Lãnh đạo NATO gặp Tổng thống Trump nhằm nỗ lực xoa dịu căng thẳng

Trong cuộc gặp, Tổng Thư ký Mark Rutte đã dùng cả lời ca ngợi và phản bác nhẹ nhàng để lập luận rằng việc các đồng minh NATO miễn cưỡng ủng hộ cuộc chiến của Mỹ chống Iran, chỉ giới hạn ở "những trường hợp cá biệt".

Người đứng đầu NATO đã đến Washington nhằm nỗ lực giảm bớt căng thẳng liên quan đến cuộc chiến với Iran và mối đe dọa Mỹ rút quân khỏi châu Âu, trước thềm Hội nghị thượng đỉnh NATO diễn ra vào tháng 7 tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ).

Tổng thống Trump - người từ lâu đã chỉ trích NATO và gọi liên minh quân sự này là "hổ giấy" - đã tức giận trước việc các đồng minh từ chối ủng hộ Mỹ trong cuộc xung đột ở Trung Đông và hỗ trợ mở lại eo biển Hormuz. Trước đó, Mỹ và Israel đã phát động cuộc tấn công vào Iran từ ngày 28/2, dẫn đến việc Tehran đóng cửa eo biển Hormuz, làm gián đoạn tuyến hàng hải vận chuyển dầu mỏ quan trọng.

Trong cuộc họp tại Phòng Bầu dục ở Nhà Trắng, ông Rutte đã sử dụng những biểu đồ bằng bìa cứng để cho thấy các quốc gia NATO đã tăng chi tiêu quốc phòng như thế nào kể từ khi Tổng thống Trump nhậm chức nhiệm kỳ đầu tiên vào năm 2017. Ông Rutte nói rằng hàng nghìn máy bay của Mỹ đã cất cánh từ các căn cứ ở châu Âu trong suốt cuộc chiến, coi sự hợp tác đó là dấu hiệu cho thấy sự ủng hộ của các đồng minh NATO. Trong khi đó, Italy đã phản bác lại bình luận của ông Rutte, nói rằng Rome chỉ cho phép các chuyến bay kỹ thuật và hậu cần.

"Tôi biết có những trường hợp cá biệt khiến ngài Tổng thống thực sự thất vọng, nhưng nói chung, các đồng minh NATO ở châu Âu đã luôn sát cánh bên ngài" - ông Rutte nói.

Tổng thống Trump dường như không bị thuyết phục, đôi lúc ngắt lời ông Rutte để phản bác, mặc dù ông vẫn ca ngợi khả năng lãnh đạo của Tổng Thư ký NATO.

"Ông thực sự đã làm rất tốt. Thành thật mà nói, tôi nghĩ nếu bất kỳ ai khác ở vị trí đó, chúng ta thậm chí sẽ không gặp nhau hôm nay, bởi vì tôi đã rất thất vọng" - ông Trump nói.

Căng thẳng giữa Mỹ và NATO leo thang trong những tháng gần đây. Các đồng minh NATO đã từ chối ủng hộ chiến dịch tấn công Iran của Tổng thống Trump. Ông Trump đã công khai đặt câu hỏi liệu Mỹ có nên tuân thủ hiệp ước phòng thủ chung của NATO hay không, thậm chí nói rằng ông đang cân nhắc việc Hoa Kỳ rời khỏi liên minh quân sự này.

Một vấn đề gây căng thẳng khác là áp lực ngày càng tăng từ Washington đối với châu Âu trong việc "lục địa già" tự chịu trách nhiệm nhiều hơn về vấn đề an ninh của khối. Nguyên nhân là bởi Hoa Kỳ tin rằng có sự "phụ thuộc lẫn nhau không lành mạnh" giữa châu Âu và lực lượng Mỹ.

Tuần trước, Bộ trưởng Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ Pete Hegseth đã chỉ trích các đồng minh châu Âu tại một cuộc họp của NATO. Ông tuyên bố sẽ xem xét lại việc triển khai quân đội Mỹ ở châu Âu trong 6 tháng, điều này có thể dẫn đến một số đợt giảm quân số của lực lượng Mỹ. Tuyên bố được đưa ra sau quyết định của Mỹ thu hẹp nguồn lực quân sự sẵn có cho NATO trong trường hợp khủng hoảng, khiến các quốc gia thành viên trong liên minh phải vật lộn tìm cách lấp đầy những khoảng trống.