TP Hồ Chí Minh phát động Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời 2026

Việc lồng ghép hai sự kiện nhằm thúc đẩy ứng dụng công nghệ vào đời sống đồng thời đặt ra yêu cầu người dân phải thực học, thực hành, chủ động trau dồi tri thức để không bị các thuật toán mạng dẫn dắt.

Chương trình do Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Giáo dục và Đào tạo, Trung tâm Chuyển đổi số, Trung tâm Khởi nghiệp Sáng tạo TP Hồ Chí Minh (Sihub) phối hợp tổ chức. Hoạt động diễn ra trong không khí thi đua sôi nổi hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia 10/10, hướng tới Ngày Công dân số Việt Nam 15/10.

Phổ cập kỹ năng số, thúc đẩy học tập suốt đời

Để công nghệ số đi sâu vào đời sống, việc phổ cập kỹ năng từ cơ sở giữ vai trò tiên quyết. Phong trào Bình dân học vụ số được thành phố triển khai với phương châm người biết giúp người chưa biết, bám sát địa bàn và gắn chặt với thực tiễn. Các lớp đào tạo, tập huấn kỹ năng số được phân bổ linh hoạt, từ các điểm hỗ trợ tại trụ sở UBND phường, xã, đặc khu đến nhà văn hóa, tụ điểm sinh hoạt cộng đồng. Chương trình được thiết kế theo nguyên tắc hiểu ngay, làm được từng việc, giúp mọi tầng lớp nhân dân từ cán bộ, công chức, người lao động đến người cao tuổi đều có thể ứng dụng công nghệ giải quyết các nhu cầu thiết yếu hằng ngày. Từ nền tảng kỹ năng cơ sở, thành phố định hình một hệ sinh thái số đồng bộ, nơi người dân không dừng lại ở mức độ làm quen mà từng bước làm chủ và thụ hưởng các tiện ích công cộng.

Đồng hành cùng tiến trình số hóa hạ tầng, ngành giáo dục thành phố đóng vai trò then chốt trong việc bồi đắp tư duy và năng lực cho người học. Phát biểu tại buổi lễ, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh - Trương Hải Thanh - cho biết, Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 mang chủ đề: Thực học, thực hành, làm chủ công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để xây dựng xã hội học tập, đẩy mạnh học tập suốt đời. Đây là thời điểm ngành giáo dục thành phố tạo ra bước chuyển căn bản: từ khuyến khích học tập sang thúc đẩy thực hành, từ tiếp cận công nghệ sang làm chủ công nghệ, và từ ứng dụng kỹ thuật nói chung sang sử dụng trí tuệ nhân tạo một cách an toàn, có trách nhiệm.

Đồng chí Trương Hải Thanh nhấn mạnh học tập suốt đời không phải là hoạt động phong trào gói gọn trong 7 ngày rồi khép lại, mà phải trở thành thói quen thường nhật và nhu cầu tự thân của mỗi cá nhân. Ngay từ đầu đợt phát động, các trường học và cơ sở đào tạo trên toàn địa bàn đã đẩy mạnh giáo dục STEM/STEAM, khai thác hiệu quả thư viện số, học liệu số và học liệu mở. Đặc biệt, nhà trường tập trung trang bị năng lực an toàn số và trách nhiệm khi sử dụng AI, rèn luyện cho người học kỹ năng thẩm định nguồn tin, nhận diện tin giả, bảo mật dữ liệu cá nhân, tôn trọng sở hữu trí tuệ và tự chịu trách nhiệm trước các sản phẩm do mình tạo ra.

Thực học, thực hành, làm chủ thuật toán

Phát biểu chỉ đạo tại sự kiện, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh - Trương Minh Huy Vũ - nhận định, trong tiến trình phát triển của thành phố, đặc biệt là giai đoạn 3 đến 4 năm sau đại dịch COVID-19, chuyển đổi số đã làm thay đổi triệt để không gian sống, môi trường làm việc, phương thức giao tiếp và tương tác của con người. Sự chuyển dịch sâu sắc ấy đòi hỏi toàn xã hội phải đổi mới tư duy, xác định việc học tập suốt đời hiện nay không chỉ là chọn học cái gì hay khi nào học, mà cốt lõi nằm ở phương thức học tập với dữ liệu và trên môi trường số.

Cùng với công nghệ hiện đại, đồng chí Trương Minh Huy Vũ đặc biệt lưu ý đến tính nhân văn, nghĩa tình của TP Hồ Chí Minh thông qua việc đẩy mạnh công đoàn số và xóa mù số cho người lao động. Việc tích hợp dữ liệu Công dân số sẽ tạo nền tảng vững chắc để công nhân, đoàn viên lao động tiếp cận kiến thức linh hoạt, tự bồi dưỡng đúng những kỹ năng mình đang thiếu, học tập mọi lúc, mọi nơi theo nhu cầu công việc.

Mặc dù có nền tảng ban đầu thuận lợi, lãnh đạo thành phố thẳng thắn phân tích những rào cản, đặc biệt là kết nối và chuẩn hóa dữ liệu. "Cách đây 10 năm, người ta thường bảo dữ liệu có ở khắp nơi nhưng kỳ thực lại không nơi nào sở hữu dữ liệu dùng được. Dữ liệu tràn lan nhưng nếu thiếu tính chuẩn xác, chính thống thì hoàn toàn vô giá trị. Chẳng hạn như ngành giáo dục, khi xây dựng hệ thống dữ liệu chuyên sâu về lịch sử Việt Nam qua các thời kỳ, không thể trông chờ vào việc tìm kiếm tùy tiện trên Google hay phó mặc cho các ứng dụng AI trôi nổi trên mạng, dẫn đến tình trạng sai lệch góc nhìn và quan điểm chính thống. Dữ liệu số phải được kiểm chứng, tinh lọc và quy chuẩn chặt chẽ mới có thể biến thành tài nguyên phục vụ xã hội".

Phó Chủ tịch UBND thành phố cũng nhấn mạnh yêu cầu phải thượng tôn pháp luật và bảo vệ an toàn dữ liệu cá nhân. Môi trường số càng phát triển thì hành lang pháp lý bảo vệ quyền riêng tư của công dân càng phải được củng cố nghiêm ngặt.

Tâm đắc với hai từ khóa "thực học" và "thực hành", đồng chí Trương Minh Huy Vũ đưa ra cảnh báo về sự thụ động của người dùng trước làn sóng mạng xã hội. Ngày nay, người học không chỉ chủ động tìm kiếm kiến thức mà tri thức còn tự động tìm đến thông qua các thuật toán tinh vi. "Nếu chúng ta chủ động lựa chọn học, lựa chọn xem và lựa chọn trải nghiệm thì sẽ tích lũy được nền tảng tri thức căn bản. Ngược lại, nếu thiếu tỉnh táo, các công ty công nghệ và thuật toán mạng sẽ quyết định thay chúng ta", lãnh đạo thành phố phân tích.

Đứng trước sự bùng nổ của hàng loạt mô hình AI và các trợ lý ảo AI Agent đến từ các cường quốc công nghệ như Mỹ hay Trung Quốc, đồng chí Trương Minh Huy Vũ đặt ra câu hỏi về tính tự chủ công nghệ của Việt Nam. "Nếu chỉ đưa hết dữ liệu lên các nền tảng ấy thì không tạo ra được nền tảng tri thức trí tuệ nhân tạo của người Việt, chúng ta sẽ không thể duy trì năng lực tự học tập bền vững". Lãnh đạo thành phố yêu cầu Sở Giáo dục và Đào tạo cùng Sở Khoa học và Công nghệ phải khẩn trương phối hợp tham mưu các giải pháp trung và dài hạn, tập trung hoàn thiện hệ thống dữ liệu và nền tảng tri thức trí tuệ nhân tạo của người Việt.

Bên cạnh giải pháp chiến lược, thành phố yêu cầu các đơn vị liên tục tối ưu hóa trải nghiệm trên ứng dụng Công dân số TP Hồ Chí Minh, rà soát cắt giảm các thủ tục đăng ký, đăng nhập phức tạp để người dân cảm thấy phấn khởi, dễ tiếp cận. "Việc phát động sự kiện không kết thúc sau một ngày hội hay một tuần lễ, mà mở ra hành trình dài hạn giúp mỗi người dân thực sự trở thành một công dân số tự tin, có tư duy tự học suốt đời, làm chủ tri thức và vững vàng làm chủ các bước tiến công nghệ", Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh.

Tại ngày hội, các không gian trải nghiệm truyền tải thông điệp Mỗi người dân một kỹ năng số. Người dân có cơ hội thực hành sử dụng dịch vụ số, tiếp cận ứng dụng AI và tìm hiểu cách bảo vệ thông tin cá nhân.