Trưởng ban Tổ chức Trung ương: Hà Nội phải là trung tâm đổi mới quản trị quốc gia

Chiều 9/6, tại Hội nghị sơ kết một năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương hai cấp trên địa bàn TP Hà Nội, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc đã phát biểu chỉ đạo tại hội nghị.

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh, những kết quả đạt được của Thủ đô không chỉ mang ý nghĩa riêng đối với Hà Nội mà còn tạo thêm luận cứ thực tiễn quan trọng để Trung ương tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và nền quản trị quốc gia hiện đại trong giai đoạn mới.

Theo Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về năng lực lãnh đạo, cầm quyền, năng lực quản trị và tổ chức thực hiện từ Trung ương tới cơ sở. Trong bối cảnh đó, tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực và phát huy vai trò của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là yêu cầu mang tính chiến lược.

Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc khẳng định, việc tổ chức mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không đơn thuần là sắp xếp lại đơn vị hành chính hay giảm đầu mối tổ chức mà hướng tới mục tiêu sâu hơn là xây dựng mô hình quản trị hiện đại hơn, gần dân hơn, phản ứng chính sách nhanh hơn và phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn.

Không chỉ đổi mới bộ máy mà phải đổi mới phương thức quản trị

Đánh giá kết quả bước đầu của Hà Nội sau một năm triển khai, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương cho rằng điều cần nhìn nhận không chỉ là bộ máy vận hành ổn định hay chưa mà quan trọng hơn là phương thức lãnh đạo, quản trị và phục vụ Nhân dân đã thay đổi như thế nào.

Ông nhấn mạnh, nếu chỉ thay đổi cơ học về tổ chức, giảm đầu mối trung gian nhưng phương thức quản lý không đổi, tư duy điều hành không đổi và chất lượng phục vụ người dân không được nâng lên thì chưa đạt mục tiêu cải cách.

Theo đánh giá tại hội nghị, Hà Nội đã chủ động tổ chức lại đơn vị hành chính cấp xã từ 526 xuống còn 126 xã, phường, đạt tỷ lệ 76,05% - mức cao nhất cả nước. Quá trình chuyển đổi được thực hiện bài bản, bảo đảm không gián đoạn hoạt động của bộ máy, không ảnh hưởng đến việc giải quyết công việc của người dân và doanh nghiệp, đồng thời giữ vững ổn định chính trị và tạo đồng thuận trong hệ thống chính trị.

Thành phố cũng được ghi nhận đã triển khai đồng bộ công tác cán bộ, hoàn thành kiện toàn đội ngũ lãnh đạo chủ chốt tại 126 xã, phường; tổ chức đào tạo, bồi dưỡng quy mô lớn và thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách đối với cán bộ thuộc diện sắp xếp.

Đặc biệt, Hà Nội được đánh giá bước đầu chứng minh tính đúng đắn của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp với tư duy quản trị phát triển mới: chuyển từ quản lý hành chính nhiều tầng nấc sang quản trị hiện đại dựa trên phân cấp, phân quyền, dữ liệu số và trách nhiệm giải trình; chuyển từ tư duy "xin - cho" sang tư duy chủ động kiến tạo và phục vụ phát triển; chuyển từ quản lý theo quy trình sang quản trị theo kết quả đầu ra.

Lấy người dân làm thước đo, lấy dữ liệu làm nền tảng phát triển

Một nội dung được nhấn mạnh tại hội nghị là việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo hướng thực chất hơn, triệt để hơn.

Theo Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, phân cấp chỉ phát huy hiệu quả khi đi kèm với giao thẩm quyền, nguồn lực và công cụ thực hiện. Hà Nội đã bước đầu rà soát cơ chế phân bổ ngân sách, đầu tư công, biên chế, tài sản công và hạ tầng số; đồng thời phân bổ nguồn lực theo đặc điểm dân số, diện tích, mức độ đô thị hóa và yêu cầu quản trị của từng địa phương thay vì cách tiếp cận bình quân trước đây.

Tinh thần xuyên suốt được nhấn mạnh là: "Địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm"; Trung ương tập trung xây dựng thể chế, hoạch định chiến lược, kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực.

Bên cạnh đó, Hà Nội được đánh giá cao trong việc gắn cải cách hành chính với nguyên tắc "6 rõ, 1 xuyên suốt", gồm: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ sản phẩm, rõ hiệu quả; đồng thời một việc chỉ giao một cơ quan chủ trì và một đầu mối chịu trách nhiệm xuyên suốt.

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương nhấn mạnh, mục tiêu cuối cùng của đổi mới tổ chức bộ máy không phải để thuận lợi hơn cho cơ quan nhà nước mà là phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn; bộ máy càng tinh gọn thì người dân và doanh nghiệp càng thuận lợi; quy trình càng đơn giản thì chi phí xã hội càng giảm.

Cùng với đó, chuyển đổi số được xác định là nền tảng của quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu và thời gian thực. Dữ liệu không còn là công cụ hỗ trợ quản lý mà đang trở thành nguồn lực phát triển mới; năng lực quản trị của địa phương sẽ ngày càng được đo bằng khả năng thu thập, kết nối, phân tích và khai thác dữ liệu phục vụ việc ra quyết định.

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc khẳng định, điều quan trọng nhất mà Hà Nội đạt được sau một năm không chỉ là sự ổn định của bộ máy mà là từng bước hình thành tư duy quản trị mới, phương thức vận hành mới cùng không gian và động lực phát triển mới.

Trung ương kỳ vọng Hà Nội phải trở thành trung tâm đổi mới quản trị quốc gia. Không chỉ là nơi thực hiện chủ trương mà còn là nơi kiến tạo những mô hình mới. Không chỉ là nơi thụ hưởng cơ chế mà còn là nơi đề xuất và thử nghiệm thể chế. Không chỉ là đầu tàu về quy mô kinh tế mà còn phải là đầu tàu về đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền và quản trị phát triển hiện đại.