Trong bài viết “Báo chí cách mạng Việt Nam trong thời đại số”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh chuyển đổi số báo chí không chỉ là việc lập thêm trang điện tử, mở tài khoản mạng xã hội hay trang bị thiết bị hiện đại, mà là một quá trình đổi mới toàn diện về tư duy lãnh đạo, mô hình tòa soạn, quy trình sản xuất, quản trị dữ liệu, phân phối nội dung, đo lường công chúng, kinh tế báo chí và văn hóa nghề nghiệp.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu báo chí phải chủ động trước các nền tảng xuyên biên giới, biết khai thác nền tảng toàn cầu nhưng không lệ thuộc vào thuật toán bên ngoài; đồng thời xây dựng kênh riêng, dữ liệu riêng, cộng đồng công chúng riêng và thương hiệu tin cậy riêng. Trên cơ sở đó, tại Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026 diễn ra ở thành phố Hải Phòng, Đài Truyền hình Việt Nam, với vai trò cơ quan báo chí chủ lực của Đảng, đã chủ trì phiên thảo luận về “Tự chủ chiến lược của cơ quan báo chí trong kỷ nguyên số”.
VTV Go, nền tảng truyền hình số do Đài Truyền hình Việt Nam phát triển, quản lý và vận hành từ năm 2014, từ một ứng dụng truyền hình Internet đã trở thành nền tảng truyền hình số quốc gia, là cổng phân phối nội dung các kênh truyền hình của VTV, các kênh thiết yếu quốc gia và nhiều kênh địa phương. Với khoảng 35 triệu người dùng thường xuyên, VTV Go được xem là ví dụ về tự chủ chiến lược của cơ quan báo chí trong kỷ nguyên số, thể hiện ở tự chủ nền tảng, dữ liệu khán giả, kênh phân phối nội dung và từng bước hình thành hệ sinh thái truyền hình số Việt Nam.
Ông Nguyễn Vũ Hoàng, Trưởng phòng Dữ liệu và Sản phẩm, Trung tâm Nền tảng và Dịch vụ số, Đài Truyền hình Việt Nam, cho biết khi tự chủ chiến lược về nền tảng đồng nghĩa với việc nắm được tập dữ liệu khán giả, từ đó mở rộng khả năng tự chủ công nghệ và bảo đảm chiến lược phân phối nội dung, thay vì phụ thuộc vào thuật toán của các nền tảng xuyên quốc gia. Theo ông, dữ liệu khán giả không chỉ là số liệu thống kê mà còn là cơ sở để kiểm chứng, phân tích, dự báo và hiểu công chúng, giúp chủ động hơn trong sản xuất và phân phối nội dung.
Ông cũng cho biết với hệ thống VTV Dashboard, Đài Truyền hình Việt Nam có thể theo dõi mức độ quan tâm, phản hồi và cách tiếp cận nội dung của khán giả để điều chỉnh hoạt động sản xuất phù hợp. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không phải cơ quan báo chí nào cũng chuyển đổi kịp thời; nhiều kênh thông tin trên mạng xã hội có thể bị hạn chế, khóa, gỡ hoặc thay đổi khả năng tiếp cận do các quy định và thuật toán nằm ngoài kiểm soát của tòa soạn.
Nhà báo Nguyễn Trọng Tuấn, Phó Tổng Biên tập Báo và Phát thanh, Truyền hình Đồng Tháp, cho biết khi đưa nội dung lên các nền tảng mạng xã hội nếu không có sự kiểm soát chặt chẽ thì rất dễ bị đóng trang hoặc bị chi phối bởi nền tảng, khiến các kênh đã xây dựng trong thời gian dài có thể phải dừng hoạt động. Ông cũng cho rằng nhu cầu độc giả thay đổi nhanh, trong khi việc thích ứng của một số cơ quan báo chí trên không gian mạng còn chưa kịp thời.
Từ thực tiễn đó, yêu cầu về quyền chủ động trước các nền tảng xuyên biên giới mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu ra đã được cụ thể hóa trong nhiều phiên thảo luận tại Diễn đàn Báo chí toàn quốc, nơi các nhà quản lý, chuyên gia và nhà báo cùng trao đổi về thách thức của kỷ nguyên số. Các ý kiến thống nhất rằng “tự chủ chiến lược” không phải khái niệm đơn lẻ mà là năng lực làm chủ đồng bộ từ tư duy phát triển, mô hình tòa soạn, dữ liệu công chúng, kênh phân phối, nguồn lực tài chính đến bản sắc và thương hiệu tin cậy của báo chí.
Ông Nguyễn Quang Vũ, Phó Giám đốc Trung tâm Nội dung số và Truyền thông, Thông tấn xã Việt Nam, cho biết khái niệm tự chủ chiến lược được hình dung theo 5 trụ cột gồm tự chủ về tư tưởng, nội dung, công nghệ, nguồn lực và kinh tế.
Trong bối cảnh khán giả tiếp nhận thông tin chủ yếu qua các nền tảng Internet, tự chủ chiến lược của cơ quan báo chí trong nước có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, gắn với bảo vệ chủ quyền thông tin, an ninh thông tin và phòng, chống thao túng nhận thức. Khi làm chủ nền tảng, dữ liệu và dòng phân phối nội dung, báo chí mới có thể duy trì dòng thông tin chính thống trong nước và quốc tế, chủ động hiện diện trên không gian số mà không phụ thuộc hoàn toàn vào thuật toán hay chính sách bên ngoài.
Bình luận (0)