Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính sẽ lưu bài tự động, tăng bảo mật

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa trình Thủ tướng Chính phủ Đề án tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính giai đoạn 2026-2036. Theo lộ trình, từ năm 2027, kỳ thi sẽ được thí điểm tại những địa phương, điểm thi đáp ứng đầy đủ điều kiện về cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật và nhân lực.

Đây được xem là bước đi tiếp theo trong quá trình hiện đại hóa kỳ thi tốt nghiệp THPT, hướng tới xây dựng kỳ thi chuẩn hóa quốc gia, ứng dụng công nghệ để hạn chế tối đa sự can thiệp của con người, đồng thời nâng cao tính minh bạch, khách quan và hiệu quả trong tổ chức thi.

Thi trên máy nhưng vẫn dùng chung đề với thi trên giấy

Theo GS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT), trong giai đoạn đầu, thí sinh thi trên máy tính và thí sinh thi trên giấy sẽ sử dụng chung nội dung đề thi đối với các môn trắc nghiệm. Điểm khác biệt chủ yếu nằm ở hình thức làm bài và cách ghi nhận kết quả.

Việc triển khai sẽ không thực hiện đồng loạt mà chỉ áp dụng tại những địa phương đủ điều kiện. Sau quá trình thí điểm, Bộ GD&ĐT sẽ đánh giá, hoàn thiện mô hình trước khi xem xét mở rộng phạm vi triển khai trên toàn quốc.

Đối với môn Ngữ văn, thí sinh vẫn tiếp tục làm bài tự luận trên giấy.

Hệ thống bảo mật nhiều lớp, không kết nối Internet

Theo đề án, thí sinh sẽ làm bài trên hệ thống máy tính sử dụng mạng LAN nội bộ, hoàn toàn không kết nối Internet nhằm hạn chế nguy cơ tấn công mạng.

Đề thi được truyền qua kênh bảo mật của Ban Cơ yếu Chính phủ tới máy chủ tại điểm thi. Toàn bộ quy trình từ khâu xây dựng đề, chuyển đề đến tổ chức thi đều được thiết kế theo quy trình khép kín, nhiều lớp bảo mật.

Trong quá trình làm bài, hệ thống sẽ tự động lưu kết quả theo từng thao tác. Mọi hoạt động can thiệp vào đề thi, bài thi hoặc hệ thống đều được ghi nhật ký điện tử để phục vụ công tác kiểm tra, giám sát.

Đối với các sự cố như mất điện, hỏng máy hoặc lỗi phần mềm, hệ thống được thiết kế có khả năng lưu bài định kỳ, giúp bảo đảm quyền lợi của thí sinh.

Thi nhiều ca để tận dụng hạ tầng

Một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là hạ tầng thiết bị.

Theo Bộ GD&ĐT, mỗi năm có khoảng 1,2 triệu thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT, trong khi cả nước hiện chỉ có khoảng 34.000 máy tính phục vụ thi và phân bố rải rác tại các địa phương.

Để khắc phục hạn chế này, Bộ dự kiến tổ chức thi theo hình thức bán phân tán, chia thành nhiều ca thi tại các phòng máy có quy mô khoảng 200-300 máy tính.

Các đề thi giữa các ca không nhất thiết giống nhau hoàn toàn nhưng sẽ bảo đảm tương đương về nội dung, độ khó và khả năng đánh giá thông qua ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa cùng các phương pháp khảo thí hiện đại.

Theo GS Huỳnh Văn Chương, mô hình này giúp các địa phương có thời gian đầu tư cơ sở vật chất theo lộ trình, không phải đồng loạt trang bị máy tính cho toàn bộ thí sinh trong một thời điểm.

Ngoài phục vụ kỳ thi tốt nghiệp THPT, hệ thống máy tính còn có thể được sử dụng cho các hoạt động kiểm tra, đánh giá thường xuyên và định kỳ trong nhà trường.

Đã thử nghiệm tại 15 tỉnh, thành phố

Bộ GD&ĐT cho biết, việc thử nghiệm thi trên máy tính đã được triển khai tại 15 tỉnh, thành phố với hơn 36.000 thí sinh, thực hiện khoảng 143.000 lượt thi.

Kết quả bước đầu cho thấy hệ thống vận hành ổn định trong điều kiện thực tế của Việt Nam, tạo cơ sở để xây dựng lộ trình triển khai chính thức từ năm 2027.

Bộ cũng cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương và nhà trường cung cấp công cụ thực hành miễn phí để học sinh làm quen với hình thức thi mới trước khi tham dự kỳ thi.

Theo Bộ GD&ĐT, việc chuyển từ thi trên giấy sang thi trên máy tính chỉ là đổi mới phương thức tổ chức, không làm thay đổi mục tiêu đánh giá chuẩn đầu ra của Chương trình giáo dục phổ thông. Trong thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục hoàn thiện ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa, tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong một số khâu của quy trình khảo thí và bảo đảm kỳ thi diễn ra an toàn, công bằng, khách quan.