Israel thông qua luật áp dụng án tử hình đối với người Palestine

Theo nội dung luật mới, án tử hình sẽ trở thành hình phạt mặc định đối với người Palestine tại khu Bờ Tây bị Israel chiếm đóng, nếu bị tòa án quân sự kết luận cố ý thực hiện các hành vi tấn công gây chết người mà Israel coi là "khủng bố". Luật cũng quy định việc thi hành án sẽ được thực hiện trong vòng 90 ngày kể từ khi tuyên án; người bị kết án bị giam giữ riêng biệt, hạn chế tiếp xúc và chỉ được tư vấn pháp lý qua hình thức trực tuyến.

Đáng chú ý, luật cho phép tòa án ra phán quyết tử hình mà không cần đề nghị từ phía công tố và không yêu cầu sự đồng thuận tuyệt đối của hội đồng xét xử, thay vào đó chỉ cần đa số phiếu. Các tòa án quân sự tại Bờ Tây cũng được trao quyền tuyên án tử hình, trong khi Bộ trưởng Quốc phòng Israel có thể đưa ra ý kiến trong quá trình xét xử.

Israel trước đây rất hiếm khi áp dụng án tử hình, với trường hợp cuối cùng được ghi nhận là việc xử tử tội phạm chiến tranh Đức Quốc xã Adolf Eichmann vào năm 1962.

Dự luật do đảng cực hữu Otzma Yehudit khởi xướng, với sự thúc đẩy mạnh mẽ từ Bộ trưởng An ninh Quốc gia Itamar Ben-Gvir. Ông Ben-Gvir cho rằng đạo luật là "biện pháp cần thiết" nhằm răn đe và thể hiện sức mạnh quốc gia. Trong khi đó, Thủ tướng Benjamin Netanyahu cũng trực tiếp tham gia bỏ phiếu ủng hộ thông qua văn bản này.

Tuy nhiên, đạo luật mới này của Israel đã vấp phải phản ứng mạnh mẽ từ nhiều tổ chức nhân quyền và các nước châu Âu. Các tổ chức tại Israel cho rằng đây là "hành vi phân biệt đối xử mang tính thể chế" đối với người Palestine, đồng thời đã đệ đơn lên Tòa án Tối cao Israel yêu cầu xem xét lại tính hợp hiến của luật.

Phía Palestine cũng lên án mạnh mẽ, cho rằng đạo luật vi phạm luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Geneva, đồng thời cáo buộc đây là biện pháp nhằm gây sức ép và đe dọa người Palestine.

Trước đó, các chuyên gia Liên hợp quốc đã kêu gọi Israel rút lại dự luật, cảnh báo việc áp dụng án tử hình trong trường hợp này có thể vi phạm quyền sống và nguyên tắc xét xử công bằng, đồng thời có nguy cơ bị coi là hình thức đối xử tàn nhẫn hoặc vô nhân đạo.

Liên minh châu Âu (EU) cùng nhiều quốc gia như Anh, Pháp, Đức và Italy cũng bày tỏ quan ngại sâu sắc, cho rằng đạo luật có thể làm suy giảm các cam kết của Israel đối với các nguyên tắc dân chủ và pháp quyền.

Theo quy trình, đạo luật sẽ có hiệu lực sau khi được ban hành chính thức, song vẫn có thể bị xem xét và thậm chí bị hủy bỏ bởi Tòa án Tối cao Israel.