Vụ khai thác quặng trái phép ở Yên Bái: Các bị cáo thỏa thuận phân chia lợi nhuận

Ngày 28/9, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội mở phiên tòa xét xử sơ thẩm 10 bị cáo trong vụ án “Vận chuyển, sử dụng trái phép vật liệu nổ” và “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên” xảy ra tại tỉnh Yên Bái (cũ). Cựu Phó Bí thư Thường trực Tỉnh đoàn Yên Bái (cũ) Đinh Tiến Hùng cùng 9 bị cáo khác bị Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao truy tố về các tội danh nêu trên.

Trong số 10 bị cáo, Đinh Tiến Hùng, Nguyễn Văn Hậu, Nguyễn Trọng Tuấn, Bùi Mạnh Hùng, Nguyễn Mạnh Hùng, Lăng Đức Hân và Bùi Minh Đức bị truy tố về cả hai tội. Trần Đức Việt và Nguyễn Văn Báu bị truy tố về tội “Vận chuyển trái phép vật liệu nổ”, còn Lưu Bằng Đoàn bị truy tố về tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên”.

Theo cáo trạng, đầu năm 2020, Nguyễn Văn Hậu và Nguyễn Trọng Tuấn, lần lượt là Giám đốc và Phó Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Tuyên Huy, dự kiến cải tạo tuyến đường lên mỏ Núi Ngàng để phục vụ khai thác sau khi được cấp phép. Do khó khăn về tài chính, kế hoạch này chưa thực hiện được.

Tháng 4/2020, Hậu và Tuấn bàn bạc hợp tác đầu tư với nhóm của Đinh Tiến Hùng, Nguyễn Mạnh Hùng và Nguyễn Hoàng Hà. Theo thỏa thuận, nhóm của Hùng chuyển 10 tỷ đồng để đầu tư sửa chữa Nhà máy tuyển quặng tại Núi Ngàng. Tuấn chịu trách nhiệm mua quặng từ nơi khác đưa về nhà máy tuyển để bán. Lợi nhuận được chia theo tỷ lệ nhóm của Hùng 40%, Tuấn và Hậu 60%; đồng thời nhóm của Hùng được nhận 500.000 đồng/tấn tinh quặng cho đến khi thu đủ 10 tỷ đồng.

Từ ngày 7/5 đến 15/6/2020, Hùng, Hà và Nguyễn Mạnh Hùng chuyển tổng cộng 8 tỷ đồng cho Tuấn. Trước đó, Nguyễn Mạnh Hùng cho Tuấn vay 2 tỷ đồng và hai bên thống nhất tính khoản tiền này vào số vốn 10 tỷ đồng. Sau khi nhận tiền, Tuấn chuyển cho Hậu hơn 3,59 tỷ đồng; số tiền còn lại được Tuấn sử dụng cho các khoản chi tiêu cá nhân.

Đến tháng 7/2020, nhóm của Hùng nhiều lần yêu cầu thực hiện việc tuyển quặng nhưng Tuấn không triển khai được. Sau khi biết Công ty Tuyên Huy có kế hoạch cải tạo, nâng cấp tuyến đường vào mỏ Núi Ngàng, Hùng và Tuấn bàn bạc việc lập hồ sơ xin chấp thuận chủ trương sửa chữa, nâng cấp tuyến đường, qua đó lợi dụng quá trình thi công để xin cấp phép vận chuyển vật liệu nổ lên mỏ, khai thác quặng nhằm thu hồi số vốn đã góp.

Hùng giới thiệu Lăng Đức Hân, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn thương mại Ngọc Tâm, với Tuấn. Công ty Ngọc Tâm có giấy phép vận chuyển vật liệu nổ công nghiệp và có khả năng thực hiện nổ mìn. Theo thỏa thuận, Công ty Ngọc Tâm sẽ lập hồ sơ, thiết kế, thi công, thẩm định và trình cơ quan có thẩm quyền chấp thuận chủ trương làm đường lên mỏ Núi Ngàng. Chi phí cải tạo, nâng cấp tuyến đường do Công ty Ngọc Tâm chi trả, sau khi hoàn thành Công ty Tuyên Huy sẽ thanh toán.

Nguyễn Trọng Tuấn sau đó trao đổi với Nguyễn Văn Hậu về việc Hùng muốn khai thác quặng trong quá trình làm đường. Hậu chỉ đồng ý việc làm đường, chưa đồng ý khai thác mỏ vì chưa được cấp phép, đồng thời giao Tuấn chủ động thực hiện việc làm đường.

Đầu tháng 10/2020, Nguyễn Mạnh Hùng trực tiếp gặp Nguyễn Văn Hậu để trao đổi về việc khai thác quặng tại mỏ Núi Ngàng nhưng Hậu vẫn không đồng ý. Tuấn sau đó đề nghị Đinh Tiến Hùng trực tiếp gặp Hậu để thuyết phục.

Ngày 18/10/2020, theo sự thống nhất trước đó, Đinh Tiến Hùng gặp Nguyễn Văn Hậu và Nguyễn Trọng Tuấn tại một quán cà-phê ở phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai. Theo cáo trạng, tại cuộc gặp, Hậu trao đổi về những khó khăn của Công ty Tuyên Huy và nhờ Hùng hỗ trợ. Hùng đồng ý đứng ra “quan hệ, cơ chế”, còn Hậu tổ chức khai thác quặng tại mỏ. Sau khi trừ các chi phí, lợi nhuận từ việc bán quặng được thống nhất chia theo tỷ lệ Hùng 1/3, phần còn lại thuộc Công ty Tuyên Huy và Nguyễn Mạnh Hùng.

Sau cuộc bàn bạc, Nguyễn Văn Hậu đồng ý cho khai thác mỏ Núi Ngàng của Công ty Tuyên Huy. Đinh Tiến Hùng và Nguyễn Trọng Tuấn thống nhất giao Nguyễn Mạnh Hùng tìm, thuê thợ nổ mìn để khai thác đá chứa quặng; Lăng Đức Hân chỉ đạo nhân viên hoàn thiện hồ sơ, thủ tục xin cấp phép vận chuyển vật liệu nổ lên mỏ. Tại Công ty Tuyên Huy, Nguyễn Văn Hậu giao Bùi Mạnh Hùng quản lý hoạt động khai thác quặng tại mỏ Núi Ngàng.

Liên quan vụ án, cáo trạng cũng đề cập một số cá nhân, cán bộ thuộc các sở, ban, ngành và UBND tỉnh Yên Bái (cũ) trong việc đồng ý chủ trương cho Công ty Tuyên Huy đầu tư dự án khai thác mỏ chì-kẽm Núi Ngàng, dù doanh nghiệp còn vi phạm về đất đai do chưa nộp tiền thuê đất. Hành vi này được xác định vi phạm các quy định tại Điều 58 và Điều 208 Luật Đất đai năm 2013, khiến Nhà nước chưa thu được hơn 394 triệu đồng tiền thuê đất.

Ngày 30/1/2026, ông Lê Cảnh Hưng, chuyên viên Văn phòng UBND tỉnh Lào Cai, đã tự nguyện khắc phục toàn bộ số tiền thuê đất và tiền chậm nộp hơn 394 triệu đồng vào tài khoản tạm giữ của Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an. Kết quả điều tra xác định những cá nhân này không có hành vi tham nhũng, tiêu cực, không được hưởng lợi và hậu quả đã được khắc phục nên không xem xét xử lý hình sự. Tuy nhiên, cơ quan tố tụng kiến nghị Tỉnh ủy, UBND tỉnh Lào Cai chỉ đạo kiểm tra, thanh tra và xử lý trách nhiệm về Đảng, chính quyền đối với các cá nhân liên quan.

Đối với ông Đỗ Đức Duy, cựu Bí thư Tỉnh ủy Yên Bái (cũ), cáo trạng nêu các cơ quan tiến hành tố tụng tỉnh Yên Bái đã báo cáo ông về nội dung vụ án liên quan Đinh Tiến Hùng theo quy định. Sau đó, ông Duy có trao đổi với Hùng một số thông tin liên quan vụ án. Kết quả điều tra xác định ông Duy không có hành vi tham nhũng, tiêu cực; những thông tin ông trao đổi với Hùng cũng đã được Hùng biết trong quá trình làm việc với Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Yên Bái (cũ).

Cơ quan tố tụng xác định hậu quả do hành vi sai phạm của ông Duy không còn đáng kể, đồng thời ông đã bị xử lý về Đảng và chính quyền, nên không xem xét xử lý đối với ông.

Phiên tòa dự kiến diễn ra trong nhiều ngày.