Bất chấp những tranh cãi, phim AI ngày càng nở rộ tại Hàn Quốc

Khả năng tiết giảm chi phí và mở rộng không gian sáng tạo khiến công nghệ này ngày càng được chú ý, dù những tranh luận về vai trò của con người vẫn chưa lắng xuống.

Các hãng phim đặt cược vào AI

Giữa toa tàu điện ngầm chật kín hành khách giờ cao điểm, một nhân viên văn phòng mồ hôi nhễ nhại bất ngờ biến thành con sâu khổng lồ. Thân hình trắng sữa, dài khoảng 1,8 m của sinh vật quằn quại giữa đám đông, tạo nên một cảnh tượng kỳ dị trên màn ảnh rộng.

Đó là một cảnh trong Worm Train, phim ngắn AI đầu tiên của đạo diễn Kim Sung Soo, lấy cảm hứng từ tác phẩm The Metamorphosis của Franz Kafka. Khi giới thiệu một phần bộ phim tại Hội chợ Nội dung và Phim châu Á (ACFM) ở Busan, nhà làm phim cho rằng AI đã tiến một bước dài và có thể thay đổi cách ngành điện ảnh sản xuất hình ảnh.

Kim Sung Soo ví sự tiến bộ ấy với quá trình trưởng thành của một diễn viên: trước đây, AI giống một sinh viên diễn xuất có năng khiếu; giờ đây, công nghệ này đã có thể đáp ứng yêu cầu của các sản phẩm thương mại.

Sự thay đổi đang diễn ra cả trong cách giới làm phim nhìn nhận AI. Từng bị xem là công cụ chỉ cần nhấn nút để tạo ra vài đoạn video lạ mắt, AI nay được nhiều đạo diễn, nhà sản xuất đưa vào những dự án có kế hoạch phát hành và mục tiêu doanh thu rõ ràng. Những tên tuổi như Min Kyu Dong, Yeon Sang Ho, Shin Yeon Shick hay Lee Myung Se cũng đang tiếp cận công nghệ này.

Khả năng duy trì ngoại hình nhân vật qua nhiều cảnh quay và thể hiện biểu cảm từng là điểm yếu của video AI. Những cải thiện ở hai phương diện này đang giúp các nhà làm phim có thêm lựa chọn khi kết hợp hình ảnh do AI tạo ra với diễn xuất của diễn viên. Theo ước tính được những người trong ngành đưa ra, công nghệ có thể giúp giảm trung bình 40 - 60% chi phí hiệu ứng hình ảnh.

Climax Studio, đơn vị đứng sau các loạt phim Hellbound và D.P., là một trong những công ty đang đặt kỳ vọng vào hướng đi mới. Tại ACFM, hãng công bố hai dự án phim truyện ứng dụng AI: Wonso, do Ahn Jae Hong đạo diễn, và Yogoejeon, do Jeong Choong Geun thực hiện.

Trong khi Wonso được giới thiệu là tác phẩm giả tưởng siêu anh hùng mang tham vọng trở thành phiên bản Hàn Quốc của Star Wars, Yogoejeon khai thác cuộc đối đầu giữa các quái vật truyền thống Hàn Quốc và ma cà rồng phương Tây muốn thâu tóm triều đại Joseon.

Ông Byun Seung Min, người đứng đầu Climax Studio, cho biết trải nghiệm làm giám khảo một cuộc thi phim AI đã khiến ông tin rằng công nghệ này đủ khả năng phục vụ sản xuất thương mại. Công ty đang tìm kiếm các đạo diễn mới trong cộng đồng sáng tạo AI ở cả Hàn Quốc lẫn nước ngoài, đồng thời dự định mời diễn viên nổi tiếng đảm nhận những vai diễn nhằm tăng sức hút phòng vé.

Làn sóng này còn có Steelay, tác phẩm khoa học viễn tưởng được giới thiệu là sản xuất hoàn toàn bằng AI, do Seol Woo In và Lee Han Wook đạo diễn. Yeto của đạo diễn Yeon Sang Ho ứng dụng AI và quy tụ các diễn viên Moon Geun Young, Go Ah Sung và Kim Si Ah. Đạo diễn Kang Yun Sung cũng đang thực hiện phim hành động Gulf of Aden với sự tham gia của Byun Yo Han, sau dự án AI Run to the West.

Công nghệ tiến nhanh, vai trò đạo diễn vẫn là tâm điểm

Sự xuất hiện của ngày càng nhiều dự án cho thấy AI đang bước vào quy trình làm phim chuyên nghiệp. Tuy nhiên, khả năng tạo hình ảnh thuyết phục cũng làm dấy lên câu hỏi: khi máy móc có thể đảm nhận thêm nhiều công đoạn, người sáng tạo sẽ giữ vị trí nào?

Trong bối cảnh thị trường điện ảnh Hàn Quốc trì trệ, sức hấp dẫn của AI đến từ bài toán sản xuất cụ thể. Chi phí thấp hơn có thể giúp các hãng phim cân nhắc những kịch bản giả tưởng, hành động hoặc kinh dị vốn đòi hỏi nhiều nguồn lực cho bối cảnh và kỹ xảo. Với các đạo diễn, công nghệ cũng mở thêm cơ hội đưa những phân cảnh khó thực hiện lên màn ảnh.

Dẫu vậy, một cảnh quay đẹp chưa đủ tạo nên một bộ phim hay. Tại diễn đàn thuộc Liên hoan phim quốc tế Busan, đạo diễn Min Kyu Dong nhấn mạnh rằng AI có thể tạo ra những cảnh quay tốt, nhưng việc lựa chọn thứ tự, kết nối chúng và lấp đầy khoảng trống giữa các cảnh vẫn thuộc về đạo diễn.

Quan điểm này đặt trọng tâm vào khả năng kể chuyện. Người làm phim phải quyết định khán giả nhìn thấy điều gì, ở thời điểm nào và vì sao hình ảnh ấy có ý nghĩa đối với toàn bộ tác phẩm. Những quyết định đó định hình nhịp điệu, cảm xúc và góc nhìn của bộ phim.

Kim Sung Soo cũng nhấn mạnh vai trò chủ động của người sáng tạo. Theo ông, một đạo diễn không nhất thiết phải trực tiếp thực hiện mọi thao tác quay phim để tác phẩm mang dấu ấn cá nhân. Phim của Na Hong Jin hay Bong Joon Ho vẫn được nhận diện bằng tư duy và lựa chọn nghệ thuật của mỗi người.

Dưới góc độ thị trường, ông Kim Yeong Deok - Giám đốc ACFM - nhận định ngành điện ảnh Hàn Quốc đang bước vào giai đoạn tích hợp AI hiệu quả hơn với quy trình sản xuất truyền thống. Ông dự đoán cách gọi "phim AI" có thể dần biến mất, tương tự việc khán giả ngày nay ít phân loại tác phẩm bằng những nhãn như "phim đồ họa máy tính" hay "phim kỹ thuật số".

Viễn cảnh ấy cho thấy AI có thể trở thành một công cụ quen thuộc của điện ảnh. Nhưng trước khi điều đó xảy ra, các dự án đang được triển khai vẫn phải vượt qua phép thử quan trọng nhất: kể được một câu chuyện đủ sức khiến khán giả mua vé và ở lại với bộ phim.