Tổng thống Trump đe dọa phá hủy trung tâm xuất khẩu dầu trên đảo Kharg của Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 30/3 tiếp tục đưa ra cảnh báo cứng rắn nhằm vào Iran, tuyên bố Washington có thể phá hủy đảo Kharg - đầu mối xuất khẩu dầu thô quan trọng của Tehran - cùng nhiều cơ sở hạ tầng thiết yếu khác nếu hai bên không sớm đạt được một thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc xung đột hiện nay. Tuyên bố này lập tức làm gia tăng lo ngại về nguy cơ chiến sự mở rộng tại Trung Đông, đồng thời gây thêm sức ép đối với thị trường năng lượng thế giới.

Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump bày tỏ hy vọng Mỹ có thể đạt được thỏa thuận với một "chính quyền hợp lý hơn" tại Tehran. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Mỹ cũng cảnh báo rằng nếu không đạt được thỏa thuận trong thời gian ngắn, đặc biệt liên quan việc khôi phục lưu thông hàng hải qua eo biển Hormuz, lực lượng Mỹ có thể tấn công các nhà máy điện, giếng dầu, đảo Kharg và thậm chí cả các cơ sở khử mặn của Iran.

Đảo Kharg hiện được coi là một trong những trung tâm xuất khẩu dầu mỏ chiến lược nhất của Iran. Nguy cơ Mỹ mở rộng hành động quân sự nhằm vào khu vực này, thậm chí triển khai lực lượng trên bộ, đang khiến giới đầu tư và các nước vùng Vịnh đặc biệt quan ngại.

Về phía Iran, Tehran phát đi tín hiệu cho thấy sẽ không lùi bước trước sức ép quân sự và ngoại giao. Một ủy ban của Quốc hội Iran đã bỏ phiếu thông qua đề xuất áp phí đối với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nơi vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ toàn cầu. Truyền hình nhà nước Iran còn cho biết nước này có thể cấm tàu của Mỹ và Israel đi qua tuyến đường biển chiến lược này.

Động thái trên vấp phải phản ứng mạnh từ Washington. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho rằng không quốc gia nào có thể chấp nhận việc một tuyến hàng hải quốc tế bị kiểm soát đơn phương, đồng thời cảnh báo điều này có thể tạo ra tiền lệ nguy hiểm đối với an ninh hàng hải toàn cầu.

Trong khi đó, tác động của khủng hoảng Trung Đông đã nhanh chóng lan sang lĩnh vực kinh tế. Các bộ trưởng kinh tế và thống đốc ngân hàng trung ương Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) đã nhóm họp tại Paris để thảo luận về hệ lụy từ xung đột, trong đó có nguy cơ giá năng lượng tăng mạnh. Nhiều quốc gia đã phải cân nhắc các biện pháp tiết kiệm năng lượng hoặc giảm thuế nhiên liệu để hỗ trợ người dân.

Căng thẳng khu vực còn có dấu hiệu lan rộng khi lực lượng Houthi tại Yemen - đồng minh của Iran - cuối tuần qua tiếp tục phóng tên lửa và thiết bị bay không người lái nhằm vào Israel. Theo các chuyên gia, nguy cơ gián đoạn vận tải biển qua eo biển Bab al-Mandeb và tuyến Biển Đỏ đang nổi lên như một rủi ro mới đối với thương mại và chuỗi cung ứng toàn cầu.