Làn sóng lao động cao tuổi gia tăng tại Hàn Quốc

Mỗi sáng, bà Kang Mi-sook, gần 70 tuổi, bắt đầu ngày làm việc bằng chiếc xe lạnh di động chở đầy sữa chua trên các tuyến phố tại Seoul. Với bà, công việc không chỉ mang lại thu nhập mà còn giúp duy trì sự chủ động về tài chính khi về già.

Tỷ lệ việc làm trong nhóm từ 55 - 64 tuổi tại Hàn Quốc đã vượt 70%, mức cao nhất từ trước tới nay. Tuy nhiên, đằng sau con số này là những khó khăn đáng kể về chất lượng việc làm và thu nhập.

Theo một báo cáo của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), nhiều người cao tuổi tại Hàn Quốc phải chuyển sang những công việc có chất lượng và thu nhập thấp sau khi kết thúc công việc chính ở độ tuổi 50. Tỷ lệ người từ 66 tuổi trở lên sống dưới mức nghèo tại Hàn Quốc hiện ở gần 40%, cao nhất trong khối OECD. Giá cả tăng cùng những hạn chế của hệ thống lương hưu cơ bản khiến nhiều người cao tuổi phải tiếp tục lao động.

Trước thực tế này, một số địa phương đang thử nghiệm mô hình việc làm giúp người nghỉ hưu tận dụng kinh nghiệm sẵn có và học thêm kỹ năng mới. Tại Trung tâm phúc lợi xã hội thành phố Jeonju, bà Ryu Bo-yeon, 71 tuổi, một thợ may đã nghỉ hưu, đang tham gia chương trình việc làm dành cho người cao tuổi. Công việc của bà và các đồng nghiệp là thu gom bạt quảng cáo cũ để tái chế thành túi đi chợ cung cấp cho các siêu thị.

Mỗi tháng làm việc 20 ngày, mỗi ngày 3 giờ, bà Ryu nhận khoảng 730.000 won, tương đương khoảng 13 triệu đồng, đồng thời được tham gia đầy đủ 4 loại bảo hiểm xã hội chính. Trung tâm phúc lợi Jeonju còn mở các lớp đào tạo kỹ năng số cho người cao tuổi, từ sử dụng điện thoại thông minh, thiết bị điện tử gia dụng đến bước đầu tiếp cận AI.

Trong năm 2026, thành phố Jeonju đã phê duyệt khoảng 80 tỷ won để tạo cơ hội việc làm cho gần 17.000 người cao tuổi. Địa phương đang chuyển dần từ những công việc công ích đơn giản sang các vị trí đòi hỏi kỹ thuật và năng lực chuyên môn.

Số người từ 65 tuổi trở lên có việc làm tại Hàn Quốc đã tăng gấp đôi trong vòng một thập kỷ, từ gần 2 triệu người năm 2015 lên hơn 4 triệu người vào năm 2025.

Khảo sát mới nhất cho thấy gần 60% người Hàn Quốc trong độ tuổi từ 65 - 79 muốn tiếp tục làm việc trong tương lai. Nhu cầu này không chỉ xuất phát từ lý do kinh tế mà còn từ mong muốn duy trì kết nối xã hội, sự độc lập và cảm giác được đóng góp.

Trong bối cảnh tuổi thọ tăng và dân số già hóa, bài toán không chỉ là kéo dài thời gian làm việc mà còn là tạo ra những công việc phù hợp với sức khỏe, khả năng và nhu cầu của người cao tuổi.