Tổng thống Trump bất ngờ bổ nhiệm chuyên gia tài chính làm Giám đốc tình báo quốc gia

Tổng thống Donald Trump đã bổ nhiệm Giám đốc Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang (FHFA) - ông Bill Pulte làm Quyền Giám đốc Tình báo Quốc gia (DNI). Thông báo được Tổng thống Trump đưa ra ngày 2/6 trên mạng xã hội Truth Social. Theo đó, ông Bill Pulte sẽ tạm thời đảm nhiệm cương vị đứng đầu cộng đồng tình báo Mỹ thay bà Tulsi Gabbard, người từ chức hồi tháng trước để dành thời gian chăm sóc chồng đang điều trị ung thư.

Đáng chú ý, ông Pulte vẫn tiếp tục giữ các chức vụ hiện nay, gồm Giám đốc FHFA và Chủ tịch hai tập đoàn cho vay thế chấp được Chính phủ Mỹ bảo trợ là Fannie Mae và Freddie Mac.

Trong thông điệp công bố quyết định bổ nhiệm, Tổng thống Trump đánh giá ông Pulte có kinh nghiệm quản lý những lĩnh vực "nhạy cảm nhất" của nền kinh tế Mỹ, đặc biệt là việc giám sát thị trường tài chính và hệ thống thế chấp trị giá hàng nghìn tỷ USD. Tuy nhiên, việc một quan chức phụ trách lĩnh vực nhà ở và tài chính được giao điều hành bộ máy tình báo gồm 18 cơ quan an ninh, tình báo của Mỹ đã nhanh chóng làm dấy lên nhiều ý kiến.

Giám đốc Tình báo Quốc gia là một trong những vị trí quan trọng nhất trong bộ máy an ninh quốc gia Mỹ. Chức danh Giám đốc Tình báo Quốc gia được Quốc hội Mỹ thành lập sau các vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001 nhằm tăng cường phối hợp giữa các cơ quan tình báo và khắc phục những thiếu sót trong chia sẻ thông tin. Theo quy định hiện hành của Mỹ, người được đề cử vào vị trí này cần có kinh nghiệm sâu rộng về an ninh quốc gia. Trong khi đó, hồ sơ nghề nghiệp của ông Pulte chủ yếu gắn với lĩnh vực bất động sản, tài chính nhà ở và hoạt động từ thiện.

Ông Pulte là cháu nội của nhà sáng lập tập đoàn xây dựng PulteGroup - một trong những doanh nghiệp phát triển nhà ở lớn nhất nước Mỹ. Trước khi được bổ nhiệm làm Giám đốc FHFA, ông gần như không có kinh nghiệm làm việc trong các cơ quan an ninh hoặc quốc phòng.

Nhiều nghị sĩ thuộc cả hai đảng đã đặt câu hỏi về năng lực và kinh nghiệm của ông Pulte đối với cương vị mới. Lãnh đạo phe Cộng hòa tại Thượng viện John Thune cho rằng cơ quan tình báo Mỹ cần những nhà chuyên môn thay vì các quyết định mang tính chính trị.

Một số thượng nghị sĩ Cộng hòa khác như Bill Cassidy, John Cornyn hay Thom Tillis cũng công khai bày tỏ sự hoài nghi về tính phù hợp của ông Pulte đối với vị trí lãnh đạo cộng đồng tình báo. Thượng nghị sĩ Bill Cassidy nhận xét ngắn gọn rằng ông Pulte "dường như không đủ điều kiện" cho công việc này.

Trong khi đó, Thượng nghị sĩ John Cornyn, thành viên Ủy ban Tình báo Thượng viện, cho biết ông chưa thấy bằng chứng nào cho thấy vị quan chức ngành nhà ở có đủ chuyên môn để điều hành hệ thống tình báo quốc gia.

Phản ứng từ phía đảng Dân chủ thậm chí còn mạnh mẽ hơn. Thượng nghị sĩ Mark Warner, thành viên cấp cao của đảng Dân chủ tại Ủy ban Tình báo Thượng viện, cho rằng điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc ông Pulte thiếu kinh nghiệm an ninh quốc gia mà còn ở nguy cơ cơ quan tình báo bị chi phối bởi các mục tiêu chính trị. Theo ông Warner, vị trí này đòi hỏi khả năng đưa ra các đánh giá độc lập dựa trên thông tin tình báo, thay vì cung cấp những báo cáo phù hợp với mong muốn của Nhà Trắng.

Kể từ khi đứng đầu FHFA, ông Pulte đã trở thành một trong những quan chức được biết đến nhiều nhất trong nội các của Tổng thống Trump nhờ phong cách quyết liệt và thường xuyên công kích các đối thủ chính trị của Tổng thống. Ông từng nhiều lần cáo buộc các chính trị gia đảng Dân chủ liên quan đến gian lận thế chấp nhà ở, trong đó có Tổng chưởng lý bang New York Letitia James, Thượng nghị sĩ Adam Schiff và thành viên Hội đồng Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) Lisa Cook. Tuy nhiên, phần lớn các cáo buộc này không dẫn tới truy tố hoặc bị bác bỏ tại tòa án.

Ông Pulte cũng được biết đến là một trong những người chỉ trích mạnh mẽ cựu Chủ tịch FED Jerome Powell vì không giảm lãi suất nhanh như mong muốn của Tổng thống Trump. Ngoài ra, ông từng thúc đẩy một số ý tưởng gây tranh luận trong lĩnh vực tài chính nhà ở như kéo dài thời hạn vay thế chấp lên tới 50 năm nhằm giảm áp lực trả nợ cho người mua nhà.

Dù vậy, nếu được đề cử chính thức để đảm nhiệm lâu dài cương vị Giám đốc Tình báo Quốc gia, ông Pulte vẫn phải trải qua quá trình điều trần và được Thượng viện Mỹ phê chuẩn.