Luật Thủ đô mở không gian phát triển mới, tạo nền tảng quản trị hiện đại cho Hà Nội

Sáng 12/6, tại kỳ họp thứ tư (kỳ họp chuyên đề) HĐND TP Hà Nội khóa XVII, nhiệm kỳ 2026-2031, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng trình bày các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm triển khai Luật Thủ đô, đồng thời khẳng định các nghị quyết được xây dựng lần này không chỉ phục vụ yêu cầu trước mắt mà còn định hình mô hình phát triển mới cho Hà Nội trong nhiều năm tới.

Theo Chủ tịch UBND TP Hà Nội, đây là kỳ họp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi thành phố bước vào giai đoạn hoàn thiện toàn bộ hệ thống nghị quyết để triển khai thi hành Luật Thủ đô trước thời điểm luật có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Ông Vũ Đại Thắng cho biết, theo kế hoạch, Hà Nội phải cụ thể hóa đầy đủ các cơ chế, chính sách được Luật Thủ đô giao. Trước đó, HĐND thành phố đã thông qua nhiều nghị quyết quan trọng và tại kỳ họp lần này sẽ tiếp tục xem xét số lượng lớn các nghị quyết còn lại nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý cho giai đoạn phát triển mới của Thủ đô.

Từ quản lý sang kiến tạo phát triển

Nhấn mạnh điểm đột phá của các nghị quyết triển khai Luật Thủ đô, Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho rằng định hướng xuyên suốt là chuyển mạnh từ cơ chế quản lý sang cơ chế kiến tạo phát triển.

Theo đó, các nghị quyết được trình không chỉ nhằm giải quyết các vấn đề trước mắt mà hướng tới xây dựng mô hình quản trị đô thị hiện đại, chủ động, linh hoạt và nâng cao năng lực cạnh tranh của Thủ đô trong dài hạn.

"Nhiều chính sách mới lần đầu tiên được thiết kế theo hướng trao quyền nhiều hơn cho thành phố trong tổ chức thực hiện, phân bổ nguồn lực và quyết định các vấn đề phát triển đặc thù của Thủ đô", Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.

Theo trình bày tại kỳ họp, Luật Thủ đô và các nghị quyết triển khai sẽ mở ra không gian phát triển mới thông qua nhiều cơ chế mang tính chiến lược. Trong đó có phát triển đô thị theo mô hình đa tầng, đa lớp, đa trung tâm gắn với định hướng phát triển đô thị theo TOD; quản lý, khai thác hiệu quả đất đai và các không gian phát triển, bao gồm cả không gian ngầm và các không gian đô thị mới.

Bên cạnh đó, các lĩnh vực phát triển khu công nghệ cao, khu công nghiệp công nghệ cao được xác định là nền tảng để triển khai các cơ chế thí điểm phát triển kinh tế. Thành phố cũng đặt trọng tâm vào xây dựng, giao thông xanh, chuyển đổi năng lượng sạch, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhằm tạo động lực cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Không chỉ tập trung vào tăng trưởng kinh tế, Hà Nội cũng xây dựng nhiều cơ chế đặc thù đối với các lĩnh vực y tế, giáo dục, văn hóa và các vấn đề xã hội nhằm thúc đẩy phát triển hệ thống dịch vụ công đồng thời bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa của Thủ đô.

Theo Chủ tịch UBND TP Hà Nội, đây đều là những lĩnh vực còn nhiều dư địa tăng trưởng và có khả năng tạo ra động lực mới trong trung và dài hạn.

Lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm của chính sách

Một điểm được nhấn mạnh tại kỳ họp là toàn bộ các nghị quyết đều được xây dựng theo hướng lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Nội dung các chính sách hướng đến cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thu hút nhà đầu tư chiến lược, nâng cao chất lượng dịch vụ công, mở rộng chính sách an sinh xã hội và tăng khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế, giáo dục, giao thông chất lượng cao.

Song song với đó, thành phố cũng chú trọng nâng cao chất lượng bộ máy và nguồn nhân lực. Theo ông Vũ Đại Thắng, Luật Thủ đô cho phép Hà Nội xây dựng cơ chế đặc thù về tuyển dụng, sử dụng nhân lực chất lượng cao, đồng thời có các chính sách riêng đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động hưởng lương từ ngân sách thành phố.

"Đây là những điều kiện, tiền đề đặc biệt quan trọng để xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, phục vụ tốt hơn cho người dân và xã hội", Chủ tịch UBND TP Hà Nội khẳng định.

Bảo đảm các cơ chế mới vận hành ngay khi Luật có hiệu lực

Bên cạnh cơ hội, Chủ tịch UBND TP Hà Nội cũng thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn trong quá trình xây dựng các nghị quyết triển khai Luật Thủ đô.

Theo ông, nhiều chính sách hoàn toàn mới, chưa có tiền lệ; nhiều nội dung lần đầu được giao cho thành phố quy định. Quá trình xây dựng đòi hỏi vừa bám sát pháp luật hiện hành, vừa tổng kết thực tiễn của Thủ đô và tham khảo kinh nghiệm quốc tế.

"Các chính sách trình HĐND thành phố hôm nay chắc chắn sẽ tiếp tục được hoàn thiện trong quá trình tổ chức thực hiện", Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho biết. Đồng thời nhấn mạnh yêu cầu phải cân bằng giữa đổi mới với kiểm soát rủi ro, bảo đảm minh bạch, trách nhiệm giải trình và hiệu quả sử dụng nguồn lực công.

Theo Chủ tịch UBND TP Hà Nội, áp lực tổ chức thực hiện trong thời gian tới rất lớn khi số lượng nghị quyết được thông qua nhiều trong khi thời gian chuẩn bị trước khi Luật Thủ đô có hiệu lực không còn dài.

"Thành phố phải bảo đảm các cơ chế mới đi vào vận hành ngay từ ngày 1/7 để tránh khoảng trống pháp lý và tránh ách tắc trong quá trình phục vụ người dân, doanh nghiệp và cộng đồng", ông Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội đề nghị HĐND thành phố tiếp tục đồng hành trong việc bố trí nguồn lực, giám sát và hoàn thiện chính sách; đồng thời ủng hộ tinh thần đổi mới, mạnh dạn thể chế hóa đầy đủ các cơ chế mà Luật Thủ đô đã trao quyền.

"Các nghị quyết trình tại kỳ họp lần này không chỉ là những văn bản quy phạm pháp luật mà chính là những quyết sách tạo dựng mô hình phát triển mới cho Thủ đô trong nhiều năm tới, hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân và xây dựng Hà Nội văn hiến, văn minh, hiện đại và hạnh phúc", Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.