Truyền cảm hứng từ văn chương, nghệ thuật lan tỏa tinh thần học tập suốt đời

Sáng thứ Bảy 10/10, góc Cà phê sách của Trường THPT Bùi Thị Xuân (phường Bến Thành, TP Hồ Chí Minh) khai trương sau một thời gian chuẩn bị chu đáo. Theo thầy Nguyễn Duy Tâm - Phó Hiệu trưởng nhà trường - đây là một trong những hoạt động thiết thực nhân Tuần lễ Hưởng ứng học tập suốt đời vừa được TP Hồ Chí Minh phát động. Nhưng không chỉ dừng lại ở khoảng thời gian cao điểm hưởng ứng, nhà trường mong muốn gây dựng một góc thư giãn định kỳ để góp phần lan tỏa văn hóa đọc, góp phần tạo sự kết nối giữa giáo viên, phụ huynh, học sinh để nâng cao chất lượng học tập và phát triển các giá trị của trường học hạnh phúc.

Theo thầy Duy Tâm, thanh xuân của các học sinh sẽ càng thêm rực rỡ khi cùng với tri thức các em được vun đắp tâm hồn bằng những trang sách, bằng việc được truyền cảm hứng, học từ văn chương, nghệ thuật để làm phong phú thêm nhận thức thẩm mỹ, năng lực cảm thụ. 

Vị khách mời đầu tiên của Cà phê sách là nhà thơ Nguyễn Phong Việt - một người rất quen thuộc với học sinh, sinh viên qua các chương trình truyền hình và còn được biết đến như tác giả của nhiều ngữ liệu văn, thơ xuất hiện trong các đề thi. Nhà thơ đã có những chia sẻ chân tình về giá trị sách, góc nhìn cuộc sống qua con mắt nhà thơ, truyền cảm hứng cho các học sinh về việc trau dồi văn hóa đọc, yêu tiếng Việt.

Trong bối cảnh học sinh dành nhiều thời gian cho các thiết bị điện tử thông minh, mải mê với các trải nghiệm trên thế giới số, theo em Tiến Đức - học sinh lớp 12A8, việc có một điểm hẹn đọc sách rất ý nghĩa, để có thể giải tỏa áp lực sau quãng thời gian học tập căng thẳng cũng như giảm bớt áp lực từ mạng xã hội, từ sự điều hướng của các thuật toán, AI chạy theo số đông để trở về với những niềm vui mộc mạc cùng với sách. 

Còn với em Hoàng Lê Vy - học sinh lớp 11A3 - thì Cà phê sách đã nối dài thêm những chuỗi trải nghiệm bổ ích cùng với các hoạt động văn hóa, nghệ thuật đang được đẩy mạnh sôi nổi tại Trường THPT Bùi Thị Xuân, tăng thêm sự hứng thú, chủ động cho học sinh với việc học tập. 

Lê Vy đã theo học lớp Đờn ca tài tử được khoảng 5 buổi. Ban đầu, em cho biết khá nhiều bạn e ngại khó tìm được hứng thú, khó đáp ứng được yêu cầu của lớp. Nhưng chỉ sau một buổi học cùng các nghệ nhân truyền dạy trực tiếp, Lê Vy đã có suy nghĩ hoàn toàn khác: "Em cảm thấy tiếc sao giới trẻ chúng em không biết đến bộ môn này sớm hơn. Càng học, em càng muốn tìm hiểu sâu không chỉ bộ môn Đờn ca tài tử mà rộng ra là cả về nghệ thuật truyền thống". 

Lê Vy cũng chia sẻ rằng, không chỉ em mà nhiều bạn trẻ hiện nay yêu thích và quan tâm đến xu hướng âm nhạc mang chất liệu dân gian, truyền thống. Trải nghiệm với lớp Đờn ca tài tử từ những bỡ ngỡ, lúng túng ban đầu với nhịp, phách với những hình thức trình diễn khác biệt đã dần mang lại cho Lê Vy và các bạn sự hào hứng. Học sinh của lớp đã biết cách vào bài đúng nhịp, hát được những bài Lý và sắp tới theo lộ trình truyền dạy còn có việc hướng dẫn sử dụng các loại nhạc cụ đặc trưng của Đờn ca tài tử.

Được biết, một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Sở Văn hóa - Thể thao phối hợp với Sở Giáo dục - Đào tạo TP Hồ Chí Minh là triển khai đề án đưa nghệ thuật vào trường học trong năm học 2026-2027 như nghệ thuật dân tộc, sân khấu truyền thống, ca múa nhạc, kịch nói và điện ảnh. Mục tiêu đặt ra là mỗi năm học sinh các cấp phổ thông được tiếp cận và học ít nhất một loại hình nghệ thuật.

Đờn ca tài tử đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2013 và là nét đẹp văn hóa mang tính bản địa đặc sắc được gìn giữ qua hơn một thế kỷ ở Nam Bộ. Tuy nhiên, nghệ thuật này cũng đứng trước nguy cơ mai một và cần được tiếp tục được gìn giữ và trao truyền. Việc tạo cơ hội để thế hệ trẻ tiếp cận, học tập và thực hành vì thế có ý nghĩa quan trọng.

Lớp Đờn ca tài tử của Trường THPT Bùi Thị Xuân được duy trì mỗi sáng thứ Sáu hàng tuần có sự hỗ trợ, đứng lớp của nghệ nhân dân gian Hoàng Tấn, các nghệ sĩ Ái Hằng, Cẩm Tiên, Phượng Ngân... cùng các nhạc công. Họ không chỉ là người trực tiếp hướng dẫn cho các học sinh mà còn trao truyền giá trị văn hóa và truyền cảm hứng, niềm đam mê gìn giữ nghệ thuật truyền thống.

Không chỉ khởi xướng, thí điểm một mô hình Đờn ca tài tử, phía nhà trường cho biết định hướng lâu dài là sẽ phát hiện, giới thiệu những học sinh có năng khiếu, tạo sự gắn kết để tình yêu với nghệ thuật truyền thống được lan tỏa, trao truyền tới thế hệ trẻ.