Thị trường toàn cầu: Những rung động tốt đang trở nên tồi tệ?

Kate Trần

15/06/2025 18:43 GMT+7

VTV.vn - Đằng sau những con số tưởng chừng là tín hiệu tốt, thị trường toàn cầu đang đối diện với sự hỗn loạn và rủi ro với thuế quan và xung đột.

Mỹ và Trung Quốc đã đạt được thỏa thuận thương mại, cùng với dữ liệu lạm phát đáng ngạc nhiên của Mỹ đã thúc đẩy thị trường. Tuy nhiên, dù chứng kiến mức tăng nhẹ của Phố Wall, nhưng sau đó, mảng sáng lại bị mờ đi bởi căng thẳng gia tăng ở Trung Đông .

Những động thái chính của thị trường 

Phố Wall kết thúc trong sắc đỏ, trước đó đã đạt mức cao nhất được thấy vào tháng 2 và tháng 3. S&P 500 giảm 0,3%, Nasdaq mất 0,5%. 

Ngành tiêu dùng giảm 1% và năng lượng là ngành có hiệu suất tốt nhất tăng 1,5%. 

Biến động của thị trường chứng khoán Mỹ, được đo bằng chỉ số VIX, đã giảm xuống mức thấp nhất trong gần bốn tháng vào ngày 12/6. 

Trái phiếu kho bạc tăng giá, cũng được thúc đẩy bởi lạm phát nhẹ và phiên đấu giá trái phiếu kỳ hạn 10 năm mạnh mẽ. Lợi suất kết thúc ở mức giảm tới 7 điểm cơ bản, đường cong tăng giá tăng nhẹ. 

Dầu đạt mức cao nhất trong 2 tháng , tăng mạnh sau khi các nguồn tin cho biết Mỹ đang sơ tán đại sứ quán Iraq do lo ngại an ninh gia tăng trong khu vực. 

Dầu thô Brent đạt 69,77 đô la/thùng, WTI tăng trên 68 đô la/thùng. 

Kim loại quý tăng, dẫn đầu là sự gia tăng của bạch kim lên mức cao nhất trong 4 năm qua trên 1.280 USD/oz. Bạch kim tăng tới 5% và tăng hơn 20% vào tháng 6, đây sẽ là tháng tốt nhất kể từ năm 2008.

Rung động tốt trở nên tồi tệ

Nói về đàm phán Mỹ - Trung, theo Tổng thống Mỹ Donald Trump, đây là một thỏa thuận "đã xong", mặc dù ông và nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình vẫn phải hoàn thiện nội dung của thỏa thuận thương mại giữa hai siêu cường và ký kết.

Những điểm chính của thỏa thuận này cơ bản là: Trung Quốc sẽ dỡ bỏ các hạn chế xuất khẩu đối với khoáng sản đất hiếm và các thành phần công nghiệp quan trọng khác; Thuế quan của Mỹ đối với hàng hóa Trung Quốc sẽ tổng cộng là 55%; Thuế quan của Trung Quốc đối với hàng hóa Mỹ sẽ tổng cộng là 10%.

Ông Trump không thể nhiệt tình hơn khi ca ngợi thỏa thuận này vào hôm 11/6, và Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick cho biết "thỏa thuận này nối tiếp thỏa thuận khác" với các quốc gia khác sẽ diễn ra trong những tuần tới.

Dựa trên các mức thuế đề xuất đối với Trung Quốc này và với việc Mỹ dự kiến ​​sẽ ký kết nhiều thỏa thuận thương mại hơn trong những tuần tới, mức thuế quan thực tế chung của Mỹ sẽ thấp hơn mức lo ngại cách đây vài tháng. 

Tuy nhiên, mức thuế quan thực tế khoảng 15% mà nhiều nhà kinh tế dự kiến ​​vẫn sẽ cao hơn đáng kể so với mức 2,5% vào cuối năm ngoái và sẽ là mức cao nhất kể từ những năm 1930. Ngoài ra, như số liệu lạm phát tháng 5 cho thấy, thuế quan vẫn chưa tác động nhiều đến giá cả.

Các nhà đầu tư - và các nhà hoạch định chính sách của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed), những người sẽ họp vào tuần tới - đang trong tình trạng lấp lửng. Lợi nhuận của công ty và chi tiêu của người tiêu dùng sẽ bị ảnh hưởng như thế nào? Tỷ lệ thuế quan mà các công ty sẽ "nuốt" là bao nhiêu và họ sẽ chuyển bao nhiêu cho khách hàng của mình?

Nhìn rộng ra, lạm phát có vẻ đang hạ nhiệt trên toàn thế giới, mặc dù xu hướng này dự kiến ​​sẽ đảo ngược khi thuế quan bắt đầu thúc đẩy lạm phát giá hàng hóa tăng cao.

Số liệu mới công bố cho thấy, lạm phát tiêu dùng của Mỹ và lạm phát bán buôn của Nhật Bản thấp hơn dự kiến ​​vào tháng 5. Các báo cáo này theo sau những con số tương tự từ châu Âu gần đây, và Trung Quốc vẫn đang mắc kẹt trong cuộc chiến chống giảm phát.

Tiếp theo là Ấn Độ - dự kiến ​​sẽ cho thấy lạm phát hàng năm giảm xuống còn 3,0% vào tháng 5, mức thấp nhất trong hơn 6 năm. Một trọng tâm khác đối với các nhà đầu tư sẽ là phiên đấu giá trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm.

Cảnh báo về cổ phiếu - trái phiếu của Mỹ lại xuất hiện

Thị trường Mỹ đã trở nên bình tĩnh sau cuộc khủng hoảng thuế quan 'Ngày giải phóng' vào đầu tháng 4. Nhưng đợt tăng giá của Phố Wall đã làm dấy lên những câu hỏi về định giá cổ phiếu của Mỹ, vì cổ phiếu một lần nữa có vẻ đắt đỏ hơn so với trái phiếu.

Kể từ những ngày hỗn loạn vào đầu tháng 4, cổ phiếu Mỹ đã phục hồi mạnh mẽ, với S&P 500 tăng 25%, đưa tỷ lệ giá trên thu nhập theo chu kỳ Shiller (CAPE) của chỉ số này lên mức phần trăm thứ 94 kể từ những năm 1950, theo công ty trái phiếu khổng lồ PIMCO.

Cổ phiếu có vẻ đắt đỏ theo giá trị tuyệt đối và so với trái phiếu. Phí bảo hiểm rủi ro cổ phiếu (ERP), chênh lệch giữa lợi suất cổ phiếu và lợi suất trái phiếu, đang ở mức gần thấp kỷ lục.

Theo các nhà phân tích tại PIMCO, ERP hiện là 0. Hai lần trước đó nó giảm xuống 0 hoặc thấp hơn là vào năm 1987 và 1996–2001. Trong cả hai trường hợp, ERP cực thấp đã gây ra sự sụt giảm mạnh về vốn chủ sở hữu và giảm mạnh về lợi suất trái phiếu dài hạn.

"Phí bảo hiểm rủi ro cổ phiếu của Mỹ là cực kỳ thấp theo tiêu chuẩn lịch sử", họ đã viết trong triển vọng 5 năm của mình vào hôm 10/6. Đồng thời nhấn mạnh, "sự trở lại trung bình với phí bảo hiểm rủi ro cổ phiếu cao hơn thường liên quan đến đợt tăng giá trái phiếu, đợt bán tháo cổ phiếu hoặc cả hai".

Nhưng sự trở lại mức trung bình không chỉ xảy ra một cách kỳ diệu. Cần có chất xúc tác. Cổ phiếu đã phục hồi phần lớn vì chúng đã bị bán quá mức vào tháng 4, căng thẳng thương mại đã được xoa dịu và các nhà đầu tư vẫn tin tưởng rằng Big Tech sẽ thúc đẩy tăng trưởng thu nhập vững chắc do AI dẫn đầu.

Vì vậy, mặc dù những rủi ro lớn về kinh tế, thương mại và chính sách vẫn tiếp tục đe dọa thị trường, không có dấu hiệu nào cho thấy chất xúc tác sắp xảy ra có thể gây ra đợt bán tháo trên thị trường chứng khoán.

Vì sao trái phiếu "rẻ"?

Mặt trái của việc cổ phiếu có vẻ đắt đỏ là trái phiếu có vẻ như là một món hời.

Trên thực tế, sự khác biệt tương đối giữa cổ phiếu và trái phiếu lớn đến mức, theo một thước đo, tài sản có thu nhập cố định của Mỹ là rẻ nhất so với cổ phiếu trong hơn nửa thế kỷ.

Sử dụng dữ liệu dòng tiền quốc gia từ Fed, chiến lược gia đã nghỉ hưu Jim Paulsen tính toán rằng, tổng giá trị thị trường của trái phiếu Mỹ tính theo tỷ lệ phần trăm so với tổng giá trị thị trường của cổ phiếu Mỹ là thấp nhất kể từ đầu những năm 1970.

Thị trường toàn cầu: Những rung động tốt đang trở nên tồi tệ? - Ảnh 1.

Một số nhà đầu tư cổ phiếu dường như đang định giá theo một kịch bản rất lạc quan. Ảnh: TL

Paulsen đã viết vào tuần trước rằng: "Vì danh mục đầu tư chung của Mỹ hiện đang ở vị thế tích cực nên các nhà đầu tư có thể có nhiều năng lực và mong muốn hơn trong việc tăng lượng trái phiếu nắm giữ trong những năm tới so với mức mà hầu hết mọi người đánh giá".

Nhưng trái phiếu 'rẻ' vì một lý do. Sự phung phí của Washington - lý do mà công ty xếp hạng tín nhiệm Moody's gần đây đã tước xếp hạng tín nhiệm AAA của Mỹ - và nỗi lo về lạm phát đã khiến lợi suất trái phiếu duy trì ở mức cao. Phí bảo hiểm kỳ hạn - phí bảo hiểm rủi ro mà các nhà đầu tư yêu cầu khi nắm giữ nợ dài hạn thay vì gia hạn các khoản vay ngắn hạn - là mức cao nhất trong hơn một thập kỷ, phản ánh mối lo ngại về sức khỏe tài chính dài hạn. Và chẩn đoán ở đây không có dấu hiệu cải thiện. "Dự luật lớn tuyệt đẹp" của ông Trump dự kiến ​​sẽ làm tăng thêm 2,4 nghìn tỷ USD cho nợ của Mỹ trong thập kỷ tới, theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội phi đảng phái, có khả năng gây thêm áp lực tăng lên lợi suất.

Tất nhiên, các nhà đầu tư cổ phiếu dường như đang định giá theo một kịch bản rất lạc quan, và vài tháng qua đã cho thấy bối cảnh thị trường có thể thay đổi nhanh như thế nào. Nền kinh tế Mỹ có thể suy yếu hơn dự kiến, chiến tranh thương mại có thể leo thang, hoặc có thể có một bất ngờ địa chính trị khiến lợi suất trái phiếu và giá cổ phiếu giảm.

Do đó, các nhà đầu tư nên lưu ý đến các cảnh báo được gửi bởi ERP và các số liệu định giá tuyệt đối và tương đối khác. Tuy nhiên, họ cũng nên nhớ rằng định giá căng thẳng có thể còn căng thẳng hơn nữa. Như câu nói nổi tiếng, thị trường có thể duy trì trạng thái phi lý lâu hơn khả năng thanh toán của các nhà đầu tư./.

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bình luận không đăng nhập

Bạn không thể gửi bình luận liên tục.
Xin hãy đợi 60 giây nữa.