Sudan đối mặt nguy cơ mất an ninh lương thực nghiêm trọng

Sudan đang đối mặt nguy cơ sụt giảm sản lượng nông nghiệp trong mùa gieo trồng hè, khi giá nhiên liệu và phân bón tăng mạnh do tác động từ xung đột Iran, giữa lúc nước này vốn đã chìm trong khủng hoảng lương thực vì nội chiến.

Một số nông dân tại nhiều khu vực của Sudan cùng các chuyên gia trong ngành nông nghiệp nói với Reuters rằng chi phí tăng sẽ khiến họ phải thu hẹp diện tích canh tác. Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến các cây lương thực chủ lực như cao lương, kê, cũng như các mặt hàng xuất khẩu như vừng.

Sudan đặc biệt dễ bị tác động bởi khủng hoảng Iran vì hơn 50% nhu cầu phân bón của nước này phụ thuộc vào vùng Vịnh, theo dữ liệu của Liên hợp quốc. Trong khi đó, cuộc xung đột giữa quân đội Sudan và Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) khiến nước này hoàn toàn phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu.

Theo một cơ quan giám sát được Liên hợp quốc hậu thuẫn, khoảng 19,5 triệu người, tương đương hơn 40% dân số Sudan, đang đối mặt với mức độ mất an ninh lương thực nghiêm trọng, trong khi một số khu vực có nguy cơ rơi vào nạn đói. Ông Sadig Elamin, chuyên gia phân tích an ninh lương thực cấp cao của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) tại Sudan, cảnh báo sản lượng chung có thể giảm “không dưới 40%”.

Tại vùng canh tác Jamuia ở phía Nam Omdurman, thành phố nằm bên bờ sông Nile, đối diện thủ đô Khartoum, nông dân kỳ vọng mùa vụ năm nay sẽ thuận lợi hơn sau khi RSF rút khỏi khu vực. Tuy nhiên, giá phân bón đã tăng 67% so với cùng kỳ năm trước, trong khi giá nhiên liệu, gồm dầu diesel dùng cho máy bơm tưới tiêu, đã tăng hơn 2 lần.

Ông Bashir Ismail, một nông dân địa phương, cho biết với mức giá hiện nay, người trồng trọt gần như không còn lợi nhuận vì toàn bộ tiền lãi phải chi cho dầu diesel. Khi mùa gieo trồng đã đi được khoảng 1 nửa thời gian, mới chỉ có khoảng 2,1 km² được canh tác trên tổng diện tích 42 km² của vùng Jamuia.

Nhiều nông dân cũng cho rằng chính quyền liên kết với quân đội chưa hỗ trợ đủ trong bối cảnh ngân sách bị dồn cho chiến sự. Tại vùng Gezira, nơi từng sản xuất khoảng 1 nửa sản lượng cao lương và lúa mì của Sudan trước chiến tranh, nông dân nói rằng hệ thống tưới tiêu và máy móc vẫn chưa được khôi phục đầy đủ.

Tại Kordofan và Darfur, tình trạng mất an ninh tiếp tục đe dọa sản xuất vừng, lạc, gum arabic - một loại nhựa cây dùng trong thực phẩm và dược phẩm, cùng cây kê. Một số nông dân cho biết máy kéo bị cướp, lao động nông nghiệp bị tuyển mộ tham chiến, còn nhiều cộng đồng phải rời bỏ nơi ở.

Theo Reuters, nếu cú sốc chi phí kéo dài, cuộc khủng hoảng lương thực tại Sudan có thể trở nên nghiêm trọng hơn, vượt xa mức hiện nay.