Theo TS.BS Nguyễn Quang Bảy, Giám đốc Trung tâm Nội tiết và Chuyển hóa, Bệnh viện Bạch Mai, cường aldosterone tiên phát là nguyên nhân gây tăng huyết áp thứ phát có thể chưa được phát hiện trong nhiều năm ở một số người bệnh.
Aldosterone là hormone do tuyến thượng thận sản xuất, có vai trò điều hòa muối, nước và kali trong cơ thể. Khi tuyến thượng thận tiết quá nhiều hormone này, thận giữ lại nhiều muối và nước, đồng thời tăng thải kali qua nước tiểu, khiến huyết áp tăng và có thể gây hạ kali máu.
Tình trạng hạ kali có thể dẫn đến mệt mỏi, yếu cơ, chuột rút, thậm chí rối loạn nhịp tim. Nếu không được phát hiện và điều trị phù hợp, cường aldosterone tiên phát còn làm tăng nguy cơ tổn thương tim mạch.
Theo chuyên gia Bệnh viện Bạch Mai, người có huyết áp cao khó kiểm soát, đặc biệt khi phải phối hợp 3-4 loại thuốc mà huyết áp vẫn không đạt mục tiêu, cần được đánh giá nguyên nhân. Những trường hợp huyết áp tăng cao, hạ kali máu không rõ nguyên nhân, thường xuyên yếu cơ, chuột rút hoặc phát hiện khối u tuyến thượng thận cũng nên được kiểm tra.
Các nhóm khác cần lưu ý gồm người tăng huyết áp khi còn trẻ, đặc biệt dưới 40 tuổi; người bị rung nhĩ không rõ nguyên nhân hoặc có tiền sử gia đình mắc đột quỵ khi còn trẻ.
Việc xác định đúng nguyên nhân giúp lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, thay vì chỉ tăng liều thuốc hạ huyết áp mà bỏ sót bệnh lý nền.
Cường aldosterone tiên phát có thể được điều trị bằng phẫu thuật hoặc thuốc, tùy nguyên nhân và tình trạng bệnh. Nếu các xét nghiệm, thăm dò xác định hormone dư thừa bắt nguồn từ một bên tuyến thượng thận, người bệnh có thể được cân nhắc phẫu thuật nội soi cắt bỏ tuyến hoặc khối u gây bệnh.
Theo chuyên gia, sau phẫu thuật, khoảng một nửa số bệnh nhân có thể đạt kết quả kiểm soát huyết áp rất tốt, thậm chí không còn cần thuốc hạ huyết áp. Tuy nhiên, khả năng khỏi bệnh và nhu cầu sử dụng thuốc sau mổ còn phụ thuộc vào tình trạng cụ thể của từng người.
Với trường hợp tổn thương hai bên tuyến thượng thận hoặc không phù hợp phẫu thuật, bác sĩ có thể chỉ định thuốc đối kháng thụ thể mineralocorticoid nhằm hạn chế tác động của aldosterone, hỗ trợ kiểm soát huyết áp và cải thiện hạ kali máu.
Người tăng huyết áp khó kiểm soát không nên tự ý điều chỉnh hoặc ngừng thuốc. Khi có các dấu hiệu nghi ngờ, cần khám chuyên khoa để được đánh giá và làm xét nghiệm phù hợp.
Bình luận (0)