áp, trong đó phần lớn là người cao tuổi.
VTV.vn - Khoảng một tháng trước, bệnh nhân N.T.Đ. (77 tuổi, Hà Nội) xuất hiện sốt liên tục kèm theo đau bụng âm ỉ kéo dài, không rõ nguyên nhân.
VTV.vn - Viên thuốc còn nguyên vỏ mắc kẹt ở thực quản khiến nam thanh niên phải nhập viện cấp cứu.