Hình ảnh lá cờ Israel trên một tòa nhà bị phá hủy ở miền Nam Lebanon, ngày 27/6/2026. (Ảnh: AP)
Lễ ký diễn ra tại Bộ Ngoại giao Mỹ ở Washington hôm 26/6 (giờ Mỹ) với sự tham dự của Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio cùng đại diện hai nước Israel và Lebanon. Theo tuyên bố của Bộ Ngoại giao Mỹ, khuôn khổ mới thiết lập lộ trình từng bước nhằm khôi phục chủ quyền của Lebanon, tạo điều kiện để lực lượng vũ trang Lebanon từng bước tiếp quản trách nhiệm an ninh tại miền Nam nước này, đồng thời hướng tới việc Israel rút lực lượng khỏi một số khu vực khi các điều kiện an ninh được đáp ứng.
Đây là kết quả của 5 vòng đàm phán do Mỹ làm trung gian kể từ tháng 4, trong bối cảnh xung đột giữa Israel và lực lượng Hezbollah tiếp tục diễn biến phức tạp sau đợt giao tranh bùng phát từ đầu tháng 3, ngay sau khi xung đột Iran bắt đầu.
Thiết lập cơ chế phối hợp quân sự ba bên
Theo nội dung được phía Mỹ công bố, khuôn khổ hợp tác thiết lập một Nhóm Điều phối Quân sự ba bên về Lebanon (MCG4L) do Mỹ điều phối nhằm giám sát và hỗ trợ việc triển khai các nội dung của thỏa thuận. Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết khuôn khổ này tạo ra "một lộ trình thực tế" để chấm dứt vòng xoáy xung đột kéo dài nhiều năm giữa Israel và Lebanon.
Theo ông Rubio, đối với Lebanon, khuôn khổ mở ra cơ hội từng bước khôi phục chủ quyền trên toàn lãnh thổ. Đối với Israel, đây là cơ chế nhằm giải quyết các mối đe dọa an ninh dọc khu vực biên giới phía Bắc thông qua một tiến trình có thể kiểm chứng. Tuy nhiên, người đứng đầu ngành ngoại giao Mỹ cũng thừa nhận đây mới chỉ là bước khởi đầu. Phát biểu tại lễ ký, ông Rubio nhấn mạnh: "Đây mới là sự khởi đầu của sự khởi đầu", đồng thời cho rằng vẫn còn rất nhiều công việc phía trước và các bên không đánh giá thấp những khó khăn trong quá trình triển khai.
Mỹ, Israel và Lebanon ký kết khuôn khổ hợp tác ba bên tại Washington, Mỹ vào ngày 26/6/2026. (Ảnh: AP)
Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, Washington sẽ tiếp tục tham gia tích cực vào tiến trình này, đồng thời công bố gói hỗ trợ nhân đạo khẩn cấp trị giá 100 triệu USD phối hợp với Liên hợp quốc dành cho Lebanon. Bên cạnh đó, Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết sẵn sàng hoàn trả hơn 30 triệu USD cho Các lực lượng vũ trang Lebanon (LAF) theo các chương trình đã được phê duyệt nhằm tăng cường năng lực thực thi chủ quyền của quân đội Lebanon trên toàn lãnh thổ.
Israel rút quân từng phần khỏi Lebanon
Theo các quan chức Israel, khuôn khổ không quy định thời hạn cụ thể cho việc rút quân mà được triển khai theo từng giai đoạn, phụ thuộc vào kết quả thực tế của quân đội Lebanon trong việc kiểm soát tình hình an ninh.
Đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leiter cho biết Israel sẽ tiếp tục duy trì vùng đệm an ninh ở miền Nam Lebanon cho đến khi LAF chứng minh được khả năng tiếp quản nhiệm vụ bảo đảm an ninh và xử lý cơ sở hạ tầng quân sự của Hezbollah. Theo ông Leiter, việc bàn giao một số khu vực cho quân đội Lebanon sẽ được thực hiện dưới hình thức thí điểm và chỉ diễn ra khi các tiêu chí đã thống nhất được đáp ứng.
Một quan chức Israel cho biết thêm việc rút quân lần này chỉ áp dụng đối với hai khu vực nhỏ nằm ngoài vùng đệm ban đầu mà quân đội Israel thiết lập từ tháng 4. Trong thời gian sau đó, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã mở rộng phạm vi kiểm soát về phía Bắc. Theo thỏa thuận mới, Israel chỉ rút khỏi hai khu vực được mở rộng này, trong khi vẫn duy trì hiện diện tại vùng đệm ban đầu.
Theo phía Israel, việc duy trì vùng đệm nhằm bảo đảm các thị trấn ở miền Bắc nước này không nằm trong tầm hoạt động của các loại tên lửa chống tăng mà Hezbollah từng sử dụng.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cũng khẳng định Israel sẽ tiếp tục duy trì vùng đệm "chừng nào Hezbollah còn chưa bị giải giáp và khi vẫn còn tồn tại mối đe dọa đối với Nhà nước Israel". Ông cho biết Israel đồng thời cho phép quân đội Lebanon bắt đầu tiếp quản từng phần một số khu vực theo hai vùng thí điểm do IDF đề xuất.
Trong tuyên bố riêng, Văn phòng Thủ tướng Israel nhấn mạnh IDF vẫn duy trì quyền tiến hành các hoạt động quân sự trong vùng đệm nếu xuất hiện các mối đe dọa mới.
Bước đi đầu tiên hướng tới khôi phục chủ quyền của Lebanon
Đại sứ Lebanon tại Mỹ Nada Hamadeh đánh giá khuôn khổ vừa được ký là bước đi đầu tiên trên con đường khôi phục chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Lebanon. Theo bà Hamadeh, mục tiêu của khuôn khổ là hướng tới một lệnh chấm dứt hoàn toàn và lâu dài các hành động thù địch, tạo điều kiện để người dân trở về nơi sinh sống, đồng thời mở ra triển vọng về hòa bình, an ninh và phát triển cho Lebanon.
Nhà ngoại giao Lebanon cho biết các cuộc đàm phán kéo dài và gặp nhiều khó khăn, đồng thời cảm ơn Mỹ với vai trò nước chủ nhà cũng như hai đoàn đàm phán vì đã duy trì hợp tác trong suốt tiến trình thương lượng.
Xe tăng Israel hoạt động ở gần biên giới giáp Lebanon, ngày 27/6/2026. (Ảnh: AP)
Trong khi đó, Đại sứ Israel Yechiel Leiter cũng dành lời đánh giá tích cực đối với đoàn đàm phán Lebanon. Ông nhận xét bà Hamadeh là một nhà đàm phán cứng rắn, đồng thời cho rằng đoàn Lebanon đã thể hiện tinh thần bảo vệ lợi ích quốc gia trong quá trình thương lượng.
Theo phía Mỹ, việc ký kết khuôn khổ lần này đánh dấu một bước tiến mới trong các nỗ lực ngoại giao nhằm giảm căng thẳng giữa Israel và Lebanon, dù các bên đều thừa nhận việc triển khai trên thực tế sẽ còn đối mặt nhiều thách thức do tình hình an ninh và chính trị tại khu vực vẫn rất phức tạp.
Bất đồng về vai trò của Iran
Theo các nguồn tin tham gia tiến trình đàm phán, khuôn khổ ba bên được ký kết sau năm vòng thương lượng do Mỹ làm trung gian tại Washington kể từ tháng 4. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán từng có thời điểm đứng trước nguy cơ đổ vỡ vì những diễn biến liên quan đến bản ghi nhớ (MOU) mà Mỹ đạt được với Iran trước đó.
Đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leiter cho biết trong giai đoạn đầu của vòng đàm phán thứ 5, Israel bày tỏ quan ngại sau khi Mỹ đưa nội dung ngừng bắn tại Lebanon vào bản ghi nhớ với Iran. Theo ông Leiter, động thái này có nguy cơ ảnh hưởng tới tiến trình đối thoại trực tiếp giữa Israel và Lebanon do Washington làm trung gian. Ông cho rằng sau quá trình trao đổi, các bên đã đưa tiến trình đàm phán trở lại đúng hướng và đạt được khuôn khổ hiện nay. Theo nhà ngoại giao Israel, cơ chế mới được xây dựng theo hướng dựa trên kết quả thực hiện của các bên thay vì áp dụng thời hạn cố định.
Trong khi đó, theo một số nguồn tin được báo chí Israel dẫn lại, cả Israel và Lebanon đều bước vào vòng đàm phán cuối cùng với tâm lý thận trọng sau khi Mỹ ký bản ghi nhớ với Iran. Israel được cho là đã thu hẹp phạm vi các khu vực sẵn sàng rút quân, còn Lebanon cũng đưa ra lập trường cứng rắn hơn nhằm khẳng định vai trò của chính phủ nước này trong các vấn đề liên quan chủ quyền lãnh thổ.
Mỹ cam kết hỗ trợ Lebanon
Trong tuyên bố sau lễ ký, Ngoại trưởng Marco Rubio khẳng định Mỹ sẽ tiếp tục phối hợp với các đối tác khu vực nhằm triển khai khuôn khổ vừa được thống nhất. Ngoài gói viện trợ nhân đạo khẩn cấp trị giá 100 triệu USD phối hợp với Liên hợp quốc, Washington cũng tái khẳng định mục tiêu nâng cao năng lực của Các lực lượng vũ trang Lebanon để lực lượng này có thể thực thi chủ quyền trên toàn lãnh thổ.
Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, Bộ Quốc phòng nước này sẵn sàng hoàn trả hơn 30 triệu USD cho quân đội Lebanon theo các cơ chế và nguồn ngân sách hiện có nhằm hỗ trợ mục tiêu xây dựng nền hòa bình lâu dài.
Phía Mỹ cho rằng việc tăng cường năng lực cho quân đội Lebanon là yếu tố quan trọng để từng bước thực hiện các nội dung của khuôn khổ, đồng thời tạo điều kiện cho Israel giảm hiện diện quân sự tại những khu vực đã đáp ứng các yêu cầu về an ninh.
Bình luận (0)