Nguy cơ uy hiếp an toàn hàng không từ dịch vụ “mở khóa” độ cao UAV

Sân bay Tân Sơn Nhất (TP Hồ Chí Minh) phải đóng cửa 2 lần, hàng chục chuyến bay bị ảnh hưởng liên quan tới các phương tiện bay không người lái (UAV) xâm nhập vùng cấm bay tối 11/8 vừa qua. 

Nhỏ, bay thấp và khó phát hiện, nhưng phương tiện bay không người lái có thể gây ra những xáo trộn lớn đối với hoạt động hàng không, từ việc máy bay phải bay chờ, chuyển hướng đến tạm dừng cất, hạ cánh. 

Theo Cục Hàng không, từ 18h14 đến 19h14 tối 11/8, tổ lái phát hiện UAV ở độ cao khoảng 550-900m, có thời điểm cách máy bay khoảng 500m. 

Đến 19h34, Sư đoàn 367 tiếp tục phát hiện một UAV cách sân bay khoảng 3km về hướng Tây Nam, khiến sân bay Tân Sơn Nhất phải tạm dừng khai thác lần thứ hai. Sự cố khiến 3 chuyến bay phải hạ cánh khẩn nguy do cạn nhiên liệu, 24 chuyến chuyển hướng, 19 chuyến bay phải bay chờ trên không và 15 chuyến dừng chờ cất cánh. 

Thiếu tướng Nguyễn Phụng Tuấn (Phó Tham mưu trưởng Quân chủng Phòng không - Không quân) cho biết: "Hoạt động ở trên không là một hoạt động đặc thù với tốc độ rất lớn. Lúc cất hạ cánh có thể đến vài trăm km/h, ở trên không có thể đến hàng nghìn km/h. Nếu UAV va chạm với máy bay thì sẽ xảy ra tai nạn thảm khốc. 

Đối với Quân chủng Phòng không - Không quân, trước những sự kiện như vừa qua, chúng tôi đã tăng cường các phương tiện đài trạm ở độ cao thấp. Các tổ quan sát bằng mắt để kịp thời phát hiện UAV hoạt động trái phép ở quanh khu vực sân bay, xử lý các tình huống. Thứ hai là đã phối hợp chặt chẽ với lực lượng vũ trang, các quân khu, quân đoàn, quân chủng hải quân và lực lượng vũ trang địa phương để phối hợp, phân cấp, quản lý nội dung này. Thứ ba, chúng tôi đề nghị khi phát hiện những người hoạt động trái phép thì phải xử lý thật nghiêm theo quy định của pháp luật".

Hình ảnh một chiếc UAV bay ngay cạnh sân bay Tân Sơn Nhất được một người dùng đăng lên mạng xã hội, có thể thấy rõ vị trí cất cánh ở khu vực Gò Vấp và sân bay Tân Sơn Nhất nằm ngay phía bên phải của chiếc UAV này. Đáng chú ý, độ cao của UAV lên tới hơn 1.000m, tức là nằm trong độ cao cất hạ cánh của các phương tiện bay dân dụng. 

Với các loại UAV, flycam thông thường, nhà sản xuất thường khống chế độ cao bay tối đa là 500m và khóa không cho cất cánh ở những khu vực cấm như sân bay. Tuy nhiên, các dịch vụ mở khóa vùng cấm, mở khóa độ cao xuất hiện trên mạng xã hội khiến các loại UAV, flycam có nguy cơ uy hiếp an toàn bay rất lớn. Hành vi này cũng khiến cho nhiều người sử dụng UAV lên án mạnh mẽ.

Điểm đáng ngại của UAV nằm ở đặc tính nhỏ, thấp, chậm và cơ động. Thiết bị có thể đổi hướng đột ngột, dừng tại chỗ hoặc bay giữa môi trường nhiều vật cản và nhiễu. Vì vậy, một UAV nhỏ có thể khó được phát hiện, nhưng khi lọt vào khu vực hoạt động của máy bay lại có khả năng gây ra xáo trộn lớn cho cả dây chuyền khai thác. 

Theo thống kê trong 6 tháng đầu năm, 168 chuyến bay đã bị ảnh hưởng bởi các vụ việc liên quan đến UAV.

Các số liệu cho thấy UAV xâm nhập trái phép không còn đơn thuần là vấn đề quản lý thiết bị bay, mà đã trở thành nguy cơ đối với an toàn và hoạt động khai thác hàng không.