Bộ trưởng Bộ Y tế: Sức khỏe người dân là trên hết, trước hết trong sửa đổi Luật An toàn thực phẩm

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế, dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) tập trung quản lý theo chuỗi, đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường hậu kiểm, lấy sức khỏe người dân làm trung tâm.

Chiều 24/10, Quốc hội thảo luận tại Tổ về dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Đa số ý kiến đại biểu Quốc hội đánh giá cao sự cần thiết và những nội dung đổi mới của dự thảo luật, đồng thời đề xuất tiếp tục hoàn thiện các quy định nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ sức khỏe người dân và tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm.

Làm rõ các nhóm thực phẩm, hoàn thiện cơ sở pháp lý quản lý

Đánh giá về dự thảo luật, đại biểu Nguyễn Văn Quảng, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng, cho rằng các nội dung sửa đổi lần này tương đối toàn diện, hướng tới giải quyết những yêu cầu thực tiễn trong công tác quản lý an toàn thực phẩm.

Đại biểu đánh giá cao việc bổ sung, làm rõ các khái niệm về thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm bổ sung, thực phẩm dinh dưỡng y học và thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt. Việc phân định rõ các nhóm thực phẩm sẽ góp phần giúp người tiêu dùng nhận diện đúng bản chất sản phẩm, đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho công tác quản lý chất lượng và bảo đảm an toàn thực phẩm.

Bên cạnh đó, việc quy định cụ thể hơn về nguyên tắc áp dụng luật và trách nhiệm của các bộ, ngành được kỳ vọng sẽ tăng cường hiệu quả phối hợp trong quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, bảo đảm sự thống nhất trong tổ chức thực hiện từ Trung ương đến địa phương.

Đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng cơ chế kiểm soát phù hợp với đặc điểm và mức độ nguy cơ của từng nhóm sản phẩm. Việc kết hợp tiền kiểm với hậu kiểm trên cơ sở đánh giá nguy cơ sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, giảm thủ tục hành chính không cần thiết, đồng thời bảo đảm các sản phẩm lưu thông trên thị trường đáp ứng yêu cầu an toàn.

Các ý kiến tại phiên thảo luận cho thấy việc hoàn thiện quy định về kiểm soát chất lượng, điều kiện bảo quản, vận chuyển, truy xuất nguồn gốc và xử lý vi phạm có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu lực quản lý an toàn thực phẩm, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng.

Hoàn thiện luật trên cơ sở thực tiễn, hài hòa lợi ích

Tiếp thu các ý kiến đóng góp của đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh, an toàn thực phẩm là lĩnh vực đặc biệt quan trọng, liên quan trực tiếp đến sức khỏe người dân, đồng thời có phạm vi điều chỉnh rộng, gắn với nhiều lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và đời sống xã hội. Việc sửa đổi luật nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, đáp ứng yêu cầu quản lý trong tình hình mới.

Theo Bộ trưởng, thực phẩm có chủng loại rất đa dạng, từ sản phẩm nuôi trồng, sản xuất quy mô nhỏ đến thực phẩm bổ sung, thực phẩm bảo vệ sức khỏe và thực phẩm dinh dưỡng y học. Mỗi nhóm sản phẩm có đặc điểm riêng về sản xuất, bảo quản, lưu thông và sử dụng, đòi hỏi cơ chế quản lý phù hợp, vừa bảo đảm an toàn, vừa phát huy hiệu quả nguồn lực xã hội.

Trong quá trình xây dựng dự án luật, Bộ Y tế đã tổ chức hơn 60 cuộc làm việc với các tổ chức, bộ, ngành, địa phương và tổ chức ngành hàng để trao đổi, rà soát thực tiễn, tiếp thu ý kiến và hoàn thiện các quy định.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, quá trình xây dựng luật đặt ra yêu cầu cân đối giữa việc tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm với việc tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu hàng hóa. Mục tiêu là xây dựng cơ chế quản lý hiệu quả, phù hợp với thực tiễn, không tạo ra những rào cản hành chính không cần thiết, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp tuân thủ quy định và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Quản lý an toàn thực phẩm theo chuỗi, đẩy mạnh chuyển đổi số

Thông tin về những nội dung đổi mới trọng tâm của dự thảo luật, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, dự án tập trung vào năm nhóm vấn đề: quản lý an toàn thực phẩm theo chuỗi; cắt giảm thủ tục hành chính; số hóa thông tin, dữ liệu; quản lý thực phẩm kinh doanh trên môi trường điện tử; và xác định cơ quan đầu mối trong quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm.

Trong đó, quản lý theo chuỗi là hướng tiếp cận quan trọng, nhằm kiểm soát an toàn thực phẩm xuyên suốt từ sản xuất, chế biến, bảo quản, vận chuyển đến phân phối và tiêu dùng. Cách tiếp cận này giúp tăng cường khả năng giám sát, truy xuất nguồn gốc và phát hiện nguy cơ ở từng công đoạn, qua đó nâng cao hiệu quả phòng ngừa và xử lý vi phạm.

Theo Bộ trưởng, việc xây dựng hệ thống dữ liệu về an toàn thực phẩm có vai trò quan trọng trong đánh giá mức độ tuân thủ của doanh nghiệp và phân loại nguy cơ. Trên cơ sở đó, cơ quan quản lý có thể áp dụng tần suất kiểm tra phù hợp với từng nhóm đối tượng, giảm kiểm tra đối với những doanh nghiệp tuân thủ tốt và tăng cường giám sát đối với các trường hợp có nguy cơ cao. Việc ứng dụng công nghệ, tự động hóa quy trình tiếp nhận hồ sơ và cập nhật thông tin cũng được kỳ vọng góp phần rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Bộ trưởng nhấn mạnh, hậu kiểm phải được thực hiện trên cơ sở thông tin, dữ liệu và đánh giá nguy cơ, gắn với trách nhiệm giám sát của cơ quan chức năng. Đối với những trường hợp có dấu hiệu rủi ro cao, cần chủ động cảnh báo, kiểm tra và xử lý kịp thời, không để sản phẩm không bảo đảm an toàn ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.

Cùng với đó, việc tăng cường chia sẻ dữ liệu giữa các bộ, ngành và địa phương là yêu cầu quan trọng để bảo đảm tính đồng bộ trong quản lý. Khi thông tin về quá trình sản xuất, chế biến, lưu thông và phân phối được kết nối, cơ quan chức năng sẽ có thêm cơ sở để truy xuất nguồn gốc, đánh giá nguy cơ và triển khai các biện pháp xử lý phù hợp.

Lấy sức khỏe người dân làm trung tâm

Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho rằng, bảo đảm an toàn thực phẩm đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân. Các quy định pháp luật cần xác định rõ trách nhiệm của từng chủ thể, đồng thời tạo điều kiện để hoạt động kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm được thực hiện thống nhất, đúng quy định.

Việc hoàn thiện dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) không chỉ hướng tới nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước mà còn thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và nâng cao trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm. Khẳng định dự án luật cần tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện trên cơ sở ý kiến của các đại biểu Quốc hội và thực tiễn quản lý, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát, bổ sung các quy định, bảo đảm tính đồng bộ, khả thi và phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Tinh thần xuyên suốt của dự án luật là lấy sức khỏe người dân làm trung tâm, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh chân chính, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.