Thuận Hòa (Tuyên Quang) định hình sinh kế từ bò vàng H’Mông

Lãnh đạo xã Thuận Hòa kiểm tra mô hình nuôi bò tại thôn Mịch B. Ảnh: Thu Biên

Xã Thuận Hòa, tỉnh Tuyên Quang là địa bàn có địa hình chia cắt, điều kiện sản xuất nông nghiệp còn nhiều khó khăn. Tuy vậy, nơi đây lại có lợi thế về bãi chăn thả tự nhiên và truyền thống chăn nuôi gia súc lâu đời. Từ nhiều thế hệ, con bò đã trở thành tài sản tích lũy quan trọng của các hộ gia đình, là "đầu cơ nghiệp" gắn với sinh kế vùng cao.

Trong thời gian dài, việc nuôi bò chủ yếu mang tính tự phát, nhỏ lẻ, thiếu liên kết và phụ thuộc nhiều vào thị trường tự do. Người dân nuôi theo kinh nghiệm là chính, ít áp dụng kỹ thuật, nguồn giống chưa được cải thiện, đầu ra bấp bênh nên hiệu quả kinh tế chưa cao.

Những năm gần đây, chính quyền địa phương xác định chăn nuôi bò là một trong những hướng phát triển kinh tế nông nghiệp phù hợp với điều kiện tự nhiên và tập quán sản xuất. Từ định hướng này, nhiều chính sách hỗ trợ đã được triển khai, trong đó có chương trình hỗ trợ bò sinh sản cho 674 hộ dân với tổng kinh phí trên 21 tỷ đồng.

Nguồn hỗ trợ không chỉ giúp người dân có thêm tư liệu sản xuất, mà còn tạo sự chuyển dịch về cách làm. Từ chỗ nuôi bò để "giữ của", nhiều hộ đã bắt đầu tính toán hiệu quả, chủ động phát triển đàn, coi chăn nuôi là nghề chính.

Hiện tổng đàn trâu, bò của xã đạt 2.466 con, trong đó đàn bò chiếm 2.064 con. Sự gia tăng về quy mô đàn phản ánh chuyển dịch rõ nét trong cơ cấu sinh kế của người dân, khi chăn nuôi từng bước trở thành nguồn thu nhập chủ lực ở nhiều thôn.

Tại các thôn Mịch A, Mịch B, Minh Phong, Minh Tiến, nhiều hộ đã phát triển đàn bò từ quy mô nhỏ lên thành đàn sinh sản ổn định. Gia đình ông Hoàng Văn Xanh, thôn Mịch A, hiện duy trì đàn 10 con bò sinh sản. "Trước đây, người dân nuôi bò chủ yếu để bán khi cần tiền, nay được hỗ trợ con giống và hướng dẫn kỹ thuật, đàn bò sinh sản đều, mỗi năm gia đình lại có thêm nguồn thu ổn định."- Ông Hoàng Văn Xanh cho biết.

Tương tự, gia đình chị Thào Thị Ly, thôn Minh Phong, từ hai con bò được hỗ trợ ban đầu, nay đã có đàn bò sinh sản ổn định, đủ trang trải chi phí sinh hoạt. Với nhiều hộ dân, con bò không chỉ là tài sản mà còn là sinh kế giúp họ bám đất, bám làng, hạn chế phải đi làm thuê xa nhà.

Cùng với việc hỗ trợ con giống, địa phương cũng khuyến khích hình thành các mô hình chăn nuôi có liên kết, chú trọng kỹ thuật, phòng dịch và cải tạo chuồng trại. Một số tổ nhóm, mô hình liên kết sản xuất được hình thành, từng bước hướng người dân đến phương thức nuôi có kế hoạch, chủ động nguồn thức ăn và kiểm soát dịch bệnh.

Nhờ đó, chăn nuôi bò không còn là công việc mang tính thời vụ hay phụ trợ, mà dần trở thành nghề có tính ổn định. Nhiều hộ trước đây chỉ nuôi 1–2 con, nay đã phát triển lên 7–10 con, tính toán chi phí, lợi nhuận và chủ động mở rộng đàn.

Theo ông Triệu Quốc Đạt, Chủ tịch UBND xã Thuận Hòa, phát triển chăn nuôi bò gắn với liên kết sản xuất là một trong những giải pháp quan trọng để giảm nghèo bền vững tại địa phương. Hướng đi này không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho người dân mà còn góp phần giữ chân lao động, ổn định đời sống ở vùng cao.

"Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục hỗ trợ người dân mở rộng quy mô đàn bò, hoàn thiện quy trình kỹ thuật, từng bước xây dựng sản phẩm chăn nuôi theo hướng ổn định, bền vững. Mục tiêu là đưa chăn nuôi bò trở thành một trong những ngành kinh tế chủ lực của địa phương" – Chủ tịch UBND xã Thuận Hòa cho biết.

Từ những bãi chăn thả quen thuộc, con bò đang dần trở thành điểm tựa sinh kế của nhiều hộ dân ở Thuận Hòa. Sự chuyển dịch từ nuôi tự phát sang nuôi có định hướng, có liên kết không chỉ giúp tăng thu nhập, mà còn mở ra một hướng phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện của vùng cao.