
Theo chia sẻ của PGS.TS Phạm Thị Bích Đào, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, giải phẫu tai con người phân chia thành 3 phần là tai ngoài, tai giữa và tai trong. Bệnh lý về tai ngoài, tai giữa hay tai trong đều có thể khiến chúng ta nghe kém.
Nghe kém do bệnh lý tai ngoài
Ráy tai: Ống tai ngoài truyền âm thanh tới màng nhĩ. Ráy tai ở ống tai ngoài cản trở âm thanh không thể truyền tới, ráy tai là một trong những nguyên nhân thường gặp nhất gây nghe kém.
Viêm ống tai ngoài: Những nguyên nhân của sưng nề ống tai ngoài có thể do dị ứng, nhiễm trùng da và viêm (gọi là viêm ống tai ngoài) gây ảnh hưởng đến chức năng nghe. Màng nhĩ là một phần phân chia tai ngoài và tai giữa, rất dễ bị viêm nhiễm, bị ảnh hưởng bởi nhiễm trùng từ tai ngoài.
Dị vật tai: ở ống tai ngoài là một nguyên nhân cản trở sự dẫn truyền của âm thanh.
Lồi xương ống tai: Dù không thường gây nghe kém nhưng sự phát triển của xương bất thường ở ống tai ngoài có thể nghĩ tới phẫu thuật nếu cần thiết để tránh giảm sức nghe và các biến chứng khác.
Nghe kém do bệnh lý tai giữa
Thủng màng nhĩ: do viêm tai giữa vỡ mủ, chấn thương, tiếng ồn hay vật cứng bất kỳ đẩy sâu vào ống tai khiến màng nhĩ thủng và dễ viêm nhiễm ảnh hưởng tới sức nghe.
Dị vật tai giữa: thường xảy ra ở tai giữa đã bị thủng hoặc trường hợp sử dụng dụng cụ ngoáy tai hoặc do thầy thuốc gây ra khi thực hiện một số thủ thuật điều trị bệnh tai như: đặt ống thông khí…
Viêm tai giữa: bình thường tai giữa có sự lưu thông không khí với mũi xoang thông qua vòi Eustachian ở cửa mũi sau, bởi vậy khi nghẹt mũi, cảm lạnh hay nhiễm vi khuẩn, virus cản trở sự lưu thông không khí qua vòi Eustachian lên tai giữa khiến tai giữa bị viêm và nhiễm trùng. Vấn đề này thường gặp ở trẻ em và cả người lớn.
Cholestetatoma: là một khối u biểu bì lạc chỗ nằm ở tai giữa hoặc xương chũm, có khả năng phá hủy xương rất nhanh.
Chấn thương bởi áp suất: sự thay đổi áp lực không khí như là khi đi lặn hoặc máy bay là nguyên nhân gây đau và giảm sức nghe do thủng màng nhĩ (rupture eardrum).
Chấn thương do tai nạn làm tổn thương hệ thống xương con ở tai giữa ảnh hưởng tới sự dẫn truyền âm thanh từ tai ngoài đến ốc tai ở tai trong.
Xốp xơ tai: là bệnh do rối loạn quá trình tiêu xương và tạo xương ở tai làm cứng khớp xương con dẫn đến làm tổn thương tiền đình, tai trong khiến người bệnh nghe kém tiến triển, có thể gây điếc không hồi phục nếu không điều trị kịp thời.
Nghe kém do bệnh lý tai trong
Lão thính: thường gặp ở lứa tuổi từ 60 - 70, là nguyên nhân gây giảm sức nghe ở người già.
Chấn thương thần kinh do tiếp xúc với tiếng ồn: là nguyên nhân thứ hai gây tổn thương cơ quan thính giác do các tế bào lông ở ốc tai bị tổn thương nặng nề bởi tiếng ồn lớn.
Bệnh lý tim mạch: gây ảnh hưởng tới sức nghe của con người khi lượng máu được cung cấp cho tai trong hay trung tâm đảm nhiệm chức năng nghe ở não bị suy giảm hoặc dừng hoàn toàn.
Một số bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc virus có thể là nguyên nhân làm giảm sức nghe tiếp nhận (do thương tổn ở tai trong) như là: quai bị, sởi, đậu mùa, giang mai…
Do thuốc: một vài thuốc được biết đến như là nguyên nhân gây giảm sức nghe tiếp nhận do gây độc với tai trong. Hiện nay, chúng chỉ còn được sử dụng trong điều trị cho các bệnh đe dọa tới tính mạng như là ung thư và/hoặc nhiễm trùng nghiêm trọng.
Bệnh tiểu đường: là một nguyên nhân gây giảm sức nghe tiếp nhận, bởi vậy người bệnh tiểu đường nên được kiểm tra định kỳ.
Bệnh Menieres: hội chứng bao gồm triệu chứng giảm sức nghe và mất thăng bằng, thường có ù tai ở một hoặc cả 2 bên tai.
Do di truyền: tuy rất khó để xác định là nguyên nhân gây nghe kém nhưng sự giảm sức nghe là do nguyên nhân di truyền có thể khởi phát muộn trong hội chứng Ushers (sự mất dần cả thính lực và thị giác).
Khối u: dù không thường gặp nhưng khối u có thể phát triển ở tai trong và trong thân não. Nó là một khối u lành tính (thường ở 1 bên) gọi là u dây thần kinh tiền đình (U schwannoma), phát triển chậm, đè lên dây thần kinh thính giác khiến nghe kém và ảnh hưởng tới chức năng thăng bằng kèm theo ù tai.
Sa sút trí tuệ: tuy còn đang trong quá trình nghiên cứu, nhưng có thể nhận thấy sự liên quan giữa nghe kém và sa sút về trí tuệ. Khi nghe kém không được kiểm soát và điều trị kịp thời có thể đẩy nhanh quá trình dẫn tới suy giảm về nhận thức và sa sút trí tuệ.
Nghe kém có đáng lo ngại?
Không đáng ngại nếu nghe kém chỉ là triệu chứng của bệnh viêm ống tai ngoài hay nút ráy tai, lồi xương ống tai.
Nhưng có thể lại báo hiệu một thương tổn nguy hiểm như: viêm tai giữa nguy hiểm (loại viêm tai giữa có thể biến chứng gây áp xe não, viêm màng não, viêm tĩnh mạch bên, liệt mặt….), nếu không sớm được thăm khám và điều trị tại các cơ sở chuyên khoa có thể dẫn tới những hậu quả khó lường như điếc không hồi phục.
Vậy nên, nếu có biểu hiện của bệnh về tai nói chung hay nghe kém nói riêng, mỗi chúng ta đừng bỏ qua khi bệnh chưa tiến triển nặng, nên tới gặp các bác sĩ chuyên khoa để thăm khám và tư vấn điều trị kịp thời.
* Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam trên TV Online và VTVGo!
VTV.vn - Bệnh viện Nhân dân 115 (TP Hồ Chí Minh) vừa xử trí một trường hợp nhồi máu cơ tim cấp biến chứng rung thất, nhờ can thiệp kịp thời bằng sốc điện và đặt stent mạch vành.
VTV.vn - Khoa Nội hô hấp, Bệnh viện Bãi Cháy (Quảng Ninh) vừa nội soi phế quản thành công gắp ra dị vật hạt hồng xiêm nằm sâu trong phế quản của cụ bà 75 tuổi.
VTV.vn - Bệnh viện Đa khoa Đức Giang (Hà Nội) vừa có thông báo tìm người thân cho một trẻ sơ sinh bị bỏ rơi.
VTV.vn - Sở Y tế Hà Nội vừa ban hành kế hoạch hậu kiểm các cơ sở sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm trên địa bàn thành phố năm 2025.
VTV.vn - Đơn vị Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ, Bệnh viện Hùng Vương Phú Thọ vừa tiếp nhận trường hợp bệnh nhân nữ 37 tuổi, trong tình trạng mũi bị lộ sụn, thiếu thẩm mỹ.
VTV.vn - Bệnh viện thành phố Thủ Đức (TP Hồ Chí Minh) vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước lần thứ 3 cho bệnh nhân 27 tuổi (ngụ tại tỉnh Bình Dương).
VTV.vn - 3 tháng đầu năm 2025, tình hình dịch bệnh truyền nhiễm trên địa bàn Hải Dương có nhiều diễn biến phức tạp, đặc biệt là sự gia tăng nhanh chóng của bệnh sởi.
VTV.vn - Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Thuận vừa thực hiện thành công hai ca đặt máy tạo nhịp tim vĩnh viễn cho hai bệnh nhân cao tuổi.
VTV.vn - Trung tâm Y tế huyện Thanh Ba (Phú Thọ) vừa cấp cứu thành công trường hợp bị dập nát bàn tay trái do tai nạn lao động với máy cưa.
VTV.vn - Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương đang tiếp nhận điều trị một số ca mắc sởi ở độ tuổi 35 - 46 với biểu hiện sốt cao, ho, phát ban, thậm chí suy hô hấp cấp.
VTV.vn - Bệnh nhân N.N.T.(53 tuổi, Hà Nam) đến viện với tình trạng đau nhức mắt kéo dài, cảm giác cộm như có dị vật, chảy nước mắt liên tục và ngứa râm ran.
VTV.vn - Nam bệnh nhân 39 tuổi (Hà Giang), được đưa vào cấp cứu sau khi bị culi cắn giờ thứ 2.
VTV.vn - Lá gan, 2 quả thận của người phụ nữ đã được ghép cho 3 người bệnh đang chống chọi với bệnh nặng.
VTV.vn - Cháu bé 15 tháng tuổi (Quảng Ninh) được đưa vào viện trong tình trạng mệt mỏi, phản xạ tiếp xúc chậm, chóng mặt, nôn nhiều…
VTV.vn - Trung tâm Y tế huyện Tam Nông (Phú Thọ) vừa tiếp nhận và điều trị hiệu quả một trường hợp viêm màng não sau khi áp dụng kỹ thuật chọc dịch não tủy.