Xuất khẩu dệt may da giày là hai ngành công nghiệp mũi nhọn của Việt Nam. Năm 2025 hai ngành này đã đem lại lần lượt 46 tỷ USD và gần 29 tỷ USD, đóng góp vào kim ngạch xuất khẩu cả nước. Tuy nhiên, trong bối cảnh xung đột địa chính trị, thách thức lớn của ngành dệt may nằm ở tỷ lệ nội địa hóa và sự phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu. Hiện phần cung nguyên liệu trong nước mới đạt khoảng 51 - 52%. Do đó, việc tự chủ nguyên phụ liệu là bài toán cần phải giải quyết ngay nếu không muốn đứt gãy chuỗi cung ứng.
Dù đứng trong top các quốc gia xuất khẩu dệt may hàng đầu thế giới, ngành dệt may Việt Nam vẫn đang đối mặt với một nghịch lý: Xuất khẩu hàng chục tỷ đô nhưng phải nhập khẩu hàng chục tỷ đô nguyên phụ liệu mỗi năm. Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam, điểm nghẽn lớn nhất nằm ở con số 17 tỷ USD - số tiền mà Việt Nam phải chi ra trong năm 2025 chỉ để nhập khẩu vải.
"Những chính sách mua hàng của các nhãn hàng toàn cầu bây giờ cũng đã đặt ra hết sức cấp bách, yêu cầu các nhà sản xuất FOB của chúng ta phải mua vải từ Việt Nam. Cộng đồng doanh nghiệp bây giờ chịu áp lực lớn về thời gian sản xuất và giao hàng ngắn hơn. Nếu dùng được vải trong nước, nó sẽ tác động giảm chi phí vận chuyển", ông Nguyễn Đức Giang - Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam cho hay.
Hạ tầng xử lý nước thải và tiêu chuẩn môi trường trở thành rào cản lớn khiến ngành dệt may, da giày khó phát triển công nghiệp phụ trợ trong nước. Ảnh minh họa.
Không chỉ vậy, những quy định khắt khe về chứng chỉ xanh từ đầu vào của các doanh nghiệp Âu - Mỹ cũng đòi hỏi các doanh nghiệp chủ động nguyên phụ liệu để kiểm soát chất lượng và nguồn gốc nguyên liệu để được hưởng ưu đãi.
Bà Nguyễn Thị Thanh Xuân - Phó Chủ tịch Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam chia sẻ: "Doanh nghiệp chúng ta sẽ phải tập trung nâng cao về khâu đổi mới sáng tạo, tập trung đầu tư những công nghệ, đặc biệt là các công nghệ mới, công nghệ sản xuất thân thiện với môi trường".
Một điểm hạn chế nữa khiến công nghiệp phụ trợ dệt may da giày khó phát triển là cơ sở hạ tầng khu công nghiệp cũ chưa đáp ứng được yêu cầu mới về xử lý nước thải, tiêu chuẩn bảo vệ môi trường. Nên dù muốn, doanh nghiệp cũng khó xử lý trong ngày 1 ngày 2.
"Nút thắt cổ chai" khiến cho các doanh nghiệp chưa sản xuất được nguyên liệu là ở khâu dệt nhuộm - phải có hệ thống xử lý nước thải tiêu chuẩn thì mới đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật để vận hành những nhà máy ấy.
"Hệ thống xử lý nước thải rất quan trọng, chúng tôi phải đầu tư nhà máy có công suất xử lý lên tới hơn 100.000m3 ngày đêm và đã đi vào hoạt động", ông Trần Quốc Việt - Chủ tịch Tập đoàn Cát Tường cho hay.
Cùng với đó các hiệp hội cũng kiến nghị cần có chính sách cụ thể quy hoạch vùng nguyên liệu theo từng địa phương, có các cụm công nghiệp hỗ trợ nằm trong các khu công nghiệp trọng điểm để từ đó giảm chi phí logistic, thuận tiện cho việc hoàn thành chuỗi cung ứng vòng tròn khép kín cho sản xuất.
Bình luận (0)