Thái Nguyên: Gỡ “điểm nghẽn” mặt bằng cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn

Dự án đầu tư xây dựng tuyến Chợ Mới - Bắc Kạn có tổng mức đầu tư hơn 5.700 tỷ đồng, chiều dài 28,8 km, trong đó có 28,4 km tuyến cao tốc chính và 0,4 km đoạn nối. Riêng đoạn qua xã Thanh Mai dài 10,77 km, đi qua 6 thôn. Đây là một trong những công trình giao thông trọng điểm, nhưng quá trình triển khai đang phát sinh không ít vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng.

Theo báo cáo của Ban Quản lý đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp phía Bắc, đến nay đã có 1.575/1.624 hộ nhận tiền bồi thường giải phóng mặt bằng. Tổng diện tích đã thu hồi, bàn giao đạt 250,85 ha, tương đương 95,82%; chiều dài tuyến đã bàn giao đạt 26,45 km, tương đương 91,84%. Công tác di chuyển hạ tầng kỹ thuật cũng được triển khai với khối lượng lớn, trong đó đã hoàn thành 81 vị trí cột điện 35kV, 174 vị trí cột điện 0,4kV, 1 trạm biến áp, toàn bộ 19 vị trí đường điện 110kV và 6 vị trí 220kV; hệ thống viễn thông cơ bản đã được di dời.

Tuy nhiên, tiến độ chung vẫn còn những "điểm nghẽn" cần xử lý. Nổi lên trong đó là việc bố trí bãi đổ đất đá dư thừa trên đoạn Km13+00 - Km21+00 thuộc địa phận xã Thanh Mai, dài khoảng 8 km, nơi có các đơn vị thi công gồm Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn, Tập đoàn Đèo Cả và Công ty 484 đang triển khai nền đường. Theo nội dung tư liệu, việc chưa thỏa thuận được các vị trí đổ đất dư thừa đã ảnh hưởng đáng kể đến tiến độ thi công, khiến địa phương đứng trước nguy cơ không thể hoàn thành hạng mục nền đường trong tháng 6/2026 và thông tuyến trong tháng 12/2026 ở phân đoạn này.

Một nút thắt khác nằm ở công tác tái định cư và xử lý các trường hợp chưa thống nhất phương án bồi thường. Hiện khu tái định cư Bản Áng, xã Thanh Thịnh, diện tích gần 9 ha, đã giải phóng mặt bằng và bàn giao khoảng 95%; phần diện tích thu hồi bổ sung 4.100 m² đã hoàn thành kiểm đếm. Các hạng mục san nền, tường chắn, di chuyển hệ thống điện đạt khoảng 95% khối lượng, dự kiến hoàn thành trước ngày 22/3/2026. Trong khi đó, khu tái định cư Thanh Mai, diện tích 0,369 ha, mới đạt khoảng 60% khối lượng san nền. Cũng theo báo cáo, một số trường hợp còn tồn tại do đề nghị được bố trí tái định cư trước khi nhận tiền bồi thường; một số hộ chưa thống nhất đơn giá bồi thường, còn vướng về nguồn gốc, hiện trạng sử dụng đất hoặc đã nhận tiền nhưng chưa bàn giao mặt bằng.

Nhìn vào những số liệu này có thể thấy, khối lượng công việc đã thực hiện là rất lớn, song phần việc còn lại lại rơi đúng vào những khâu nhạy cảm nhất của giải phóng mặt bằng. Đó không chỉ là tiến độ thi công, mà còn là việc giải thích chính sách, bảo đảm tái định cư và xử lý dứt điểm từng nhóm vướng mắc cụ thể. Nếu không bóc tách rõ từng nhóm vấn đề, nguy cơ chậm tiến độ là có thật.

Tại buổi kiểm tra ngày 20/3, ông Đinh Quang Tuyên, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh Thái Nguyên nhấn mạnh đây là dự án động lực, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, vì vậy không được phép chậm trễ. Ông yêu cầu các cấp, ngành xác định rõ trách nhiệm, vào cuộc quyết liệt; đồng thời nhấn mạnh việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phải bảo đảm công khai, minh bạch, đúng quy định, tăng cường kiểm tra, giám sát tại cơ sở để kịp thời tháo gỡ vướng mắc.

Kết luận buổi kiểm tra, ông Nông Quang Nhất, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên thẳng thắn cho rằng tiến độ giải phóng mặt bằng hiện nay chưa đáp ứng yêu cầu, cần tiếp tục siết chặt kỷ cương, nâng cao trách nhiệm của từng địa phương, đơn vị. Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu tập trung cao độ cho công tác tuyên truyền, đối thoại trực tiếp với người dân, làm rõ chính sách để tạo sự đồng thuận; đồng thời phải phân loại cụ thể, xử lý dứt điểm từng nhóm tồn tại. 

Với những trường hợp đã thực hiện đầy đủ chính sách, đúng quy trình nhưng vẫn không chấp hành, tỉnh yêu cầu kiên quyết tổ chức cưỡng chế theo quy định, không để ảnh hưởng đến tiến độ chung. Cùng với đó là đẩy nhanh hoàn thiện các khu tái định cư để người dân sớm ổn định cuộc sống, bàn giao mặt bằng phục vụ thi công dự án.